De Finse luchtmacht wil het swastika-symbool op de vlaggen van de Karelia Air Wing op termijn verwijderen. Dat schrijft het Finse nieuwsmedium Yle . Volgens de commandant hebben de vlaggen al tot "gênante situaties" geleid bij samenwerkingen met onder meer Amerikaanse militairen. Finland heeft al meer dan een eeuw hakenkruizen gebruikt als symbool op vlaggen, maar ook op vliegtuigen en (militaire) gebouwen.
Luchtmachteenheid in Finland schrapt swastika van vlag na "gênante situaties"
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
Een vlag met in het midden een groot hakenkruis. Nee, het is geen oude nazivlag uit de Tweede Wereldoorlog, maar van de Finse luchtmachteenheid Karelia Air Wing. Het Finse leger gebruikt het swastika-symbool al sinds 1918, een hele tijd dus voor de nazipartij aan de macht kwam in Duitsland in de jaren '30.
Zelfs toen het hakenkruis massaal werd gebruikt door de nazi's, prijkte het symbool op de Finse vliegtuigen tot 1945. In de jaren '50 werd het gebruikt voor vlaggen van verschillende Finse legereenheden. Ook vandaag staan er nog swastika's in gebouwen, zoals in een faculteit van de Metropolia Universiteit voor Toegepaste Wetenschappen in de hoofdstad Helsinki.
"Meegaan met de tijd"
Voor de Finse luchtmachteenheid Karelia Air Wing leek er tot voor kort geen vuiltje aan de lucht. "We hadden de vlag kunnen blijven gebruiken, maar er kunnen soms gênante situaties ontstaan met onder meer Amerikaanse militairen", zegt commandant Tomi Böhm. "Het is misschien verstandig om met de tijd mee te gaan."
Het algemeen gebruik van het symbool door de Finse luchtmacht is al sinds 2020 gestopt. Op of in het gebouw van het hoofdkwartier van de luchtmacht is geen swastika meer te bespeuren.
Toch wordt het nog gebruikt door de Karelia Air Wing. Commandant Böhm kan aan Yle niet zeggen wanneer alle symbolen op de vlaggen van zijn eenheid zullen geschrapt worden. "Ik hoop tijdens mijn ambtstermijn."
"Symbool van onafhankelijkheid en vrijheid"
De discussie is opgestart door Teivo Teivainen, een Finse professor Wereldpolitiek die in zijn boek zich openlijk de vraag stelt of zulke symbolen nog een plaats kunnen hebben in de huidige maatschappij.
"Tot op de dag van vandaag heb ik geen overtuigende argumenten gevonden waarom het gebruik van de swastika gunstig zou zijn voor Finland, vandaag en morgen, in conflictsituaties", zegt Teivainen.
Het Finse leger pareert de kritiek wel. "Het is altijd een symbool geweest van onafhankelijkheid en vrijheid", zegt luitenant-kolonel Kai Mecklin van het Finse luchtmachtmuseum.
Waar komt het symbool vandaan?
Hoewel het swastika-symbool bij veel mensen wordt geassocieerd met de nazi's, is het in feite al duizenden jaren oud. Het is terug te vinden in verschillende culturen, onder meer in India. Daar komt het vooral terug in religieuze context bij het boeddhisme, het hindoeïsme of het jaïnisme.
Maar ook in archeologische vondsten uit het oude Troje of in motieven uit de Europese IJzertijd kan je geregeld hakenkruizen aantreffen.
Op het einde van de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw was de swastika in West-Europa een courant symbool geworden, vaak geassocieerd met geluk.
Adolf Hitler koos de swastika in 1920 als symbool van zijn partij, de NSDAP. Die partijvlag stond na de machtsgreep van Hitler model voor de vlag van het Duitse Derde Rijk. Het hakenkruis verwees daarbij naar Hitlers theorieën over het 'Arische ras'.
