Reizende expo 'Valleien vertellen' start in Zichem en brengt het verhaal van Demer, Gete en Dijle

Hoe hebben de rivieren Demer, Gete en Dijle het landschap en het leven van de mensen bepaald? Met een expo, podcasts en volgend jaar ook een landschapsbiografie vertelt 'Valleien vertellen' de verhalen van vroeger, vandaag en de toekomst. "

Dat zijn verhalen over ontbossing, landbouw en scheepvaart, over leven en werken in de vallei, over overstromingen en vervuiling, maar ook over ontspannen én over de cruciale rol die valleien spelen in het creëren van een klimaatrobuuste leefomgeving", klinkt het.

"Hoe hebben mensen hier gewoond, wat hebben ze gedaan, hoe hebben ze de rivieren aangepakt?", legt Eline Lathouwers, projectmedewerker bij het Centrum Agrarische Geschiedenis uit. "Daarom is de expo ook opgesteld buiten in de vallei, zodat de bezoekers rond zich kunnen kijken en zich, dankzij het vele fotomateriaal, een beeld kunnen vormen van hoe het er vroeger heeft uitgezien."

En dat is niet te vergelijken met nu, verklapt ze. "Als we heel ver teruggaan, nog voor de laatste ijstijd, dan was er nog geen sprake van een echte rivier. Dan had je vlechtende lopen en kleine beekjes in een verwilderd landschap. Pas toen het warmer werd, maar nog altijd miljoenen jaren geleden, ontstonden oerbossen in de valleien. Door erosie ontstond er in de middeleeuwen dan toch 1 rivier, die de mensen stilaan naar hun hand zetten, met bijvoorbeeld sluizen, dijken en scheepvaart."

Bij de expo vertelt Luc Vervoort, afkomstig uit Gelrode, ook over zijn band met de Demer. "Elk dorp in de valleien heeft zijn eigen verhalen over de rivier", vertelt hij. "Voor mijn ouders hoorde de Demer bij hun leven. Zij kenden de vallei en de rivier op een manier waarop wij niet meer naar het landschap kijken. De vallei wordt niet meer 'gezien' en daardoor dreigen al die verhalen verloren te gaan."

Maar hij herinnert zich wel levendig de verhalen van zijn ouders die nog gingen zwemmen in de Demer, wat nu niet meer toegelaten is. "Tijdens de oorlog konden ze niet naar school en toen spraken ze tijdens de warme zomers af met de jeugd van het dorp om te zwemmen. Dat was echt een sociaal gebeuren. Dat is dezelfde beleving als in de boeken van Ernest Claes: makkers, jongens en meisjes samen, die aan de waterkant zwommen, kletsten en fratsen uithaalden."

De expo loopt nog tot 8 september in Zichem en verhuist daarna naar Linter, Haacht en Leuven. Alle info vind je op valleienvertellen.be .