Voor de geschiedenisboeken: Vladimir Poetin, Xi Jinping en Kim Jong-un zij aan zij op militaire parade in China

Met de grootste militaire parade ooit heeft China 'Overwinningsdag' herdacht, de 80e verjaardag van de overwinning van China op Japan en het einde van de Tweede Wereldoorlog. Een hoogdag voor de Chinese president Xi Jinping.

Xi wilde met die parade de nieuwe militaire structuur en kracht van China voor het eerst in alle glorie presenteren. Met andere woorden, hij wilde duidelijk tonen dat China een grootmacht is. En om de parade nog meer grandeur te geven, had Xi een gezelschap buitenlandse leiders uitgenodigd. Daarmee wilde hij - strategisch - laten zien wie zijn vrienden zijn. En dat heeft bijzondere foto's opgeleverd.   

De ogen van de wereld waren het meest gericht op de Russische president Vladimir Poetin en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Vorige week had China laten weten dat Poetin én Kim de parade zouden bijwonen. China is een van de weinige bondgenoten van én Rusland én Noord-Korea.

De grote vraag was of Xi, Poetin en Kim zij aan zij zouden staan of zitten en zo dus in 1 beeld te vatten zouden zijn. Voor de start van de parade verschenen de 3 leiders samen op de rode loper, ook tijdens de parade waren ze samen te zien. Een historisch beeld, want het is de eerste keer dat ze samen in het openbaar verschenen.

Dat Vladimir Poetin een vriend van Xi is, is al langer duidelijk. China en Rusland groeien steeds meer naar elkaar toe, zeker na de start van de Russische invasie in Oekraïne en de daaropvolgende westerse sancties tegen Rusland. 

Poetin uitnodigen om de militaire parade bij te wonen, was ook een wederdienst van Xi. Hijzelf mocht in mei de militaire parade op de Russische Overwinningsdag bijwonen. Voor Poetin was het een nieuwe kans om de wereld te laten zien dat hij en Xi nauwe bondgenoten zijn, met een gedeelde visie op de wereld.

Poetin kreeg in Peking het gezelschap van Kim Jong-un. Die was in een gepantserde trein naar de Chinese hoofdstad gereisd. Opvallend: hij bracht zijn dochter Kim Ju-ae mee. Volgens de Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten is zij de "meest waarschijnlijke" opvolger van haar vader.

Kim Ju-ae is de voorbije 2,5 jaar geregeld in het openbaar verschenen. Maar veel over haar is er niet bekend. Zo zijn er tegenstrijdige berichten over hoe oud ze precies zou zijn. In 2023 schatten de Zuid-Koreaanse inlichtingendiensten dat ze toen 10 jaar oud moest zijn.

Kims aanwezigheid was hoe dan ook historisch, want de Noord-Koreaanse leider verlaat zeer zelden zijn land. Het was bovendien de eerste keer dat hij naar zo'n internationaal evenement ging, omgeven door wereldleiders.

En het was dan ook nog eens de eerste keer in meer dan 65 jaar dat een Noord-Koreaanse leider een Chinese militaire parade bijwoonde. De laatste die dat deed, was Kim Il-sung, in 1959. Hij is de stichter van Noord-Korea en de grootvader van Kim Jong-un.

Of Xi, Poetin en Kim elkaar samen achter de schermen van de parade in Peking ook hebben ontmoet en gesproken, is voorlopig niet duidelijk. En of er een apart gesprek was tussen Poetin en Kim, is ook niet bekend.

Rusland en Noord-Korea zijn ook onderling bondgenoten. Rusland krijgt ook al langer de steun van duizenden Noord-Koreaanse militairen in de oorlog tegen Oekraïne, al is dat nog nooit met zoveel woorden formeel bevestigd.

Naast Poetin en Kim Jong-un waren ook verschillende leiders uit Zuidoost-Azië aanwezig, met name de leiders van Indonesië, Maleisië, Cambodja, Laos, Myanmar en Vietnam. Zeker die laatste is opvallend, gezien de spanningen in de Zuid-Chinese Zee. China claimt een groot deel van die zee, zeer tegen de zin van Vietnam en andere landen. Aan de andere kant is Vietnam voor China een cruciale handelspartner.

Ook leiders uit Centraal-Azië en het Midden-Oosten stonden op de gastenlijst, zoals de leiders van Mongolië, Pakistan, Nepal, Kazachstan, Oezbekistan en Iran. Ook de president van Azerbeidzjan en de premier van Armenië waren aanwezig. Zij sloten in augustus nog een princiepsakkoord over vrede, onder het toeziend oog van de Amerikaanse president Donald Trump.

Uit Europa kwamen Aleksandr Loekasjenko, de president van Wit-Rusland en een van Poetins trouwste bondgenoten, de Servische president Aleksandar Vucic, ook een bondgenoot van Poetin, en de Slovaakse premier Robert Fico. Hij was de enige leider van een lidstaat van de Europese Unie die de parade zal bijwonen.

Tot slot stonden ook de Cubaanse president en 2 Afrikaanse leiders op de gastenlijst: de president van Zimbabwe en de president van Congo-Brazzaville.

Daarnaast waren ook hooggeplaatste vertegenwoordigers van andere landen en internationale organisaties aanwezig.