De Nederlands-Bulgaarse Khristina (37) is plaatsvervangend commandant in het leger in Oekraïne. Een loodzware en unieke positie. "Mijn enige motivatie is mensenlevens redden", getuigt ze. "Ik mag geen fouten maken. Ik schakel mijn emoties uit."
Nederlandse Khristina (37) is enige buitenlandse en vrouwelijke commandant in Oekraïne: "Ik schakel mijn emoties uit"
Sandra Cardoen
Gepubliceerd:
Khristina is plaatsvervangend commandant. Ze is de eerste buitenlandse vrouw in die belangrijke functie.
Ze leidt in theorie buitenlanders op tot medische verzorgers aan het front. In de praktijk heeft Khristina de leiding over 50 man medisch militair personeel, geeft medische trainingen, doet aan cruciale tactische voorbereiding, organiseert evacuaties en belt nabestaanden van omgekomen collega's op. En dat de klok rond.
Als commandant en medic weet ze maar al te goed hoe dun de lijn is tussen leven en dood. Maar hoe komt een jonge energieke vrouw uit Den Haag in godsnaam bij het Oekraïense leger terecht? In een vorig leven was Khristina 'gewoon' student sociologie.
Khristina over haar werk en de harde realiteit in Oekraïne
"Ik werkte in het begin van de oorlog als humanitair medewerker", vertelt ze in De Ochtend (Radio 1). "Ik zag de catastrofale gevolgen en dacht: 'Wat kan ik nog meer doen?!'"
Via opleidingen klimt Khristina op tot plaatsvervangend commandant. Ze spreekt de taal. Dat heeft geholpen, zegt ze zelf. En haar oversten vonden haar uitermate geschikt.
Knokken als vrouw
Khristina heeft intussen na 3 jaar respect afgedwongen en het nodige vertrouwen gekregen, maar niet bij iedereen.
Het blijft elke dag knokken in een voornamelijk mannelijke wereld. "Ik heb verrassend genoeg meer weerwerk van mijn eigen groep buitenlanders dan van de Oekraïeners."
"Ik werk hard, zodat ik mezelf bewijs", aldus Khristina. "Ik schakel mijn emoties uit. Als ik geëmotioneerd raak, maak ik medische fouten. Dan loopt iemands leven groot risico."
Hoop gaat nooit dood
Khristina over de fragiele toekomst
Binnen het leger zijn er psychologen beschikbaar om met de oorlog, gruwel en stress te leren omgaan. "Ik zie dat de langetermijnimpact pas zichtbaar wordt als mensen terugkeren naar het normale leven. Ze zijn het niet gewend om met anderen om te gaan, of pakweg om met stilte om te gaan."
Khristina heeft door de oorlog leren genieten van kleine dingen. "Van het zonnetje of een wandeling met vrienden. Dat is uiteindelijk het belangrijkste, zeker als je ziet wat oorlog met mensen doet."
Saai leven meer dan oké
Het hartverscheurendste voor haar blijft het opbellen van nabestaanden. "Ik ben de enige hier die het slechte nieuws brengt. De reactie van een moeder die haar zoon verliest, dat kun je je niet voorstellen."
En ja, Khristina – die net getrouwd is met een Oekraïner – droomt soms van een normaal leven. "Een saai leven met koffie drinken, om 18 uur naar huis vertrekken, eten klaarmaken en slapen."
Zit dat eraan te komen?
Twee weken geleden hing nog een staakt-het-vuren in de lucht. Khristina: "Iedereen had veel hoop dat Russisch president Poetin en Oekraïens president Zelensky aan dezelfde tafel zouden zitten. Er is echter niets gebeurd. We geloven niet meer in een goede afloop, maar hoop is er altijd."