In Oxdonk (Kapelle-op-den-Bos) is een oude visvijver omgevormd tot 2 poelen voor de zeldzame kamsalamander. Die grote watersalamander heeft ondiep water nodig om zich voort te planten. Natuurorganisatie Regionaal Landschap Brabantse Kouters (RLBK) heeft de vijver zorgvuldig ingericht, zodat het veeleisende dier zich er helemaal in zijn sas voelt.
Oude visvijver in Kapelle-op-den-Bos wordt thuis voor zeldzame kamsalamander
De eigenaar wou iets nuttig doen met de vijver en vroeg hulp aan natuurorganisaties Natuurpunt Kanaalregio Bos van Aa en RLBK. "De oude visvijver had weinig waarde voor de biodiversiteit in de omgeving", zegt medewerker biodiversiteit Lies Heirman van RLBK.
"Omdat we in de regio al bekendstaan voor onze projecten met de kamsalamander, stapte de eigenaar op ons af met de vraag de vijver om te vormen tot een meer waardevolle poel."
Wat is een kamsalamander?
De kamsalamander is met een lengte tot 20 centimeter een van de grootste salamanders van Europa en de grootste watersalamander in België. In het voorjaar krijgen de mannetjes een gekartelde kam op hun rug, vandaar de naam. Het dier is een Europees beschermde soort.
Zo ontstonden 2 poelen met zacht hellende oevers en veel waterplanten. "Het ondiepe water warmt in het voorjaar snel op in de zon, wat de salamanders nodig hebben om te bewegen. Door de planten hebben ze voldoende plekjes om zich te verstoppen en eitjes te leggen", zegt Lies Heirman.
Er werd gekozen voor 2 poelen met elk een andere diepte. "Zo zijn er 2 verschillende microklimaten, waar de salamanders ofwel in de koudere ofwel in de warmere periode terechtkunnen."
Omdat de kamsalamander erg veeleisend is, profiteren ook andere diersoorten van de zorgvuldig ingerichte poelen. "Hij heeft de meeste eisen van de 4 salamanders die in Vlaanderen voorkomen. Als je voor de watersalamander iets goed doet, doe je voor de andere soorten en het waterleven in het algemeen ook goed."
Kamsalamanders zoeken zelf hun weg
In de buurt leven al kamsalamanders, die zich uit zichzelf naar de nieuwe poelen moeten verplaatsen. "Ze zoeken hun eigen weg over kleine afstanden. Daar hebben ze hagen en houtkanten voor nodig. Die verbinding is belangrijk en daar zetten we ook op in", zegt Heirman. "De verplaatsing kan snel of ook heel traag gaan. In april gaan we met een fuik controleren of ze al verhuisd zijn. Dat wordt erg spannend."
De kamsalamander in Oxdonk
Regionaal Landschap Brabantse Kouters krijgt van de provincie Vlaams-Brabant in totaal bijna 45.000 euro om de kamsalamander een boost te geven in Oxdonk. Ook in andere gemeenten in Vlaanderen worden poelen gemaakt voor het waterdier.
Het maakt deel uit van een groter project om de natuur in de provincie sterker en klimaatbestendiger maken. Leefgebieden voor zeldzame dieren en planten worden verbeterd en groene plekken beter met elkaar verbonden.
Kamsalamander heeft het toch moeilijk
Ondanks de aandacht, blijft de kamsalamander een bedreigde soort. "Zeker bij droge periodes, die steeds vaker voorkomen, heeft de soort het moeilijk. Als de poelen plots uitdrogen, kunnen de larven niet ontwikkelen en kan de kamsalamander zich niet voortplanten."
"Daarom is het belangrijk dat er veel poelen zijn, dicht bij elkaar, zodat ze altijd een andere optie hebben om in te overleven en zich voort te planten."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant



