Clash tussen Bouchez en De Maegd legt breuklijn binnen MR bloot: "'Trumpisering' zorgt voor ergernis"

Dat het gevoelige debat over Gaza soms dwars doorheen politieke partijen snijdt, is de voorbije weken genoegzaam duidelijk geworden. Ook binnen de N-VA kon je de ergernis van sommige partijleden haast proeven over de weinig buigzame houding van de partijleiding. Het Vlaamse en federale Gaza-akkoord van begin deze week heeft dat gemor wat doen verstommen.

Niet zo bij de MR, zo blijkt nu. Kamerlid Michel De Maegd haalt ongemeen hard uit naar zijn voorzitter, omdat hij niet aanwezig mocht zijn in een debatprogramma van de RTBF waarin ook de erkenning van Palestina aan bod zou komen. De Maegd had de voorbije weken publiekelijk een "humaner" standpunt van zijn partij bepleit. 

"Dit onthult een veel groter probleem binnen de MR", vertelt politiek commentator bij de RTBF Alain Gerlache. "Met name wat door sommige mensen binnen de MR bestempeld wordt als de 'Trumpisering' van de partij, zowel inhoudelijk als organisatorisch. Inhoudelijk is de partij onder de invloed van voorzitter Bouchez veel radicaler rechts geworden. Tegelijk beschouwt Bouchez zich er als de enige baas en de grote leider."

De uithaal van De Maegd illustreert volgens Gerlache dus de ergernis van een groep MR-politici, die vinden dat hun partij minder liberaal en almaar meer 'de partij van Bouchez' lijkt. Zeker na de verkiezingen van vorig jaar is die interne discussie nog verscherpt. "Je hoort wel eens vallen dat Bouchez denkt dat híj de verkiezingen gewonnen heeft, dat hij denkt dat het succes van de partij aan hem alleen te danken is en dat anderen dus maar moeten volgen."

Treffend in die context is de korte, telefonische reactie die Bouchez gaf bij RTBF. "Onze medeburgers verwachten iets anders van goedbetaalde verkozenen dan dat ze zitten te janken over dit of dat debat."

Bouchez oogst daarnaast veel kritiek omdat hij systematisch mensen lijkt te benoemen die 'loyaal' aan hem zijn. "Denk aan het feit dat hij zijn vriendin benoemde als topvrouw van het ONE, de Franstalige Kind en Gezin. Hij zei daarover ook expliciet dat hij mensen benoemt met wie hij een vertrouwensband heeft. Ook dat is typisch Trumpiaans en versterkt zijn greep op de partij."

Het verklaart ineens waarom De Maegd in zijn Facebookpost spreekt over een "verontrustende, autocratische ontsporing en de greep van de voorzitter op de interne democratie binnen mijn partij". Dat zijn veelzeggende woorden van iemand die je bezwaarlijk een backbencher kunt noemen. "Michel De Maegd is niet de eerste de beste", weet ook Gerlache. "Hij was, voor hij in de politiek ging, heel bekend als journaalanker. Hij heeft dus wel een sterke positie bij de kiezers."

Blijft de vraag welke gevolgen voor de MR deze heisa nu zal hebben. "Moeilijk in te schatten", geeft Gerlache toe. "Dat zal in de komende uren moeten blijken." Een echte coup verwacht hij niet direct. "Een grote groep binnen de MR aarzelt en wil liever geen crisis."

"Bovendien zie je pogingen tot een coup zelden slagen. Partijvoorzitters verdwijnen soms na interne oppositie omdat ze niet als helemaal geschikt worden beschouwd voor de job - denk aan Eva De Bleeker bij Open VLD of Joachim Coens bij CD&V - maar zelden na inhoudelijke discussies."

Daar komt nog eens bovenop dat er onder Bouchez, 5 jaar geleden, al eens een kleine poging tot putsch geweest is. In het najaar 2020 was de ergernis over de toen nog onervaren voorzitter zo groot dat MR-toppers zich na een crisisvergadering moest laten omringen en begeleiden door 10 'wijzen', ervaren rotten binnen de partij. "Dat is ook compleet mislukt", oppert Gerlache.

"Opvallend is wel dat Bouchez naar voren geschoven en lang gesteund is door de ooit machtige clan rond Louis en Charles Michel. Maar die lijkt nu toch van mening te zijn veranderd. Je ziet dat Michel De Maegd in deze discussie nu bijvoorbeeld de steun krijgt van figuren uit die hoek. De vraag is wat dat nog betekent. De macht van die clan-Michel is ook niet meer wat ze geweest is."