Atlantikwall Raversyde in Oostende zoekt mensen die dagboek in steno uit 1943 kunnen ontcijferen

Provinciedomein Atlantikwall Raversyde in Oostende heeft een openluchtmuseum met stukken uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Enkele jaren geleden kreeg Raversyde een dagboek uit 1943 in handen. "We vermoeden dat het een tijdsdocument is waar het leven in de regio Oostende tijdens de oorlog beschreven wordt", zegt gedeputeerde Jurgen Vanlerberghe (Vooruit).

'Vermoeden', want bij het provinciedomein kunnen ze slechts enkele woorden lezen. "Het volledige dagboek is geschreven in steno, een snelschrift met verkorte symbolen", weet wetenschappelijk medewerker Sarah Dalle van Atlantikwall Raversyde.

"Het gaat dan waarschijnlijk nog eens om een specifiek soort stenoschrift geïntroduceerd door de Nederlandse generaal Arnold Willem Groote. Letters zijn vereenvoudigd geschreven en zoals je ze hoort. Elk woord wordt in één vloeiende beweging opgetekend met tijdwinst als grootste doel. Veelvoorkomende woorden hebben een afkorting."

"Bij het dagboek zat ook een vertaalsleutel met toelichting over sommige van de gebruikte symbolen. Daarin valt op dat veel politieke woorden werden neergepend, zoals 'burgemeester', 'gemeenteraadslid' en 'ontvangsten'. Het is ons nog niet gelukt om de volledige teksten in het dagboek en hun context te ontcijferen."

"Voor een niet-stenolezer is het enorm moeilijk en tijdrovend om de tekst te ontcijferen." Vandaar dat het provinciedomein een oproep lanceert om mensen te vinden die kunnen helpen. "Kenners van het snelschrift kunnen de tekst veel makkelijker lezen", meent Dalle. "We hopen dus dat er zich een specialist aandient, en dat de teksten interessante inzichten kunnen bieden in de Tweede Wereldoorlog en de regionale geschiedenis."

"We hebben ook al eens voorzichtig verkend of we artificiële intelligentie kunnen gebruiken, maar er bestaat nu nog geen dergelijk model. We zouden dan eerst een AI-model moeten ontwikkelen en trainen en dan zijn we misschien zelfs langer bezig. Mocht een AI-specialist hierin een mooie uitdaging vinden, mag die persoon zich ook altijd melden", vertelt Vanlerberghe nog.