Bijna 1 op 5 volwassen Vlamingen en Brusselaars is laaggeletterd of digitaal laaggeletterd, met die cijfers komen de organisaties achter de Week van de Geletterdheid naar buiten. Ronny Stoop (65) uit Beveren was ook heel lang laaggeletterd, maar stapte zelf naar het volwassenonderwijs om zijn basisvaardigheden op te krikken. Intussen trekt Ronny aan de alarmbel omdat de maatschappij steeds digitaler wordt en veel mensen zoals hij niet mee kunnen.
Ronny uit Beveren is digitaal laaggeletterd en hij is niet alleen: "Het digitale is overal en het gaat gewoon te snel"
Martijn Donné
Gepubliceerd:
Tijdens de WinWinWeken zet VRT in op betaalbaar leven voor alle Vlamingen. Want 1 op de 3 Vlamingen komt niet rond op het einde van de maand, blijkt uit onderzoek. Xavier Taveirne van het consumentenprogramma 'WinWin' op Radio 2 en VRT 1 vraagt iedereen om te WinWinnen, dat is slimmer omgaan met je geld zodat je leven en dat van anderen betaalbaarder wordt. Een tip, vraag of verhaal doorsturen kan via VRT MAX .
Zo'n 20 procent van de volwassenen in Vlaanderen en Brussel is laaggeletterd of digitaal laaggeletterd. Tijdens de Week van de Geletterdheid (een initiatief van de Vlaamse overheid, Ligo en Vocvo vzw) wordt er meer aandacht gevraagd voor die doelgroep.
Ronny Stoop uit Beveren behoorde heel lang tot de groep van laaggeletterden. Hij had het in het basisonderwijs al moeilijk om te volgen. Op zijn 14e begon hij te werken. Maar hij had wel al die jaren moeite met lezen en schrijven. "Maar ook op mijn job moest ik vaak rekenen en met maten en gewichten werken. Uiteindelijk ben ik in een fabriek gaan werken. Ik moest niet schrijven of rekenen en ik dééd het daarom ook niet", vertelt hij bij het consumentenprogramma WinWin. "Woorden als chocolade en cake, dat was echt niet evident om te schrijven. Maar ook dingen als 'gelezen en goedgekeurd', is dat nu met een 'd' of een 't'?"
Als vijftiger zette Ronny uiteindelijk de stap naar het volwassenenonderwijs. "Een vriendin van mij geeft les bij Ligo (Centra voor Basiseducatie, nvdr.) en heeft mij aangemoedigd om mij in te schrijven, en zo heb ik mijn basisvaardigheden weer opgekrikt."
Digitalisering is ongelofelijk moeilijk en overal
Ronny Stoop
Maar intussen wordt Ronny met een nieuwe uitdaging geconfronteerd: omgaan met een steeds digitaler wordende samenleving. "Het is ongelofelijk moeilijk en het is o-ve-ral", vertelt hij. "Iedereen heeft tablets, computers of smartphones. En je moet alles digitaal doen: je aanmelden in ziekenhuis, tv-posten opzetten, een gps gebruiken in de auto, betalingen doen, parkeermeters, ..."
"Maar zo evident is het niet, zeker niet voor mensen van mijn leeftijd. Wij zouden dat allemaal stap voor stap moeten kunnen leren, maar daar krijgen we de kans niet voor. Een app downloaden hier, een nieuw paswoord daar, doorsturen. Het gaat gewoon te snel", stelt Ronny. "Een containerpark bijvoorbeeld, je identiteitskaart scannen en zodra er een beetje zon op dat scherm schijnt, zie je niets meer. Je moet er allemaal maar aan uit kunnen. Treintickets kopen aan een automaat, dat staat ook allemaal in zulke kleine letters."
(H)erkenning
Maurice De Greef, professor volwasseneducatie aan de VUB, deed al veel onderzoek naar laaggelettedheid en hoe volwassenonderwijs kan helpen. Hij herkent het verhaal van Ronny. "Dit verhaal komen we véél te vaak tegen", reageert hij. "We hebben een systeem gecreërd waarin mensen al snel niet meer mee kunnen, daar moeten we iets aan doen."
"Alles moet digitaal maar het gaat ook steeds vaker mis", vertelt De Greef. "In de supermarkten hebben veel mensen het lastig, met digitale klantenkaarten, maar ook in de zorg: je moet zelf inloggen om je medische gegevens op te zoeken en dat gaat gewoon niet voor sommigen. De kloof tussen mensen die laaggeletterd zijn en anderen wordt ook steeds groter.
"Bij de OCMW's en VDAB zou er meer herkenning en erkenning moeten zijn voor hoe het staat met basisvaardigheden, en die mensen moeten doorgestuurd worden naar een leertraject", besluit de professor.
