Een maansverduistering waarvoor je niet uit je bed moet: vanavond intense bloedmaan aan de hemel

De maansverduistering begint om 17:28 uur maar zal niet van in het begin zichtbaar zijn. De zonsondergang en het hoogtepunt van de eclips vallen samen, om 20:12 uur. Nog tot 20:54 krijgen we een totale eclips. Dan valt er geen direct zonlicht op de maan. De eclips eindigt om 22:57.

Een maansverduistering ontstaat wanneer de aarde op één lijn tussen de zon en de maan in komt te staan, en de maan dus geen zonlicht meer weerkaatst. De maan ligt dan als het ware in de schaduw van de aarde. Vanavond zal de maan zich erg dicht bij het centrum van die aardschaduw (de umbra in hemeljargon) bevinden.

Daardoor krijgen we een bijzonder rode bloedmaan die 83 minuten lang zal duren. Dat is de fase van een totale maansverduistering waarin de maan rood kleurt. Dat komt doordat er weliswaar geen direct zonlicht op de maan valt, maar wel indirect rood licht dat afbuigt in de atmosfeer.

Weervrouw Jacotte Brokken zal alvast kijken. "Ik ben nochtans niet het type dat opstaat voor hemelfenomenen. Maar deze kan je gewoon ruim voor het slapengaan bekijken. Handig (lacht)."

"Bovendien zal de bloedmaan met haar mooie rode kleur vast mooie foto's opleveren."

Op zich is een maansverduistering niet zo uitzonderlijk, weet Brokken. "Dat gebeurt zo'n 2 keer per jaar. Al zou je misschien verwachten dat het nog veel vaker voorkomt. Het principe is immers dat de maan achter de aarde komt te staan. Dan zou je dus kunnen denken dat het 1 keer per maancyclus voorkomt, of 12 keer per jaar. Maar dat is niet het geval."

"Dat komt doordat de maan bij haar baan om de aarde een hoek van 5 graden maakt met het baanvlak. Daardoor valt er meestal nog net wat zonlicht op de maan."

Als er zich dan toch een totale maansverduistering voordoet, moet je ook nog geluk hebben met de timing en het weer. "Het kan zijn dat de verduistering zich overdag voordoet of dat het bewolkt is. Wel, deze keer zal je de maan helder kunnen zien. De bewolking zal wel langzaam toenemen vanuit het westen, maar zeker in het oosten zal het hoogstens lichtbewolkt zijn."

"Je zal er dus wel snel bij moeten zijn, want het zal tijdens het eerste deel van de nacht gebeuren."

Anders dan bij een zonsverduistering kan je een maansverduistering gewoon met het blote oog bekijken. Voor het beste effect zoek je best een plek op met niet al te veel verlichting.

Maansverduisteringen en bloedmanen fascineren de mens al duizenden jaren. De oude Grieken hadden al door dat het wellicht iets te maken had met de aarde, die rond moest zijn, aangezien de schaduw die op de maan viel dat ook was.

Maar andere volkeren hadden én hebben een hele resem mythes om de fenomenen te verklaren. 

Vooral het idee dat een mythisch dier de maan opslokt, was heel populair. De oude Egyptenaren dachten dat het een zeug was, de Maya's gingen uit van een jaguar, en in China vermoedde men dat het een driepotige pad moest zijn. De Babyloniërs dachten dan weer dat het 7 demonen waren die de maan aanvielen.

Volgens de Batammaliba, een herdersvolk uit Togo en Benin, is een maansverduistering dan weer het gevolg van ruzie tussen de maan en de zon.

Veel Indiërs zien een maansverduistering nog steeds als een slecht voorteken. En zij zijn niet de enigen. Ook fundamentalistische predikers in de Verenigde Staten doen dat. Zo stelde John Hagee in 2013 in zijn boek 'Four blood moons: something is about to change' dat een reeks van 4 opeenvolgende volledige maansverduisteringen in 2014-15 de terugkeer van Jezus Christus zouden inluiden. Hij is het die de term 'bloedmaan' gepopulariseerd heeft.