Exit De Crem beroert CD&V-burgemeesters: "Moeten beseffen hoe mensen denken over migratie en hoe we er lokaal mee omgaan"

"Dat het na 30 jaar zo moet eindigen, dat verdient hij niet." Koenraad De Ceuninck, CD&V- burgemeester van buurgemeente Maldegem heeft geen slecht woord voor De Crem.

"Hij stelde het belang van zijn gemeente altijd voorop", zegt hij. "Hij wist zijn netwerk aan te spreken voor lokale dossiers. Hij beantwoordt aan alle criteria van een goede burgemeester. En ik denk dat veel mensen zo dachten, als ik naar zijn verkiezingsresultaten van de afgelopen decennia kijk."

"Het valt niet goed te praten wat er gebeurd is, maar dit hoefde niet op deze manier tot zijn ontslag te leiden", klinkt het bij de burgemeester van Wingene Lieven Huys (CD&V). "In de regio kijken velen op naar het bestuur in Aalter", klinkt het bij een burgemeester van een buurgemeente. 

De gecontacteerde collega-burgemeesters van de CD&V uit West- en Oost-Vlaanderen zijn unaniem: het is een slechte zaak voor Aalter en de CD&V dat de Crem opstapt. "You hate him or you love him, maar hij zette de dingen op scherp en zorgde zo voor debat binnen de partij", zegt burgemeester van Kuurne Francis Benoit (CD&V). 

Bij sommigen gaat de lofrede gepaard met kritiek op de aanpak van de partijtop, anoniem weliswaar.

"Ik vind het jammer dat de voorzitter het niet over zijn lippen kreeg dat dit een groot verlies voor de partij betekent. Dat is het heel zeker wel", klinkt het bij een West-Vlaamse burgemeester. 

"Ik stel vast dat er bij andere partijen gelijkaardige incidenten zijn en dat de partijvoorzitter zijn mensen dan volledig uit de wind zet", klinkt het bij een collega uit één van de omliggende gemeenten. 

De Crem kwam in het voorjaar in opspraak toen bleek dat in zijn gemeente niet-Belgen er veel langer moeten wachten op een inschrijving.

Audit Vlaanderen bevestigde vrijdag dat zijn beleid wel degelijk onwettelijk en discriminerend was. Minister en partijgenote Hilde Crevits opende een tuchtonderzoek naar De Crem, CD&V besliste om de deontologische commissie te laten oordelen over het lidmaatschap van De Crem. 

Na maanden van stilzwijgen, nam De Crem plots zelf het heft in handen: zondag maakte hij bekend op te stappen als burgemeester, vanochtend kondigde hij aan uit CD&V te stappen. Zonder voorzitter Sammy Mahdi daar op voorhand van op de hoogte te brengen.

"Wanneer je een oud boegbeeld verliest, is dat altijd een jammerlijk gebeuren", reageerde Mahdi op Radio 1. Maar hij wees daarbij vooral naar De Crems eigen verantwoordelijkheid. Omdat hij weigerde excuses aan te bieden "werd het heel moeilijk om tot een oplossing te komen", aldus de voorzitter. Crevits schrijft op Facebook dat ze de keuze van De Crem "respecteert". 

De onderkoelde reacties op het afscheid van het voormalig boegbeeld bij de partijtop zijn ook het gevolg van de manier waarop De Crem zijn vertrek aankondigde. Op Facebook haalde hij stevig uit.

"Vandaag biedt deze partij geen oplossingen meer voor de problemen en uitdagingen waar de samenleving mee geconfronteerd wordt", schrijft hij. "Tegelijkertijd kunnen we niet toelaten dat onze kiezers en lokale mandatarissen nog langer in de kou staan. Hun harde werk en dagelijkse inzet worden overschaduwd door een totale afwezigheid van visie bij de partijtop."

"Dat hoefde niet op die manier", vindt collega-burgemeester Huys. Al begrijpen velen wel waar de kritiek van De Crem vandaan komt. "Er zit wel degelijk een vorm van waarheid in", klinkt het bij een andere burgemeester. 

"Op het nationale niveau beseffen ze nog altijd niet genoeg dat onze kracht bij het lokale ligt", klinkt het. Van de 285 burgemeesters in Vlaanderen, zijn er 120 van de CD&V. "Er moet opnieuw een oefening komen om de connectie met lokale besturen te versterken. Daar heeft de partijtop nog wel wat werk mee."

De burgemeesters geven aan dat ook hun inwoners in kleine, meer landelijke gemeenten, wakker liggen van migratie en de gevolgen daarvan.

"De mensen zijn bezorgd, ik word daar vaak op aangesproken", zegt De Ceuninck. "Dat zal bij Pieter ongetwijfeld ook het geval geweest zijn. Hij heeft dat dan willen omzetten in lokaal beleid en daar een instrument voor gebruikt dat daar niet voor diende. Dat is duidelijk fout."

Ook de andere burgemeesters keuren de methode-De Crem af. "Maar we moeten beseffen hoe de mensen denken over migratie en hoe wij daar een antwoord op kunnen bieden, als partij en als lokaal bestuur", zegt Huys. "De Crem heeft zelf een oplossing proberen te vinden, misschien niet de juiste, maar onbewust is dit wel een duidelijk signaal"

"De tools ontbreken gewoon op lokaal niveau om te werken rond migratie en integratie", zegt Benoit. "Dat debat moet nu echt gevoerd worden. Je wil zelf je accenten leggen, omdat de mensen daarnaar vragen."

Veel burgemeesters zijn tevreden met de partijlijn over migratie op het federale niveau, die Mahdi als voormalig staatssecretaris mee uitzette. CD&V schaart zich volledig achter het strengere migratiebeleid dat de regering wil voeren. 

Lokaal klinkt wel frustratie dat er nog altijd te veel politieke energie gaat naar thema's die wel leven in de Wetstraat, maar minder in de Dorpsstraat. "In de zomer heeft onze partij heel erg ingezet op het debat rond Gaza. Mensen vinden de situatie daar heel erg, maar vragen zich af of wij daar als land wel iets aan kunnen veranderen", zegt Benoit. "Wij voelen dat mensen hier soms van andere zaken wakker liggen dan waar men in Brussel mee bezig is. En dat is een moeilijk evenwicht."