Waarom nemen jongeren risico’s in het verkeer, ook al weten ze hoe gevaarlijk dat kan zijn? Masterstudenten Maurice Hooikammer en Jet Peters aan de UHasselt doken in die vraag en kwamen uit bij twee hardnekkige boosdoeners: tijdsdruk en groepsdruk. Hun onderzoek werd bekroond door de AXA-jury.
UHasselt-studenten winnen prijs met onderzoek naar risicogedrag jongeren: "Tijdsdruk en groepsdruk zijn hardnekkige boosdoeners"
Mariken Veldhuis
Gepubliceerd:
Jongeren kennen de gevaren van het verkeer, maar wagen zich toch geregeld aan risicovol gedrag. Aan de UHasselt onderzochten masterstudenten Maurice Hooikammer en Jet Peters hoe dat komt. Verkeersongevallen blijven wereldwijd de grootste doodsoorzaak bij jongeren.
Met een combinatie van literatuurstudie, een enquête bij 316 jongeren, gesprekken met experts en een kleinschalig experiment werkten ze de interventie 'Weerbaar op weg!' uit, een praktische training die jongeren leert omgaan met tijdsdruk en groepsdruk.
Groepsdruk speelt een grotere rol dan jongeren zelf zeggen
"Als jongeren gehaast zijn, maken ze vaker gevaarlijke keuzes. En bij groepsdruk zien we hetzelfde effect," zegt Hooikammer. "Denk aan iemand die een fietshelm draagt en daarmee wordt uitgelachen. Grote kans dat die helm snel weer afgaat."
Bij tijdsdruk geven ze makkelijker toe dat het hun gedrag beïnvloedt, maar bij groepsdruk denken ze dat ze standvastig blijven
Maurice Hooikammer, student UHasselt
Opvallend: jongeren zeggen zelden dat groepsdruk hen beïnvloedt. Maar in een gesimuleerde setting bleek 64 procent er toch gevoelig voor. "Bij tijdsdruk geven ze makkelijker toe dat het hun gedrag beïnvloedt, maar bij groepsdruk denken ze dat ze standvastig blijven. In de praktijk blijken ze vaak toch mee te gaan met de groep," legt Hooikammer uit.
'Weerbaarheid op de weg!'
Om daar iets aan te doen, ontwikkelden de studenten een opleiding genaamd ‘Weerbaar op weg!’. De interventie, die 90 minuten duurt, werd getest in een middelbare school in Geel en bestaat uit oefeningen, opdrachten en vragen die jongeren bewust maken van hun reacties op druk.
De eerste resultaten waren voorzichtig positief. "Na de training zagen we dat jongeren zich sterker voelden om weerstand te bieden aan tijdsdruk", vertelt Hooikammer. "Ze gaven ook aan dat ze er iets van hadden opgestoken."
AXA-Award
De AXA Research Award-jury prees de masterproef om haar wetenschappelijke onderbouw, maatschappelijke relevantie en toekomstpotentieel. "Deze erkenning onderstreept hoe belangrijk het is om jongeren op een wetenschappelijk onderbouwde manier weerbaar te maken tegen sociale invloeden in het verkeer", zegt promotor prof. dr. Kris Brijs van het Instituut voor Mobiliteit (IMOB).
De studenten legden hun plan voor bij het IMOB, dat de methode ook graag wil integreren in bestaande projecten. "We hopen dat onze tool zo een meerwaarde kan bieden voor de verkeersveiligheid van de Vlaamse jeugd", besluit Hooikammer.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd: