Hoe kunnen we (dodelijk) geweld vermijden in onze woonzorgcentra? In Zoersel heeft een bewoner (75) een medebewoner (94) gedood op de afdeling voor mensen met dementie. Het is niet het eerste gewelddadige incident en mogelijk ook niet het laatste. "Geweld door mensen met dementie is complex, maar zeer zeldzaam."
Omgaan met agressie bij mensen met dementie: "Veilige omgeving voorzien met een vaste routine"
Emilie Joubert
Gepubliceerd:
Dementie staat niet alleen gelijk aan vergeten. Wat er nog bij komt kijken, zijn waanideeën, paranoia en hallucinaties. En het zijn net die neurologische ontwikkelingen die soms kunnen leiden tot agressief of defensief gedrag, vertelt Jurn Verschraegen, directeur van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Geweld door mensen met dementie is een complex, maar vooral ook zeldzaam fenomeen."
En de oorzaak ervan doorgronden is niet evident. "Van alles kan het agressieve gedrag uitlokken. Als iemand zich bijvoorbeeld fysiek ongemakkelijk voelt, overgestimuleerd is of een slechte interactie met medicijnen ervaart, kan dat leiden tot dat defensieve gedrag", aldus Verschraegen.
"We noemen dat dan moeilijk hanteerbaar gedrag. Dat zijn aspecten die aan bod komen. En daarom is het belangrijk om altijd een risico-inschatting te maken."
Luister hier naar het gesprek in De Wereld Vandaag
Wat we kunnen doen
De zekerheid bieden dat zoiets nooit meer gebeurt, is onmogelijk. Toch zijn er een aantal belangrijke tips voor zowel familie en vrienden als voor zorgverleners en zorginstellingen.
"In het algemeen is het belangrijk om een veilige omgeving te voorzien met vaste routines. Daarin moeten we persoonsgericht te werk gaan, aandacht hebben voor de geschiedenis en de voorkeuren van mensen; het gevoel geven van 'je mag er zijn'. Het is ook belangrijk om te veel prikkels te vermijden", vertelt Verschraegen. "Toch zal het niet altijd mogelijk zijn om een persoon met dementie te doorgronden."
Wat in Zoersel precies misliep, wordt dus waarschijnlijk moeilijk te achterhalen. "Iets heel kleins kan dat uitgelokt hebben. Misschien herkende de dader zijn medebewoner plots niets meer."
Met 2 in dezelfde kamer
Het slachtoffer en de dader verbleven in hetzelfde woonzorgcentrum. Ze sliepen wellicht zelfs in dezelfde kamer. Wettelijk is dat toegestaan. Maar is het ook verstandig? "Normaal houdt dat geen risico in", vertelt Verschraegen. "Elk woonzorgcentrum maakt daar analyses in."
Te vaak denkt men dat woonzorgcentra voorzieningen zijn waar geweld regelmatig voorkomt. Maar dat is niet zo
Jurn Verschraegen, directeur van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen
Verschraegen benadrukt ook dat een woonzorgcentrum zoveel meer is dan dat: "Te vaak denkt men dat woonzorgcentra voorzieningen zijn waar geweld regelmatig voorkomt. Maar dat is niet zo. Het is vooral een plaats waar mensen mogen leven en wonen met elkaar."
"Het lijkt soms dat het vaker voorkomt door de verhalen in de media. Maar in de realiteit is het erg beperkt. We moeten vooral stigmatisering vermijden", besluit Verschraegen.
