Reeks 'Basisschool Balder' legt pijnpunten Brussels onderwijs bloot: "Wie aan schooljaar begint, zou zich tot het einde moeten engageren" 

In april haalde basisschool Balder in Sint-Gillis, op wandelafstand van station Brussel-Zuid, het nieuws: een klas van het derde leerjaar sluit door het lerarentekort. Ouders moeten voor de laatste twee maanden van het schooljaar hun kind naar een andere school sturen. De vierdelige documentaire Basisschool Balder toont wat er aan deze drastische beslissing voorafging.

We zien hoe leerlingen van het zesde leerjaar moeite hebben om hun leerachterstand in te halen nadat ze de voorbije jaren de ene na de andere leerkracht voor de klas hebben gekregen. Hoe ze op een veel te kleine speelplaats even kunnen ontspannen, maar spanningen er vaak oplopen. Hoe ze tegelijkertijd thuis zware verantwoordelijkheden krijgen die ouders door hun ziekte niet kunnen dragen.

En we zien hoe het nieuwe lerarenteam vol goede moed aan het schooljaar start, om toch opnieuw op de realiteit te botsen. Want we zien ook hoe leerkrachten halfweg het jaar vertrekken naar een andere school dichter bij huis.

Toch is - spoiler, de nieuwe directrice - Laura Mertens opnieuw hoopvol bij de start van het nieuwe schooljaar: "Het team is gemotiveerd en we hebben al veel samen kunnen lachen. We hebben voor elke klas iemand gevonden, al zijn het niet altijd gediplomeerde leerkrachten. Alleen naar zorgleerkrachten zijn we nog op zoek."

Basisschool Balder behoort tot GO! Scholengroep Brussel. Voor hun 42 kleuter- en lagere scholen samen hebben ze op dit moment een tekort van 54 voltijdse leraren. Mertens: "Ik hoop dat deze documentaire duidelijk maakt wat het lerarentekort teweegbrengt. Ook al heb je een enthousiast team, door enkele factoren kan je kaartenhuisje helemaal in elkaar zakken. Daarom start het schooljaar ook met een klein beetje angst: als er iemand wegvalt, hebben we geen reserves om die op te vangen."

Tegelijkertijd hoopt ze dat de afleveringen sterke, gediplomeerde leerkrachten kunnen overtuigen om voor Brussel te kiezen: "We hebben de beste leerkrachten nodig. Ze zijn bijzonder welkom, maar mogen zeker niet halsoverkop naar onze school vertrekken en hun eigen leerlingen in de steek laten."

Want dat is een pijnpunt in het onderwijs: een tijdelijke leerkracht kan na één week opzegperiode vertrekken, voor een vastbenoemde geldt een opzegperiode van twee weken. Jurgen Wayenberg, algemeen directeur van GO! scholengroep Brussel: "Wie aan een schooljaar begint, zou minstens tot het einde van dat jaar - of toch voor een aanzienlijk langere periode - zich moeten engageren."

Daarnaast pleit hij voor een Brusselpremie om leraren aan te trekken: "In verschillende buurlanden krijgen leerkrachten in scholen met grote uitdagingen een extra verloning. Zo krijg je in Nederland een structurele toelage van 8 procent."

De sluiting van het derde leerjaar was voor Balder een dieptepunt, maar voor de kinderen was het de beste oplossing, blikt Mertens nu terug: "Ze waren snel geïntegreerd op andere scholen en kregen eindelijk weer les. Voordien hadden we geprobeerd om ze twee dagen per week thuis met werkbundels te laten leren om het lerarentekort op te vangen, maar dat liep moeilijk. De impact van de sluiting was ook op andere leerlingen groot: er was veel onrust en onzekerheid bij de leerlingen."

Laura Mertens kijkt voor een oplossing ook naar de politiek: "Er komen in onze school veel maatschappelijke problemen samen, maar Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) wees naar een falend beleid op onze school. Terwijl we doorheen het jaar meermaals om hulp vroegen, maar niet werden gehoord."

Ook de Brusselse politiek stelt haar teleur: "Zonder regering merken we dat subsidies voor bouwprojecten van scholen stilliggen en ook de veiligheid en netheid in de buurt gaat achteruit."

Het jaarthema van haar school is 'groeien en bloeien': "Want zowel onze leerlingen als ons nieuwe team kunnen nog veel leren, maar willen daar wel heel graag in groeien."