"Deze week moesten we een koppel met een dochter van 18 maanden vragen om de opvang te verlaten, zodat ze plaats konden maken voor een gezin met kinderen van 3, 5 en 7 jaar." Dat zegt de Brusselse daklozenopvang Samusocial. De organisatie moest al zo'n 400 gezinnen weigeren en trekt aan de alarmbel over de verstrenging van het asielbeleid door de federale regering. Minister Anneleen Van Bossuyt verdedigt het beleid. "Geven hulporganisaties wel de juiste informatie aan deze mensen?"
"Kiezen tussen baby van 18 maanden of gezin met 3 kinderen": Brusselse daklozenopvang Samusocial moet moeders weigeren
Korte samenvatting
Daklozenopvang Samusocial heeft al zo'n 400 gezinnen met kinderen moeten weigeren, omdat er niet voldoende opvangplekken zijn
De organisatie wijst naar het verstrengde asielbeleid van de federale regering
Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) verdedigt dat beleid: "Wie elders in Europa al bescherming krijgt of een geweigerde asielaanvraag heeft, kiest er bewust voor om naar België te komen. Maar deze mensen zullen moeten terugkeren."
Vrouwen weigeren is uit den boze: dat is altijd het mantra geweest bij Samusocial. Door noodplaatsen vrij te houden en creatief om te gaan met de opvangplaatsen, heeft de organisatie vrouwen met kinderen en slachtoffers van partnergeweld (die laatste groep maakt een derde uit van de ingenomen opvangplaatsen) dan ook altijd van opvang kunnen voorzien.
"Sommige vrouwen die slachtoffer zijn van partnergeweld verliezen bij het ontvluchten van hun gewelddadige partner hun verblijfsrecht", aldus de organisatie. "Daardoor belanden ze in extreme armoede. Voor velen is Samusocial het laatste vangnet voordat zij op straat terechtkomen."
Nieuwe groep kwetsbare mensen
Tot nu, want sinds september moet Samusocial vrouwen weigeren door plaatsgebrek. De organisatie wijst daarbij naar het verstrengde asielbeleid van de federale regering. Die besliste in augustus dat asielzoekers die in een andere Europese lidstaat bescherming hebben gekregen, niet langer recht hebben op opvang in België.
"Sindsdien hebben wij bijna 400 gezinnen, ongeveer 1.500 personen, de opvang moeten weigeren", zegt Pierre Hublet, de operationeel directeur van Samusocial. De helft van de mensen gaf aan nog nooit eerder bij Samusocial geslapen te hebben. "Dit toont aan dat deze maatregelen een nieuwe groep kwetsbare personen in bestaansonzekerheid duwen, vooral gezinnen."
Geven hulporganisaties wel de juiste informatie aan deze mensen? Zij hebben geen toekomst in België. Ze moeten terugkeren naar het Europese land dat hen al bescherming geeft of hun land van herkomst
Anneleen Van Bossuyt (N-VA), minister van Asiel en Migratie
Een rechtstreekse link met het asielbeleid kan de daklozenopvang niet leggen. "We vragen immers nooit aan mensen die bij ons aankloppen of ze asielzoeker zijn of niet", zegt Magali Pratte, de adjunct operationeel directeur van Samusocial. "Maar we merken dat het aantal aanvragen de voorbije maanden fel is gestegen. Dat terwijl de winter voor de deur staat."
Onmogelijke keuzes
Samusocial vreest dan ook dat niet enkel jonge, alleenstaande mannen de komende maanden op straat zullen moeten overleven. "Er zal ook een toename volgen van vrouwen en gezinnen met kinderen die buiten moeten slapen", zegt Pratte.
Dat is een belangrijk keerpunt, vindt de organisatie. De teams van Samusocial worden dan ook geconfronteerd met "onmogelijke keuzes".
"Dagelijks moeten wij beslissen welk gezin wij opnemen en welk gezin wij moeten weigeren", zegt Pratte. "Vorige week moesten we een koppel met hun 18 maanden oude dochter vragen het centrum te verlaten. Zo konden ze plaats maken voor een ander gezin, met kinderen van 3, 5 en 7 jaar."
"Strengste asielbeleid ooit"
Samen met de ontslagnemende Brusselse regering is de organisatie nu aan het bekijken welke maatregelen op korte termijn voor extra opvangcapaciteit kunnen zorgen. "Vandaag vinden sommigen nog tijdelijk onderdak bij naasten of dankzij noodoplossingen zoals kraakpanden of overnachten in metrostations. Maar deze alternatieven zullen snel uitgeput raken. Ze zijn ook onveilig", stelt Samusocial.
De federale regering kiest ervoor "het strengste asielbeleid ooit" te voeren, in de hoop om zo de asielinstroom te doen dalen. Door de besparing op het Fedasil-opvangnetwerk en de schrapping van de premie voor lokale opvanginitiatieven (LOI's) wordt gevreesd voor een toename van de dakloosheid in de Brusselse straten. En dakloze asielzoekers vormen een makkelijk doelwit voor drugsbendes.
Bewuste keuze
Anneleen Van Bossuyt (N-VA), minister van Asiel en Migratie, laat in een reactie weten dat wie vandaag op straat belandt door de nieuwe asielmaatregelen, daar bewust voor heeft gekozen. "Zij hebben gekozen om door te reizen naar België, terwijl men elders in Europa al bescherming kreeg of een afgewezen asielaanvraag had", klinkt het bij Van Bossuyt.
De minister wijst erop dat elk van deze gezinnen met kinderen of asielzoekers die op straat verblijven "kunnen kiezen voor een vrijwillige terugkeer naar het land van herkomst of het land dat voor hen verantwoordelijk is. In dat geval moeten zij niet bij Samusocial aankloppen, of op straat verblijven."
Van Bossuyt stelt ook nog dat ze van hulporganisaties verwacht dat zij "eerlijke informatie aan deze mensen verstrekken, namelijk dat zij geen toekomst hebben in België en zullen moeten terugkeren. Geven zij die boodschap wel?"
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd: