De allerlaatste Downton Abbey-film: emotioneel afscheid van oer-Britse familie met fans van Tokio tot Rio

Er waren ook 5 kerstspecials, en in 2019 en 2022 volgden twee langspeelfilms. Maar nu is het definitieve einde in zicht. De derde film is de allerlaatste. Drie redenen waarom miljoenen kijkers het bij de eindgeneriek niet droog gaan houden.

We zijn begin jaren ’30. De Crawleys zitten in slechte papieren. Om te beginnen werpt Lady Mary een schandvlek op de familie. Zij is net gescheiden van haar man Henry, en daar wordt in die tijd niet mee gelachen. Als plots de koningin opduikt tijdens een aristocratisch feestje moet ze zich halsoverkop verstoppen onder de trap. Want een gescheiden vrouw mag zich niet in dezelfde ruimte bevinden als The Queen.  

Meer slecht nieuws komt er van een Amerikaanse neef uit Amerika. Hij heeft het fortuin van de familie slecht beheerd. Er schiet nauwelijks iets van over. Robert verslikt zich in zijn thee als wordt gesuggereerd om hun huis in hartje Londen dan maar te verkopen. 

Als hij met zijn dochter in de hoofdstad als alternatief een appartement bezoekt en de bovenburen bezig hoort, vraagt hij zich af: ‘En wat als ik naar boven moet om te gaan slapen?’ Waarop zijn dochter antwoordt: 'Daarvoor moet je niet naar boven, maar gewoon die deur daar openen.’

Eén ding is duidelijk. The times they are a-changin' en De Crawleys zullen zich moeten aanpassen. Het wordt nooit meer zoals vroeger.

Robert pruttelt de hele film nog wat tegen, maar beseft dat het tijd is om de leiding over Downton over te laten aan zijn dochter Mary. Maar ook bij het personeel is het changing of the guards. Mrs. Patmore roert een laatste keer in de potten en geeft dan haar garde door aan de jonge Daisy. Ook de trotse butler Carson doet een stap opzij, al valt hem dat zwaar. Er wordt veel gezucht in deze film, en wellicht ook in de zaal.

Jim Carter, die Carson speelt, heeft trouwens zo zijn eigen verklaring voor de populariteit van de reeks. ‘Omdat het nooit cynisch is’, beweert hij. ‘Downton begint nooit met een lijk op een kerkhof. Er komen geen wapens in voor, en geen grof taalgebruik. Het gaat over mensen, allerlei soorten mensen, die gewoon hun weg in het leven proberen te vinden.’

Zo simpel kan het zijn. De butler heeft het deze keer niet gedaan, maar misschien heeft hij wel gelijk.

Tot slot brengt de derde en laatste Downton-film een mooi eerbetoon aan de actrice Maggie Smith. Zij speelde Violet Crawley, de mater familias die met haar aristocratische etiquette en vlijmscherpe uitspraken iedereen bij de les hield. Violet stierf op het einde van de tweede film. Maar vorig jaar overleed ook de actrice zelf, Dame Maggie Smith, op 89-jarige leeftijd.  

Uitgerekend zij leverde misschien wel de bekendste oneliner af van de hele reeks. ‘Wat is een weekend?’ vraagt ze in een aflevering van het eerste seizoen. Niet beseffende dat er mensen zijn die werken, en die pas in het weekend tijd hebben om te ontspannen. ‘What is a weekend?’ ging viraal op Tumblr, Twitter en Pinterest en maakte Maggie Smith onsterfelijk, ook bij jonge internetgebruikers.

Betekent ‘Downton Abbey: the grand finale’ nu het definitieve afscheid van al die geliefde personages? Een franchise met zo’n afzetgebied? 

Geloof er maar niks van. Er moet maar één slimmerik in een brainstorm het woord spin-off laat vallen en we zijn weer vertrokken. Over Carson en Mrs. Hughes die een B&B gaan runnen bijvoorbeeld. Of het woord prequel. Eentje over de jongere Violet Crawley misschien? 

Laat de geruchtenmolen maar draaien. Neem intussen voorlopig afscheid, en pink een traan weg.