Fietsbibliotheken in Vlaanderen boomen: aantal uitgeleende kinderfietsen in 2 jaar tijd bijna verdubbeld

Het concept van een fietsbibliotheek is simpel: je betaalt jaarlijks lidgeld en eventueel ook een waarborg, en in ruil mag je een kinderfiets lenen. Zodra je kind te groot is geworden voor de fiets, breng je de oude terug en wissel je die in voor een groter exemplaar. Dat kan tot de leeftijd van 12 jaar.

In ons land zijn er 2 grote aanbieders van fietsbibliotheken. Op Wielekes heeft een 30-tal uitleenpunten en is vooral actief in Oost-Vlaanderen. Fietsbieb, een initiatief van beweging.net is de grootste, en is in meer dan 100 steden en gemeenten in Vlaanderen en Brussel actief. Daarnaast zijn er ook nog enkele lokale initiatieven.

Als we kijken naar het succes van de verschillende fietsbibliotheken, zien we dat er niet alleen heel wat uitleenpunten zijn bijgekomen, maar dat logischerwijs ook het aantal leden de voorbije jaren enorm is toegenomen.

Bij Fietsbieb werden er in 2022 verspreid over alle 89 vestigingen 9.201 fietsen uitgeleend. In 2024 waren dat er al 17.339, verspreid over 111 fietsbibliotheken. 

In de provincies Antwerpen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant gaat het op die 2 jaar zelfs om een verdubbeling van het aantal uitgeleende fietsen. 

Maar de koploper - toch wat Fietsbieb betreft - is West-Vlaanderen. Daar werden vorig jaar ruim 5.500 fietsen geleend. Belangrijk daarbij te vermelden is dat West-Vlaanderen met 33 vestigingen het meeste aantal vestigingen van Fietsbieb heeft en dat Op Wielekes er niet actief is.

Qua ledenaantal doet ook Limburg het erg goed in de cijfers van Fietsbieb, maar op vlak van aantal fietsbibliotheken - 15 - loopt het minder vlot. "In aantal leden hebben we hier de grootste Fietsbiebs van Vlaanderen", duidt Bart Bynens, coördinator van Fietsbieb in Limburg. "Dat komt omdat er in Limburg minder fietsbibliotheken zijn, waardoor ook mensen vanuit buurgemeenten in onze depots terechtkomen."     

Meestal zijn het intussen de gemeenten zelf die naar de mensen van Fietsbieb stappen met de vraag om er een vestiging te openen, in Limburg is dat anders. "Hier zien we een meer afwachtende houding", gaat Bynens verder. "Veel gemeentebesturen hier denken dat zo'n fietsbibliotheek vooral bedoeld is voor mensen die geen nieuwe fiets kunnen betalen."

"Maar voor ons is het een veel groter verhaal. Het gaat ook om mobiliteit, leefbaarheid in het centrum, het hergebruik van materialen. Allemaal zaken waarmee een gemeente zou kunnen uitpakken." 

Oost-Vlaanderen hinkt in de cijfers van Fietsbieb ver achterop, maar dat komt doordat er in die provincie maar 9 depots van Fietsbieb zijn, tegenover 18 van Op Wielekes.

Bij Op Wielekes, de andere grote aanbieder van fietsbibliotheken, zien ze dezelfde trend. In de depots in Gent hadden ze in 2022 nog 262 leden, in 2024 waren het er 409, dit jaar zitten ze al aan 549 leden. En ook in de andere vestigingen van Op Wielekes in Vlaanderen zien ze een verdubbeling van het aantal nieuwe lidmaatschappen tussen 2022 en 2024.

Lieven D'hont ziet een logische verklaring voor het succes. "Het is een erg makkelijk systeem voor jonge ouders die het al erg druk hebben. Een tweedehands fiets zoeken, neemt wel wat tijd in beslag. Je moet er naartoe, de fiets testen, al dan niet kopen, en als je kind te groot is, moet je de fiets weer wegdoen.

Bij ons kan je als ouder van 3 kinderen langskomen en op 15 minuten sta je weer buiten met 3 fietsen. Ons tarief is vaak ook interessanter dan een tweedehandsfiets aan te kopen."                                        

"Het gaat nog altijd heel snel", vult Lieven Van Belle van Fietsbieb aan. "Voorlopig lukt het nog altijd om genoeg fietsen te vinden, maar voor de grote maten is het wel moeilijker. Daarom zijn we aan het bekijken of we eventueel met ontwikkelaars kunnen samenwerken."

"Dat zij bijvoorbeeld fietsen met herbruikbare materialen kunnen maken voor ons of dat we fietsen kunnen overnemen die door hen, door een klein foutje, niet meer verkocht kunnen worden."