Russische hackers beweren dat al 1,7 miljoen Oekraïense soldaten gedood of vermist zijn: "Geen realistisch getal, pure propaganda"

Het was het Russische telegramkanaal 'Mash ' dat het bericht als eerste publiceerde. En wel op 20 augustus.  De bewering dat al 1,7 miljoen Oekraïense soldaten uitgeschakeld werden, werd meteen opgepikt door andere pro-Russische kanalen. Russische media, zoals Gazeta.ru , Russia Today of Pravda , zetten het bericht kracht bij. Ook Nederlandstalige websites en internet gebruikers delen het cijfer veelvuldig. 

In het originele Telegram-bericht wordt beweerd dat Russische hackers van groepen als Killnet toegang hebben gekregen tot de database van “de Generale Staf van de Oekraïense Strijdkrachten.” Uit die database zou dan het cijfer van 1,7 miljoen naar voren zijn gekomen. 

Oekraïne heeft het niet officieel toegegeven, maar het is best mogelijk dat de hacking daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Dat zegt Petro Andrjoesjtsjenko van het Oekraïense Centrum voor de Studie van de Bezetting op Telegram .  

Maar niets in de gedeelde documenten - screenshots van enkele militaire dossiers en identiteitsbewijzen van soldaten - bewijst dat Oekraïne daadwerkelijk zo veel manschappen heeft verloren sinds de Russische invasie in februari 2022.

Volgens een uitspraak van president Zelensky in februari 2025 heeft het Oekraïense leger in totaal zo’n 880.000 soldaten . Andere schattingen vermelden gelijkaardige aantallen. Het lijkt dan ook vreemd dat een leger van minder dan een miljoen soldaten al 1,7 miljoen manschappen zou verloren hebben. 

Dat laat het Oekraïense ministerie van Defensie ook weten in een reactie aan VRT NWS. Ze verwijzen naar een bericht van het Oekraïense centrum voor Desinformatiebestrijding dat de claim van de hackers ontkent. Verder laten ze weten dat data over slachtoffers geheim zijn en niet openbaar gemaakt mogen worden. Oekraïne deelt dan ook geen cijfers over troepenverliezen. 

De enige min of meer officiële cijfers die er zijn, komen van wat de Oekraïense president Zelensky af en toe in interviews zegt. In februari 2025 zei hij dat er sinds de invasie van Rusland al zo’n 46.000 soldaten gesneuveld zijn en zo’n 390.000 gewond. Maar het is niet zeker hoe accuraat die cijfers zijn. 

In de internationale pers zoals The New York Times (NYT) , The Wall Street Journal (WSJ) of The Economist of bij denktanken verschijnen af en toe schattingen. Die baseren zich meestal op wat Westerse inlichtingendiensten of functionarissen off the record vertellen. De schattingen variëren van 60.000 tot 100.000 doden. Het aantal gewonden zit meestal rond de 400.000. 

Het is niet altijd gemakkelijk om cijfers over troepenverliezen te vergelijken. Soms is er enkel sprake over het aantal overleden soldaten, soms worden gewonden of vermisten er ook bijgeteld. De hackers spreken bijvoorbeeld over doden en vermisten, Zelensky heeft het dan weer over doden en gewonden.

Niet alleen Oekraïne, maar ook Rusland deelt geen officiële cijfers over gesneuvelden, aldus Joris Van Bladel , Ruslandexpert bij het Egmontinstituut en auteur van een boek over de hoge tolerantie voor verliezen in de Russische militaire cultuur. Hij baseert zich voor zijn analyses op websites die gebruik maken van openbare bronnen, zoals overlijdensberichten, om het aantal slachtoffers te tellen.

“Voor Rusland zou het gaan om 121.000 geverifieerde doden. Daar hebben we een goed zicht op”, aldus Van Bladel, “Men gaat ervan uit dat dat cijfer tot 250.000 kan oplopen. Dat is terecht, maar ik werk liever met zaken die we zeker weten.” (Sinds het gesprek met Van Bladel kwam BBC Russian met een update en plaatst het aantal geverifieerde Russische doden nu op 128.000.)

Ook voor Oekraïense slachtoffers bestaan dergelijke websites, zoals Ualosses en Lostarmour, die het aantal slachtoffers ‘tellen’ met gebruik van openbare bronnen.  Die kwamen op 1 september op respectievelijk 75.526 en 79.061 geverifieerde overleden soldaten. Het zijn er zeker meer, want het lot van veel soldaten is onduidelijk. Deze cijfers geven dus een redelijk zekere ondergrens van het aantal slachtoffers.

Het is niet bekend wie achter de websites zit en de Oekraïense overheid heeft Ualosses in het verleden er al van beschuldigd valse informatie te verspreiden.  

Er zijn dus geen zekere cijfers waarmee we de claim van de hackers kunnen vergelijken. De tabel hierboven laat wel zien dat het cijfer van 1,7 miljoen veel hoger ligt dan alles wat als realistisch kan worden ingeschat.  

Daar komt ook bij dat de hackers geen enkel bewijs leveren om hun cijfer te staven. Het lijkt er dan ook op dat hier gewoon sprake is van Russische propaganda, bedoeld om de Oekraïense moraal te ondergraven.  

“1,7 miljoen is geen realistisch getal, het is pure propaganda,” aldus Van Bladel. ”Recent zag ik een briefing van de Russische generale staf waar op de achtergrond 1,9 miljoen als cijfer stond.”  

Volgens hem is het vooral communicatie voor de eigen Russische bevolking. “Rusland zit in een zomeroffensief. Het is nu of nooit. Er is euforie en een groot vertrouwen dat ze deze oorlog kunnen winnen. Dat soort berichten hoort in dat kader thuis.”

“Het cijfer van de dood is heel belangrijk om de paraatheid van een land in te schatten," aldus Van Bladel. "Daarom is het ook inzet van een propagandaoorlog.”

Oekraïne en Oekraïense bondgenoten, zoals het Britse ministerie van Defensie , delen regelmatig cijfers over Russische verliezen. Dat is ook deel van de propagandaoorlog. Maar cijfers over het aantal Oekraïense gesneuvelden delen ze niet.  

Van Bladel: “In een ‘uitputtingsoorlog’ of een slijtageslag is dat normaal. Data over gesneuvelden zijn een indicatie van hoelang een land het nog kan volhouden. Daarmee kan je het punt bepalen waarop je tegenstander de oorlog niet meer kan voortzetten. Daarom zijn beide kanten spaarzaam met officiële cijfers.”