Met het woord 'clanker' kan je AI-toepassingen zoals ChatGPT uitschelden. De term dook voor het eerst op in een Star Wars-videospel, maar wordt steeds vaker gebruikt. Volgens AI-onderzoeker Thomas Winters (KU Leuven) zegt het woord eigenlijk meer over de mens dan over de technologie. "Er is veel frustratie en angst."
'Clanker': met dit nieuwe scheldwoord kan je vervelende AI-toepassingen beledigen
Ben je kwaad op ChatGPT? Tegenwoordig kan je dan schelden met een heel specifiek woord: 'clanker'. "Het is een beledigende term die mensen voor toepassingen van Artificiële Intelligentie gebruiken die hen storen", zegt Thomas Winters, onderzoeker in creatieve artificiële intelligentie aan de KU Leuven, in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
"Het is een onomatopee, naar het 'clank clank'-geluid van metaal dat een robot maakt. Het komt oorspronkelijk uit een Star Wars-videospel uit begin de jaren 2000. Daarin werd een robot 'clanker' genoemd", weet Winters.
De term mag dan al even bestaan, het duikt steeds meer op op platformen zoals Reddit en X. "Het bekt goed en heeft veel plofklanken, waardoor het waarschijnlijk blijven hangen is." Het is ondertussen ook in het Amerikaanse Merriam-Webster woordenboek te vinden.
'Slop' en angst
Dat we de nood voelen om ChatGPT of robots uit te schelden, heeft volgens Winters vooral te maken met de gevoelens van angst en frustratie die AI-technologie kan opwekken. "AI wordt steeds meer geïntegreerd op verschillende plekken en mensen kunnen niet uit dat systeem stappen. Zeker in Amerika, waar het nog een stuk erger is dan hier. Take-away wordt er bezorgd door robots die door de straten rijden, maar ook als je met een klantendienst belt, spreek je vaak met een robot." Dat kan frustrerende misverstanden opleveren.
Luister: Thomas Winters vertelt in 'Nieuwe feiten' alles over het woord 'clanker'
AI heeft ook diepgaande gevolgen voor wat op sociale media verschijnt. "Als je door Facebook, Instagram en TikTok scrolt, zie je de ene door AI gegenereerde post na de andere. Dat is eigenlijk moeilijk te detecteren spam waar mensen zich niet aan kunnen onttrekken."
Ze zien eigenlijk heel wat 'slop', zegt Winters. Dat is een negatief woord voor de luie creaties waar AI mee op de proppen komt. In 2024 greep 'slop' nog net naast de prijs van 'Oxford English Dictionary's Word of the Year ', na het verwante 'brain rot'. De woorden illustreren gevoelens van ontevredenheid. En degene die de 'slop' maakt, is de 'clanker': met een negatieve term willen we AI met de vinger kunnen wijzen.
We antropomorfiseren AI-toepassingen heel hard en maken er echt mensen van
Thomas Winters, onderzoeker in creatieve artificiële intelligentie
Naast frustratie heerst er ook angst. "Mensen zijn bang om vervangen te worden en hun job te verliezen. Artiesten zijn kwaad omdat AI zich traint met hun copyright-materiaal."
Geen robottranen
Of je een chatbot met het woord ook kwetst, is een andere kwestie. "Die AI-toepassingen hebben geen emoties", benadrukt Winters. "We antropomorfiseren die heel hard en maken er echt een mens van." Veel gebruikers zeggen ook 'hallo' en 'dankjewel' als ze ChatGPT gebruiken. "Het wordt steeds makkelijker om dat te doen, omdat die AI-toepassingen steeds menselijker klinken."
Schelden kan misschien opluchten en AI kan je in principe niet kwetsen. Al moet je oppassen dat je niet per ongeluk een mens uitmaakt voor 'clanker', besluit Winters.
