VRT NWS sprak met Chinese ambassadeur: "Hereniging met Taiwan komt er zeker, enkel kwestie van tijd"

Maar eerst gaat het over de economische relaties. China is een van onze belangrijkste handelspartners geworden buiten Europa (na de Verenigde Staten), België is China's 7de grootste handelspartner binnen de Europese Unie.  Concreet verhandelen België en China elke dag voor 100 miljoen dollar. "Belgische producten zijn zeer populair in China", zegt de ambassadeur.

Maar die handel verloopt niet evenwichtig: ons land importeert veel meer vanuit China dan omgekeerd. Ambassadeur Fei relativeert dat: "Als het gaat over goederen dan heeft China inderdaad een surplus. Maar België voert meer diensten uit naar ons dan omgekeerd." Belangrijk detail: de handel in goederen is veel groter dan die in diensten, zoals transport, consultancy of telecommunicatie . 

Toch kan de ambassadeur niet ontkennen dat er heel wat ruis zit op de relatie. Zo waarschuwde commissievoorzitter Von der Leyen meermaals dat Europa minder afhankelijk moet worden van China. Volgens de ambassadeur heeft de Europese Unie dat handelstekort dan ook voor een deel aan zichzelf te danken: "Chinese exporteurs willen om het even wat uitvoeren naar hier. Maar Europa voert beperkingen in op wat het wil exporteren naar China." Binnen de EU gelden inderdaad exportbeperkingen voor bepaalde technologieën en producten uit veiligheidsoverwegingen.

Maar ook China voert geregeld handelsbeperkingen in, zoals tot vorig jaar op de invoer van Belgisch varkensvlees. En het beperkt de uitvoer van zeldzame aardmetalen waarop China een quasi-monopolie heeft: zonder die cruciale grondstoffen valt de Europese industrie stil. Toch is er van economische oorlogsvoering volgens de ambassadeur geen sprake: "Het gaat hier niet om strafmaatregelen, maar wel om gewone onderzoeken van het Chinese ministerie voor handel. Iets wat we trouwens geleerd hebben van jullie in Europa." 

Bekijk het volledige interview met ambassadeur Fei:

En wat met de kritiek dat China zijn eigen industrie (onterecht) subsidieert? "Voor de productie van elektrische auto's bestaan er inderdaad subsidies. Maar China probeert zijn subsidiebeleid af te stemmen op de regels van de WHO. Dat geldt ook voor internationale regels over copyright: de meeste betwistingen in China gaan nu over Chinese bedrijven onderling." Ambassadeur Fei heeft ook een duidelijke boodschap voor Belgische bedrijven die aarzelen om te investeren in China: "China is open for business". 

De Chinese elektrische auto's zijn de Europese Unie al langer een doorn in het oog. Zo legde de Europese Commissie recent extra invoertarieven op aan Chinese autoproducenten, tot groot ongenoegen van China. Volgens Europa 'dumpt' China de wagens die het in de VS en in eigen land niet meer kwijt kan onder de kostprijs op onze markt. 

De ambassadeur draait het verhaal om: "Als je het over overcapaciteit hebt - 80% van de Duitse producten gaat naar het buitenland. België is ook sterk afhankelijk van export. Moeten we dan zeggen dat jullie overcapaciteit hebben?"

Een ander heikel punt in de relatie tussen ons land en China zijn de vermeende pogingen tot spionage. Zo voert het Belgische parket een onderzoek naar een groep Chinese hackers die tussen 2021 en 2023 gegevens van de Belgische staatsveiligheid zouden hebben gestolen. Twee jaar lang konden ze meelezen in gevoelige mails van Belgische ministeries en overheidsdiensten. De hackers maakten hiervoor misbruik van een fout in de beveiligingssoftware van het Amerikaanse bedrijf Barracuda. 

Ons land vreest ook dat de Chinese overheid kan meeluisteren of ons zelfs controleren via omvormers voor zonnepanelen of de producten van telecommunicatiereus Huawei, die banden heeft met het Chinese leger.

Voor ambassadeur Fei is het duidelijk: "Chinese bedrijven die actief zijn in het buitenland moeten zich houden aan de regels en wetten die in dat land gelden. Dat geldt ook voor een bedrijf als Huawei, dat al meermaals in het oog van de storm terechtkwam. Maar ik wil er wel op wijzen dat geen enkele van de beschuldingen ooit hard gemaakt is. Er is nog nooit bewijsmateriaal opgedoken dat heeft geleid tot een veroordeling."

Wat het hackingschandaal bij de staatsveiligheid betreft, ook daar heeft de ambassadeur een antwoord voor klaar. "Ook in deze zaak moeten we wachten op het vonnis. Het gaat om een Amerikaans bedrijf waaraan jullie land een deel van zijn cybersecurity heeft toevertrouwd. Als dat bedrijf een fout heeft gemaakt, is het natuurlijk makkelijk voor hen om de schuld bij China te leggen. Waarom zouden jullie Amerikaanse bronnen wel volledig vertrouwen?" 

Een ander heikel thema is de oorlog in Oekraïne. Officieel is China neutraal en is de regering in Peking een groot voorstander van een vredevolle oplossing. Maar in de praktijk steunt het land Rusland door massaal olie en gas te importeren en de levering van zogenaamde 'dual-use' items, producten die gebruikt kunnen worden in de oorlogsvoering, zoals onderdelen van drones bijvoorbeeld. 

"De bewering dat de oorlog in Oekraïne China goed uitkomt, slaat nergens op", zegt ambassadeur Fei. "We hebben goede relaties met beide landen. Zo zijn we niet alleen de grootste handelspartner van Rusland maar ook van Oekraïne. Dus het is in ieders belang dat het conflict wordt opgelost. En wat de levering van 'dual-use' items betreft, ook de Verenigde Staten én Europa leveren nog altijd dat soort onderdelen aan Rusland."  

Over Taiwan, het eiland voor de kust van China met een democratisch bestuur, is de ambassadeur resoluut: "Over de status van Taiwan is er geen discussie: Taiwan is een deel van China. Dat is de basis van China's diplomatieke relaties met zowat alle landen, ook België. Dus het is een kwestie van tijd voor Taiwan herenigd wordt met het moederland". 

In recente toespraken noemt de Chinese president Xi Jinping de 100ste verjaardag van de Volksrepubliek China in 2049 als de datum waarop de "nationale vernieuwing" een feit moet zijn. En die 'national rejuvenation' kan maar compleet zijn als ook Taiwan deel uitmaakt van de Volksrepubliek. De datum is geen toeval, het is het jaar waarin de communisten op het vasteland de macht grepen, en de nationalisten zich terugtrokken op Taiwan.

Maar volgens ambassadeur Fei is er geen deadline: "China heeft een lange geschiedenis en wij Chinezen hebben veel geduld. Maar als andere landen er zich mee gaan bemoeien, dan moeten we ons natuurlijk verzetten. We hebben de indruk dat sommige landen - lees: de Verenigde Staten - de stabiliteit in de regio opzettelijk proberen te verstoren."     

Een kwestie die de gemoederen al een hele tijd beroert is de situatie van de Oeigoeren in Xinjiang, het uiterste westen van China. De Oeigoeren zijn een grote islamitische minderheid in China die volgens verschillende rapporten van de VN en andere organisaties onderdrukt wordt. China wordt ervan beschuldigd duizenden Oeigoeren te hebben opgesloten in heropvoedingskampen, kinderen te scheiden van hun ouders en gevangenen in te zetten voor dwangarbeid. 

Volgens de ambassadeur gaat het om desinformatie en 'fake news'. "De beelden van zogenaamde concentratiekampen zijn vals. in werkelijkheid gaat het om scholen, fabrieken en boerderijen. Er zijn geen concentratiekampen in China. Misschien in andere delen van de wereld, maar niet in China."

Volgens de Chinese ambassadeur bestaan er in het Westen veel misverstanden over China. "We leven in onstabiele tijden, op gebied van geopolitiek en economie. En dan zijn er de historische, culturele en filosofische verschillen tussen onze beide landen. Ook de Covid-pandemie heeft de kloof vergroot". 

En hij besluit: "Ik denk dat we elkaar beter moeten leren kennen. Het is makkelijker dan ooit om naar China te reizen, bezoekers hebben geen visum meer nodig. Ik geef hetzelfde advies aan mijn Chinese landgenoten: kom naar Europa en leer de mensen hier kennen. Dan kan je zelf je conclusies trekken." 

"In die zin heeft jullie podcast een goede titel: China voorbij de muur. Mensen moeten voorbij de stereotypen geraken, voorbij de cliché's. Dat geldt zowel voor Belgen als voor Chinezen, als voor iedereen in de wereld eigenlijk."