In Sint-Truiden is een tentoonstelling geopend over de brand in de abdij in 1975. Toen de jongens er op 9 december hun examen aan het maken waren, brak er brand uit. Als bij wonder zijn er geen slachtoffers gevallen, maar de brand heeft wel een grote impact gehad op Sint-Truiden. "Het was een beetje het Notre Dame-momentje van Sint-Truiden", zegt ooggetuige Chris Stevens. Ondertussen smeedt het stadsbestuur plannen om de abdijtoren en de Academiezaal aan te pakken.
Expo herdenkt abdijbrand in Sint-Truiden van 50 jaar geleden: "Het Notre Dame-momentje van onze stad"
9 december 1975, de jongens van het internaat maakten rond 9 uur hun examen terwijl in het gebouw brand uitbrak. De brand werd opgemerkt, de leerlingen gingen naar buiten en de brandweer rukte aan, met uiteindelijk zelfs versterking van de militaire basissen in de buurt en de brandweer in Luik. De brand evolueerde erg snel en nog voor de middag stortte de barokke torenspits van de abdij volledig in. De westertoren uit de 11e eeuw bleef wel gespaard.
Ook de seminariekerk, de infirmerie en een deel van de internaatsvleugel zijn verloren gegaan, maar als bij wonder vielen er geen slachtoffers. "De brand had een enorme impact", zegt ooggetuige Chris Stevens. "Iedereen stond hier ook op de markt te kijken. Het was een beetje het 'Notre Dame-momentje' van Sint-Truiden. De mensen waren toch wel een beetje in shock dat 1 van de 3 typerende torens van Sint-Truiden ingestort was."
De expo bevat onder meer heel wat archiefmateriaal.
Sommige foto's dateren van tijdens de brand zelf.
Sommige foto's dateren van tijdens de brand zelf.
Sommige foto's dateren van tijdens de brand zelf.
Na de brand schoot niet veel meer over van de abdijtoren.
Ook binnenin was de vernieling groot.
50 jaar later zijn 16 getuigenissen verzameld die te zien en te horen zijn in de expo. "Nu zijn de getuigenissen er nog en kunnen we het nog allemaal documenteren", legt Cleeren uit. "Er zijn talloze krantenartikels en foto's, maar als je die mensen interviewt, krijg je toch verhalen te horen die daar niet overal te zien zijn." De interviews zijn op de expo te zien in een video.
Chris Stevens over de brand aan de abdijtoren.
We zagen alles gebeuren vanuit de meisjesschool aan de overkant van de straat
Jolanda Ponsaers en Marleen Lammens
Jolanda Ponsaers en Marleen Lammens zijn de expo zaterdagochtend komen bezoeken en zagen in 1975 alles met eigen ogen gebeuren vanuit de meisjesschool aan de overkant in de Plankstraat. "We hadden examen wiskunde en ik zat in de klas op de 3e verdieping, vlak tegenover de brand", vertelt Ponsaers. "Ik zat naast een gordijn. Toen ik het wegtrok, voelde ik de hitte van de brand en zag ik de vlammen uit het dak komen."
"Ik was 15 jaar en lichtelijk in paniek", gaat Ponsaers verder. "Al de leerkrachten renden door de gang en riepen 'Het brandt, het brandt in het college!'. We mochten naar huis, maar ik woonde toen in Zepperen. Ik ben dan een heel stuk te voet en in paniek naar de garage gegaan waar mijn vader toen werkte om thuis te raken."
De toen 17-jarige Marleen Lammens heeft het anders beleefd: "Door het venster zagen we dat heel het college in brand stond, maar de leraar liet ons gewoon ons examen verder afleggen en daarna ben ik ook gewoon zoals altijd naar huis gefietst. Ik was eigenlijk vooral jaloers op mijn broers die in het college zaten, want hun examens waren afgelast", vertelt ze al grappend. "Als ik er met de bril van vandaag naar kijk, is dat vreemd. Ik heb zelf in het onderwijs gestaan en heb een hekel aan de vele evacuatieoefeningen. Dat had je toen niet."
De expo loopt nog tot 28 september in de Keizerszaal van de Abtsvleugel van de Abdij in de Diesterstraat in Sint-Truiden. Ze is elke zaterdag en zondag open van 10 tot 17 uur en op woensdag van 13 tot 17 uur. De expo is ook rolstoeltoegankelijk. Na september kunnen bezoekers in de stad wel nog QR's met verhalen scannen. Ook via de website van Abdij, Stad en Regio zijn oude foto's en artikels over de brand te vinden.
Wat met de toekomst van de abdijtoren?
Ondertussen is het Truiense schepencollege bezig met de toekomst van de site. "We focussen op de Academiezaal en de abdijtoren. Er zijn problemen met het dak van de zaal, wat gezorgd heeft voor vochtproblemen. Ook het schilderwerk en de stoeltjes moeten aangepakt worden. De toren zelf lijdt onder de elementen en is toe aan een restauratie", vertelt schepen van Monumentenbeheer Mieke Claes (N-VA).
In maart van dit jaar moesten er nog hekken worden geplaatst, omdat de abdijtoren begon af te brokkelen. "Het is een omvangrijke site met vele grote uitdagingen. Gezien onze financiële toestand moeten we ook kiezen. Daarom kiezen we bewust voor de prioriteiten. In de Academiezaal gaan erg veel voorstellingen door. De toren is een van de belangrijkste monumenten in de stad", legt Claes uit.
Zelf wil de stad 1,2 miljoen euro in de restauratie pompen. "Daarnaast kunnen we Vlaamse subsidies aanvragen", aldus de schepen. "Recent hebben we ook te horen gekregen dat ons dossier kan rekenen op 535.000 euro aan subsidies van Limburg Sterk Merk. Dat dossier zullen we wel nog verder moeten motiveren." De stad hoopt voorzichtig de werken klaar te hebben in 2027
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
