"We staan voor de grootste militaire dreiging in 100 jaar." Daarvoor waarschuwt de Venezolaanse president Nicolás Maduro, nu de Amerikaanse president Donald Trump een volledig bewapende vloot naar de kust van Venezuela heeft gestuurd én een premie van 50 miljoen dollar op het hoofd van Maduro heeft gezet. Wat is er aan de hand?
"Staan voor grootste militaire dreiging in 100 jaar": waarom liggen er Amerikaanse oorlogsschepen voor kust van Venezuela?
Trees Vanhoutte
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De spanningen tussen de Verenigde Staten en Venezuela lopen al weken op nadat Washington een aanzienlijke maritieme aanwezigheid heeft opgebouwd in de wateren rond Venezuela, in de Caraïbische Zee.
De Amerikaanse regering stuurde al zeker 7 oorlogsschepen, waarvan er zeker 5 raketten aan boord hebben die ook doelen op land kunnen raken. In totaal zijn er ook 4.500 manschappen aan boord én er zou ook een aanvalsonderzeeër gestuurd zijn.
Volgens de regering-Trump dienen de oorlogsschepen om internationale drugshandel en terrorisme te bestrijden.
Aanval op drugssmokkelschip
De Amerikaanse militaire aanwezigheid heeft al meteen iets opgeleverd. Vandaag kondigde Donald Trump op een persconferentie aan dat de VS een drugssmokkelschip heeft aangevallen in de Caraïbische zee dat vertrokken was vanuit Venezuela.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio voegt daar op X aan toe dat het gaat om een "dodelijke aanval", gericht op een "narco-terroristische organisatie".
Venezolaans president Nicolás Maduro is niet blij met de Amerikaanse aanwezigheid voor zijn kust. Hij verklaarde gisteren dat Venezuela geconfronteerd wordt met "de grootste militaire dreiging in 100 jaar".
Hij waarschuwde dat zijn regering klaarstaat om de republiek in staat van verdediging te verklaren, mocht er sprake zijn van een aanval.
Wie is Nicolás Maduro?
Nicolás Maduro is sinds 2013 president van Venezuela, na de dood van zijn voorganger Hugo Chávez. Maduro presenteerde zich als opvolger van Chávez en diens socialistische project van herverdeling via nationalisering van bedrijven, sociale programma's en verzet tegen buitenlandse (vooral Amerikaanse) inmenging.
Maar het beleid onder Maduro wordt al sinds zijn aantreden getekend door corruptie en wanbeheer, die hyperinflatie veroorzaakte. Daardoor kampt Venezuela al jaren met grote voedsel- en medicijntekorten en zijn miljoenen Venezolanen het land ontvlucht.
Maduro gedraagt zich vaak dictatoriaal en geniet steun van het leger en de geheime dienst. Hij heeft ook de totale controle over de rechterlijke macht en verkiezingsraad, waardoor politieke tegenstanders gearresteerd worden en verkiezingen niet transparant zijn. Van persvrijheid is er nog amper sprake in Venezuela, zowat alle onafhankelijke kranten zijn opgedoekt of opereren vanuit het buitenland.
Troebele relatie
De relatie tussen de VS en Venezuela is al langer vertroebeld. De VS legt al decennia zware economische sancties op aan Venezuela en wil al sinds Chávez een regimewissel in het land. Die sancties hebben sterk bijgedragen aan de economische malaise in het land.
Tussen Trump en Maduro botert het al evenmin. Zo noemde de Amerikaanse president Maduro al meermaals een drugsbaron. Volgens hem zou de Venezolaanse president geholpen hebben om tonnen cocaïne via Venezuela te smokkelen naar de VS, in samenwerking met het drugskartel Cartel de los Soles en Colombiaanse guerrillagroepen zoals de FARC.
De VS erkent Maduro ook niet als legitiem president van Venezuela en belooft een premie van 50 miljoen dollar voor informatie die leidt tot zijn arrestatie.
Maduro noemt oorlogsschepen van de VS de "grootste bedreiging in 100 jaar voor Venezuela"
Enkele Amerikaanse regeringsfunctionarissen vertellen anoniem aan de Amerikaanse nieuwswebsite Axios dat een regimewissel in Venezuela nodig is. "Maduro aan de macht laten in Venezuela is alsof je Jeffrey Epstein het hoofd van een kinderdagverblijf maakt", zegt een van hen.
"Dit zou zoals Noriega kunnen worden", klinkt het. Daarmee verwijzen de regeringsfunctionarissen naar de Amerikaanse militaire operatie in 1989 om de Panamese president Manuel Noriega gevangen te nemen, die net als Maduro werd beschuldigd van drugshandel door de VS.
"De president heeft om een lijst met opties gevraagd. Uiteindelijk is het zijn beslissing wat er daarna gebeurt, maar Maduro zou zich kapot moeten schrikken", zegt een van de functionarissen nog.
Tren de Aragua
De regering-Trump maakt ook al maanden jacht op Venezolaanse migranten die lid zijn of ooit lid waren van Tren de Aragua, een criminele bende die actief is in heel Latijns-Amerika en gelinkt wordt aan moorden, seksuele uitbuiting, afpersing en ontvoeringen.
Verschillende migranten die verdacht worden lid te zijn, werden al uitgewezen naar een omstreden gevangenis in El Salvador. Volgens Trump zijn leden van Tren de Aragua bezig een invasie te plegen in de VS, onder leiding van Maduro.
Daarmee spreekt hij wel zijn eigen inlichtingendiensten tegen, die daar geen aanwijzingen voor vinden. Ook Trumps justitieminister Pam Bondi zegt daar geen bewijs voor te hebben.
Olievelden
Naast de drugskartels spelen er ook andere belangen voor de VS. In Essequibo, een grensgebied tussen Venezuela en buurland Guyana, zijn de afgelopen 10 jaar aanzienlijke olievoorraden ontdekt.
Die zijn ook interessant voor de VS en begin dit jaar keurde Trump nog nieuwe licenties goed voor Chevron om olie te ontginnen in Venezuela. Zijn buitenlandminister Marco Rubio wil die mogelijk weer terugschroeven.
Guyana schaart zich intussen publiekelijk achter de Amerikaanse aanwezigheid en hoopt zo zelf meer van de olievelden te kunnen ontginnen. Tussen Guyana en Venezuela leidt dat ook tot spanningen. Afgelopen weekend meldde Guyana dat een Venezolaans schip een boot met verkiezingsmateriaal in het betwiste gebied had beschoten, een incident dat door Venezuela wordt ontkend.
