De relschoppers die op 6 januari 2021 het Amerikaanse Capitool bestormden, zoeken schadevergoedingen van de federale overheid. Hun advocaten willen een nieuw comité dat elke zaak individueel bekijkt en geldbedragen voorstelt "op basis van de schade die zij sinds die dag hebben geleden". Het narratief dat de relschoppers geen daders maar slachtoffers zijn, wordt volgens critici opnieuw versterkt.
Bestormers van Capitool kregen al vrijheid, nu willen ze schadevergoedingen van overheid
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
2025 is een belangrijk jaar geworden voor de mensen die op 6 januari 2021 het Amerikaanse Capitool in Washington D.C. binnendrongen. Dat begon op 21 januari, toen de Amerikaanse president Donald Trump de meer dan 1.500 relschoppers gratie verleende. Enkele uren later kwamen de leiders van 2 extreemrechtse militante groepen al vrij uit de gevangenis.
Diezelfde relschoppers zoeken nu ook schadevergoedingen voor "de pijn en het verlies dat ze door de federale overheid hebben geleden". De laatste weken hebben de advocaten van de bestormers er bij de regering-Trump op aangedrongen om financiële compensaties te voorzien vanwege "onterechte juridische vervolgingen".
Het enige wat ik als advocaat kan doen, is jullie leed in dollarbiljetten omzetten
Mark McCloskey, advocaat van de bestormers van het Capitool
Een van de advocaten, Mark McCloskey, liet weten dat hij ondertussen een ontmoeting heeft gehad met enkele topfunctionarissen binnen het ministerie van Justitie. Tijdens dat gesprek legde hij het plan op tafel om een speciaal comité op te richten. De leden van dat "vrijwillige geschillencomité" zouden elke zaak apart bekijken en bepalen hoeveel geld elke relschopper moet krijgen, "op basis van het leed veroorzaakt door de federale overheid".
Bestorming van het Capitool
Op 6 januari 2021 hield Trump - nadat hij de verkiezingen van Biden had verloren - een 'Save America'-rally in de hoofdstad Washington. Tijdens een vurige toespraak die 70 minuten duurde, stookte Trump het ongenoegen bij zijn kiezers op. "Als jullie niet vechten, hebben jullie straks geen land meer", zei hij onder meer tegen zijn publiek.
De betogers waren zo woedend dat ze het Capitool bestormden en de kamers van het Congres binnendrongen. Het werd een dag van geweld en pure chaos. 5 mensen lieten het leven, zo'n 140 anderen geraakten gewond. Na de feiten beroofden 4 agenten die het Capitool verdedigden zich ook van het leven.
Eerste terugbetaling van boete
Het idee van schadevergoedingen voor relschoppers is niet nieuw. Trump heeft in maart zelf gezegd dat financiële compensaties mogelijk zijn, omdat de betogers zich "vredevol en vaderlandlievend gedroegen". Specifieke plannen zijn er echter niet gekomen.
Enkele dagen geleden haalden de relschoppers echter een nieuwe overwinning. Na de gebeurtenissen van 6 januari liep de schade in het Capitool op tot 3 miljoen dollar. Om de herstellingen te betalen, kregen de relschoppers (afhankelijk van de graad van de overtreding, red.) boetes van 500 tot 2.500 dollar.
Soms wordt een rechter gevraagd om te doen wat de wet voorschrijft, ook al lijkt dat in strijd met wat rechtvaardigheid is
Amerikaanse rechter die boete van Capitoolbestormer kwijtschold
Eind augustus oordeelde een rechter dat Capitoolbestormer Yvonne St. Cyr het geld van haar boete moest terugkrijgen. Toen Donald Trump zijn grootschalig pardon had ondertekend, was haar zaak in beroep tegen haar veroordeling nog niet afgelopen. Volgens het Amerikaanse recht was zij daardoor nooit schuldig, dus was de boete die ze moest betalen volgens de rechter ook illegaal geïnd.
Het was de eerste keer dat een relschopper een terugbetaling kreeg. De rechter die de boete kwijtschold, deed dat echter met tegenzin. "Soms wordt een rechter gevraagd om te doen wat de wet voorschrijft, ook al lijkt dat in strijd met wat rechtvaardigheid is", zei de rechter in zijn oordeel.
En dan is er nog de zaak-Ashli Babbitt. Die draait rond de vrouw die in het Capitool werd neergeschoten en overleed. In mei ging het ministerie van Justitie akkoord om de familie van Ashli 5 miljoen euro te betalen.
Van dader naar slachtoffer
Na de gebeurtenissen van 6 januari 2021 noemde voormalig president Joe Biden de relschoppers nog "binnenlandse terroristen". Hij beloofde alle daders te straffen. Ook binnen de Republikeinse partij weerklonk ongeloof en scherpe kritiek op Trump.
Critici wijzen erop dat het narratief rond de Capitoolbestormers met 180 graden is gedraaid. Heel wat Republikeinen portretteren de bestormers net als slachtoffers, die door een corrupte overheid in het vizier waren genomen.
Verschillende procureurs en FBI-agenten die aan de zaak rond de bestorming van het Capitool werkten, zijn ondertussen ontslagen. En speciaal aanklager Jack Smith - die aan het hoofd stond van het onderzoek - is ondertussen zelf het doelwit van een federaal onderzoek.
Net voor zijn vertrek waarschuwde Joe Biden nog voor een "poging om de geschiedenis te herschrijven". "Het is onze plicht de waarheid te zeggen en te herinneren aan wat er die dag gebeurd is. Laat niet toe dat 6 januari wordt herschreven of zelfs uitgewist", zei Biden.
