De A23a, lange tijd de grootste ijsberg ter wereld, is er niet goed aan toe en is helemaal uit elkaar aan het vallen. "Hij bevindt zich in warmere wateren. De zomer komt eraan op het zuidelijk halfrond, het kan snel gaan."
Ooit grootste ijsberg ter wereld, maar nu kan het snel achteruit gaan met A23a
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
De A23a vormde zich 39 jaar geleden, toen hij afbrak van Antarctica. Lang bleef hij nog vasthangen aan de bodem van de Weddellzee, zonder echt op drift te raken. Maar dat gebeurde in 2020 uiteindelijk toch, en sindsdien is hij noordwaarts gedreven en in warmere wateren aanbeland.
In het begin van dit jaar woog de kolos naar schatting 1.000 miljard ton. Hij was toen nog ongeveer 4.000 vierkante kilometer groot - een derde groter dan de hele provincie Oost-Vlaanderen. Sommigen noemden hem daardoor de 'koning van de ijsbergen'.
Momenteel is het er nog koud, maar de warmere dagen komen eraan
Ted Scambos, universiteit van Colorado
Maar door in warmere waters terecht te komen, is hij uiteen beginnen te vallen. Volgens satellietbeelden van de Europese klimaatdienst Copernicus zou hij nu nog 1.770 km² groot zijn met een breedte tot 60 kilometer.
"De ijsberg valt uiteen in grote stukken. Momenteel is het nog koud, met meer ijsdagen dan smeltdagen in de buurt van het eiland South Georgia, waar hij zich nu bevindt. Het is daar nog steeds winter. Maar de warmere dagen komen er straks aan in het zuidelijk halfrond. We gaan hem steeds sneller zien afsmelten", zegt Ted Scambos van de universiteit van Colorado.
"Op een bepaald moment kan hij helemaal in elkaar storten"
De ijsberg loopt dan ook stilaan op zijn laatste benen. "Wanneer het bovenste deel smelt, vormt er zich veel water dat zich een weg naar beneden gaat zoeken, waardoor de ijsberg helemaal gaat versplinteren in duizenden stukjes. Op een bepaald moment kan hij helemaal in elkaar storten, als een gigantische waterval", zegt Scambos.
Ook van onderen wordt de ijsberg aangetast door het warmere water: "Eigenlijk is de wortel aan het rotten. De ijsberg smelt voortdurend. Hij is ten dode opgeschreven", zegt Andrew Meijers van het Britse onderzoeksinstituut British Antarctic Survey.
Hij was kolossaal en reikte van horizon tot horizon
Andrew Meijers stond eind 2023 oog in oog met de ijsberg
De A23a zette na het definitief loskomen koers naar South Georgia. Er werd even gevreesd dat hij daar de plaatselijke fauna zou kunnen bedreigen, maar de ijsberg dreef helemaal rond het eiland. Hij krijgt nu ook af te rekenen met een ruwere zee en hogere golven.
"Hij heeft het nog lang volgehouden, vindt Meijers. "De meeste ijsbergen raken zo ver niet en zijn een vogel voor de kat eens ze uit de habitat van de zuidpool raken." Dat hij het zo lang volhield, komt onder meer omdat hij op een bepaald moment rondjes draaide enkele honderden kilometers ten noorden van Antarctica.
De nieuwe grootste ijsberg ter wereld is nu D15a. Die zou 2 keer groter zijn dan de gekrompen A23a. Die laatste heeft intussen al kleinere ijsbergjes geproduceerd zoals A23d, e en f.
Meijers kon de ijsberg bezoeken in betere tijden, in 2023. "Hij was kolossaal. Hij reikt van horizon tot horizon... Het is een gigantische muur, een beetje zoals de ijsmuur in Game of Thrones die boven het schip uittorent."
