Als de regering van Dick Schoof geen ingrijpende beleidsplannen nastreeft, mag ze blijven besturen. Dat is de conclusie van het spoedberaad in de Nederlandse Tweede Kamer vandaag. Vorige vrijdag besloot regeringspartij NSC op te stappen, omdat er geen maatregelen kwamen tegen Israël vanwege de oorlog in Gaza. De regering zal de vacante NSC-posten nu vullen met leden van VVD en BBB, de laatste 2 van oorspronkelijk 4 regeringspartijen.
Nederlandse oppositiepartijen weigeren motie van wantrouwen tegen "kreupele" regering-Schoof, maar eisen bescheidenheid
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
In de Nederlandse Tweede Kamer is vandaag een spoeddebat gehouden over de politieke crisis waar het land zich in bevindt. Vorige week besloten alle leden van partij NSC op te stappen, omdat premier Dick Schoof en de andere regeringspartijen VVD en BBB geen extra maatregelen wilden nemen tegen Israël. "We zijn er, kort gezegd, eigenlijk wel klaar mee", klonk het toen bij NSC.
Daardoor geraakte de regering-Schoof al voor de tweede keer een coalitiepartner kwijt. In juni besloot de radicaal-rechtse PVV van Geert Wilders al uit de regering te stappen: de regering weigerde zijn 10-stappenplan voor een strenger migratiebeleid te aanvaarden, dus hield hij het voor bekeken.
De hoofdvraag van het spoedoverleg: hoe moet het nu verder? De regering-Schoof heeft nog maar 32 van de 150 zetels in de Tweede Kamer. Dat is weinig, want ter vergelijking: de PVV van Wilders heeft op zich al 37 zetels.
"Bescheidenheid"
Tijdens het debat hebben de oppositiepartijen duidelijk gemaakt dat de regering-Schoof voorlopig verder kan. Ze toonden zich bereid de regering met partijen VVD en BBB te steunen, maar eisten dat de bewindslieden zich bescheiden opstellen en geen ingrijpende, ambitieuze plannen nastreven.
U past grote bescheidenheid toe: u moet alleen op de winkel passen
Jimmy Dijk, leider van de Nederlandse Socialistische Partij (SP)
De partij Denk gaf tijdens het debat aan een motie van wantrouwen te willen indienen, maar daar waren andere oppositiepartijen niet voor te vinden. Onder meer de leider van de radicaal-rechtse partij PVV Geert Wilders gaf aan dat dat alleen maar meer chaos zou creëren. De regering-Schoof zei dat het de vacante posten van NSC (5 ministers en 4 staatssecretarissen) zal vullen met leden van de resterende regeringspartijen, VVD en BBB.
Om daarna nog "bescheiden beleid" te voeren, zal de regering moeten kijken naar wisselmeerderheden. De oppositie liet al weten open te staan voor nieuwe maatregelen. "GroenLinks-PvdA zal zich constructief opstellen", klonk het al bij partijleider Frans Timmermans. En ook Wilders zei dat hij zich zakelijk en volwassen wil opstellen: "Als er goede voorstellen komen, en die zitten er ook bij, dan steun ik die".
"NSC, Nationale Sabotage Club"
Het spoeddebat in de Nederlandse Tweede Kamer ging gepaard met scherpe kritiek op zowel de regering als de oppositiepartijen.
Toen Frans Timmermans van GroenLinks-PvdA het woord nam, zei hij dat hij "boos en bezorgd is" over de politieke crisis die Nederland doormaakt. Hij gaf aan dat er dringend maatregelen moesten komen tegen Israël, "want anders kan ik dit kabinet niet steunen". Aangezien NSC was opgestapt omdat er geen maatregelen komen, lijkt die kans klein.
Ook bij de PVV klonk heel wat kritiek op de huidige gang van zaken. Wilders doopte NSC (Nieuw Sociaal Contract) om tot "Nationale Sabotage Club". "Alles wat zij aanraken, verandert in puin", zei Wilders fel. "Er heeft sinds de prehistorie nog nooit zo'n grote groep politieke klunzen op deze aardbol rondgelopen."
Als de regering "op ook maar een millimeter" PVV-steun wilde rekenen, moesten er meteen strengere asielmaatregelen komen. Wilders somde er verschillende op: intensieve grenscontroles, een complete asielstop, een stop op gezinshereniging, Oekraïners terug naar huis om hun land te helpen en ook Syriërs terug naar het eigen land of een andere Arabische buur.
Tot slot vroeg Wilders om de focus weer op Nederland te leggen. "We moeten meer bezig zijn met ons eigen land en onze eigen mensen, minder met de problemen ver weg."
De oppositie pikte de kritiek van Wilders niet zomaar. "Deze bende is ook aan de PVV te danken", klonk het bij Mirjam Bikker (ChristenUnie). Jimmy Dijk van SP noemde Wilders "de architect van dit kabinet, want u heeft deze 4 partijen bij elkaar gezet". En Rob Jetten (D66) verweet Wilders ervan weg te lopen: "U zou zich daar diep voor moeten schamen".
Verkiezingen op 29 oktober
Op 29 oktober vinden alvast nieuwe verkiezingen plaats in Nederland, waarna opnieuw een kabinet zal moeten worden gevormd. Een uitlopende regeringsvorming is geen ongezien scenario: de vorige kabinetsformatie duurde 7 maanden.
Zolang dat nieuw kabinet er echter niet is, moet Schoof verder regeren met zijn coalitie. De Nederlanders hebben er dus alle belang bij dat die regering in de tussentijd blijft functioneren.
