Duizenden mensen betogen in Brussel tegen executies en repressie in Iran: "Historisch moment, nu regime zo zwak staat"

De betoging ging om 14 uur van start aan het Atomium en ging uit van de National Council of Resistance of Iran (NCRI), in samenwerking met honderden Iraanse verenigingen in Europa.

NCRI heeft Iraniërs in heel Europa opgeroepen om in Brussel te komen betogen, onder de noemer 'Free Iran' ('Bevrijd Iran'). "Het gaat om mensen die uit heel wat landen komen, je kon dat ook zien aan de bussen", zegt VRT NWS-journalist Jens Franssen, die ter plaatse was. "Ik zag bussen uit Duitsland, Polen, het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Al die mensen zijn hier om aan het Iraanse regime te zeggen: wij geloven niet meer in jullie en er moet een nieuw regime komen." Volgens de organisatie namen "enkele tienduizenden mensen" deel, de politie telde 10.000 deelnemers.

Onder de betogers heel veel vrouwen. Het is intussen 3 jaar geleden dat de 'Vrouw Leven Vrijheid'-opstand plaatsvond in Iran, na de dood van de 22-jarige vrouw Mahsa Amini, die onder verdachte omstandigheden in een politiekantoor is overleden. Het islamitische regime van de ayatollahs treedt nog altijd hard op tegen vrouwen die de strenge zedenwetten niet naleven.

"Het regime in Iran is heel zwak door de zware, strategische klappen die het heeft gekregen", legt Mahmoud Nobari de reden van de betoging uit, verwijzend naar de korte oorlog met Israël in juni en de Amerikaanse aanvallen. Nobari is een vertaler-tolk in ons land en betoogt al jaren voor democratie in Iran. "Daarom hebben we dit moment gekozen om over een democratisch alternatief in Iran te spreken en de stem van het Iraanse volk te zijn", zegt hij in De Ochtend.

Het Iraanse regime is in overlevingsmodus en verweert zich op de meest onmenselijke manieren. "De belangrijkste zorg is het in stand houden van het regime door het voorkomen van een nieuwe volksopstand", zegt Nobari. "Daarom gebruikt het regime een golf van repressie en executies."

Iran is het land met de meeste executies ter wereld. "Alleen al vorige maand augustus zijn 170 gevangenen geëxecuteerd, onder wie 5 vrouwen." 3 mensen werden in het openbaar opgehangen. "Via repressie en intimidatie wil het regime de mensen bang maken."

De vele betogers vandaag in Brussel eisen dat het Iraanse regime met die executies stopt. Ze vinden ook dat er een democratisch regime moet worden geïnstalleerd, door het volk zelf. Daarnaast hebben ze ook een boodschap voor Europa en het Westen: "Alle economische betrekkingen met Iran moeten afhankelijk worden gemaakt van het stoppen met die executies." Ze hopen dat economische sancties het regime op de knieën kunnen krijgen.

Dat is ook de opvatting van oud-premier en oud-Europees Parlementslid Guy Verhofstadt, die zelf mee heeft betoogd en ook een toespraak heeft gehouden. Hij pleit voor een strategieverandering in het Westen. "We moeten stoppen met die naïeve politiek van verzoening en bemiddeling en onderhandeling, die we de voorbije 10 jaar met het regime hebben gevoerd en tot niets heeft geleid", zegt hij in De Ochtend.

Europa en het Westen zouden volgens Verhofstadt "steun moeten verlenen aan alle mogelijke oppositiebewegingen binnen en buiten Iran, door de democratische oppositie te erkennen als de officiële vertegenwoordiger van het Iraanse volk en daarmee een structurele dialoog aan te gaan".

Hij ziet het als een derde weg tussen oorlog met Iran ("geen oplossing") en verder doen met wat we nu doen, met name "bemiddelen, onderhandelen en verzoenen". "Dat leidt alleen maar tot een verslechterde situatie voor het Iraanse volk."

Want een regimewisseling in Iran kan alleen maar door de bevolking zelf tot stand gebracht worden, meent Verhofstadt. "Het is een illusie om te denken dat het van buitenaf kan worden opgedrongen." Volgens Nobari is het Iraanse volk zeker klaar voor een revolutie. "Dit is een historisch moment. Het regime is heel zwak en is heel bang om met een volksopstand geconfronteerd te worden."

De betogers pleiten er ook voor om de Iraanse Revolutionaire Garde, het elitekorps van het leger, op de Europese en Amerikaanse lijst met terreurorganisaties te plaatsen. "Dat zou tot bijkomende sancties leiden tegen de leiders van het regime en de sectoren waarop ze stoelen, met name de bankensector en de oliesector", zegt Verhofstadt.

De betogers voelen zich gesteund door de politiek in het Westen. Meer dan 4.000 parlementsleden in 20 westerse landen hebben een verklaring ondertekend waarin ze de doelstellingen van deze betoging ondersteunen, zegt Nobari. "Ook 110 Nobelprijswinnaars en 400 politieke gevangenen in Iran hebben ze ondertekend." 

Tijdens de betoging waren naast Verhofstadt ook een aantal bekende internationale politici aanwezig. Wellicht de opvallendste is voormalig Amerikaans vicepresident Mike Pence. Hij was vicepresident onder Donald Trump tijdens diens eerste termijn (2016-2020), toen de VS uit het nucleaire akkoord met Iran stapte. Ook de voormalige Britse parlementsvoorzitter John Bercow was aanwezig.

Bercow en Pence namen net als Verhofstadt ook het woord tijdens de betoging. De Verenigde Staten hebben jullie niet in de steek gelaten en zullen dat nu ook niet doen, was de boodschap van Pence. "Een van de grootste leugens van het regime is dat er geen alternatief zou zijn. (..) Maar wij weten dat er wel een alternatief is, ik kijk er met mijn eigen ogen naar: het enige alternatief is de democratie, diep verankerd in de ziel van het Iraanse volk!"