Over een tragisch ongeval en een amateurfotograaf: 90 jaar geleden stierf koningin Astrid in Küssnacht am Rigi

Het verhaal van koningin Astrid is misschien wel een van de meest tragische uit de geschiedenis van de Belgische monarchie. De sympathieke Astrid werd geboren in Stockholm, een dochter van prins Karel en prinses Ingeborg, én een nichtje van koning Gustaaf V. In 1926 trouwt ze met onze eigen kroonprins Leopold III. Een gearrangeerd huwelijk, maar er lijkt veel liefde te zijn tussen het royale paar. 

Op dat moment is het nog Albert I die op de troon zit, en kunnen Astrid en Leopold redelijk ongestoord hun ding doen. Een leven in relatieve rust en weg van het hof. Ze schenkt Leopold ook drie kinderen: Josephine Charlotte (1927), Boudewijn (1930) en Albert (1934). 

Op 17 februari 1934 is het gedaan met dit relatief vrije bestaan, wanneer koning Albert I om het leven komt tijdens het bergbeklimmen in Marche-les-Dames. En zo wordt Astrid van de ene dag op de andere de vierde koningin der Belgen. De dagen vullen zich razendsnel met koninklijke verplichtingen, maar Astrid en Leopold lijken vlot hun weg te vinden in hun nieuwe leven en de nieuwe koningin blijft mateloos populair bij het Belgische volk. 

Op 29 augustus 1935 slaat het noodlot opnieuw toe, deze keer in Küssnacht am Rigi in Zwitserland, waar Astrid en Leopold III op dat moment op vakantie zijn. Aan het Vierwoudstedenmeer raakt de limousine van het paar van de weg af, en belanden ze tegen een perenboom. Astrid wordt uit de wagen geslingerd en sterft ter plekke, Leopold komt er met lichte verwondingen vanaf. 

Niet lang na het ongeval arriveert Willy Rogg ter plaatse. De 25-jarige student tandheelkunde was die richting uitgestuurd door zijn vader, om foto’s te maken van de tragedie. Op dat moment ligt de overleden koningin nog roerloos op het gazon. 

Rogg controleert de polsslag van de koningin, maar al snel wordt duidelijk dat geen hulp kan baten. De student fotografeert haar en geeft haar de laatste sacramenten. Voor hij opnieuw op zijn fiets springt, maakt hij nog 5 foto’s. Die foto’s worden verkocht aan het persbureau Associated Press in de VS voor wat dan honderd frank per stuk is.

De beelden gaan met een taxi richting de luchthaven van Dübendorf, en komen in de handen terecht van de Zwitserse luchtvaartpionier Walter Mittelholzer. Niet lang na middernacht worden ze afgeleverd in Londen.

De volgende ochtend staan de foto’s in de Britse kranten en staat het beeld van het wrak op de voorpagina van de Daily Express. In ons huidig medialandschap niet heel bijzonder, maar in die tijd een indrukwekkende onderneming.

Rogg werd er geen beroemde fotograaf door, maar volgde zijn droom en werd tandarts. Hij overleed in 1994. Wie de foto’s wil zien, moet naar het museum van Küssnacht, waar ze zijn tentoongesteld. 

De dood van koningin Astrid leidt destijds tot diepe rouw. Zowel voor het Belgische volk als voor haar eigen familie breekt een donkere periode aan. Enkele dagen na het tragische ongeval ontvangen haar ouders een brief die hun dochter kort voor haar dood in Zwitserland schreef en waarin ze een macabere voorspelling van dochter Josephine Charlotte uit de doeken doet.

"Kleine Josephine heeft een wit haar op mijn hoofd gevonden", vertelt Josephine Charlotte later de inhoud van die brief na. "Ze zei me: "Nu ga je sterven, mama". Mijn arme oma prinses Ingeborg heeft die brief pas gekregen toen mijn moeder al dood was. Dat was een vreselijke schok voor haar."

Astrid had ook het Belgische volk in sneltempo voor zich gewonnen, onder meer omdat ze bij haar aankomst in België elke vorm van protocol vergat en haar verloofde spontaan om de hals vloog. Ongezien in die tijd, en bijna een eeuw na haar dood blijft de Zweedse prinses die een Belgische koningin werd tot de verbeelding spreken. 

Ter ere van de tragische verjaardag van haar dood is de Koninklijke Crypte van Laken vandaag geopend, waar ze begraven ligt. Het publiek is er welkom van 14 uur tot 17 uur.