Wie wel aan opleiding geneeskunde mag beginnen, betreurt ophef: "Er zijn slechts 3 mensen betrapt op fraude"

"We overwegen om juridische stappen te zetten. Het gaat uiteindelijk over de toekomst van je kind." Aan het woord is Marieke Depoorter uit Jabbeke. Haar zoon Matthis (17) haalde een mooi resultaat op het toelatingsexamen geneeskunde: 157 op 240. Dat is één puntje te weinig om aan de opleiding te kunnen beginnen.

Matthis en zijn familie weten al anderhalve maand dat hij net uit de boot is gevallen. Ze hadden die spijtige boodschap al even kunnen laten bezinken, maar het nieuws dat er mogelijk gefraudeerd is, slaat in als een bom.

"Eén puntje te weinig. Dat is sneu, maar je legt je daarbij neer. Je weet op voorhand: er wordt een lijn getrokken en je bent erbij of niet. Maar nu er in het nieuws wordt gesproken over mogelijke massale fraude is dat een ander verhaal. Zijn er nu andere jongeren die aan de opleiding mogen starten, terwijl Matthis eigenlijk meer recht zou hebben op dat plaatsje? Mensen die gefraudeerd hebben?"

Het zijn die twijfels en beschuldigingen die ook wegen op de studenten die wel geselecteerd zijn om aan de opleiding geneeskunde te starten. Zij vinden het spijtig dat ze nu allemaal als het ware over dezelfde kam worden geschoren.  

"Er wordt gesproken over 'massale fraude', maar er zijn slechts 3 mensen betrapt", vertelt studente Roos Haest. Zij haalde op het toelatingsexamen de drempel wel om aan de opleiding geneeskunde te mogen beginnen. 

De deelnemers aan het examen die juridische stappen hebben ondernomen vragen een grondig onderzoek en willen dat de resultaten van fraudeurs geschrapt worden of dat het examen nietig wordt verklaard als blijkt dat "op grote schaal" gefraudeerd werd.  

Roos begrijpt dat mensen die vermoedens hebben van fraude nu naar de rechter stappen, maar zou het oneerlijk vinden indien het examen nietig zou verklaard worden. "Dat zou zeer oneerlijk zijn voor de mensen die niet gefraudeerd hebben. Dat zijn ook mensen die zich een jaar - soms jaren - op dat examen hebben voorbereid. Gaan we 1.700 mensen straffen, omdat 3 mensen betrapt zijn op fraude?"

Victor Gillis uit Nazareth-De Pinte - die net als Roos de drempel haalde om aan de opleiding geneeskunde te starten, treedt Roos bij. "Ik begrijp dat mensen die er net niet bij zijn op een of andere manier nog iets willen bereiken, maar ik vind het jammer dat zij niet denken aan de mensen die op eerlijke manier de drempel hebben gehaald. En ik ben ervan overtuigd dat dat over 99 procent van de geselecteerde deelnemers gaat."

"Het is echt mijn droom om arts te worden, dus als het moet zal ik het examen opnieuw afleggen", aldus een vastberaden Victor. "Maar ook juridische stappen zou ik niet uitsluiten. Ik heb heel veel opgegeven voor deze droom. Ik heb mijn studies aan de universiteit stopgezet en een halfjaar lang hard gestudeerd om mijn droom te kunnen waarmaken."

Roos denkt daar hetzelfde over. "Ik zou heel boos zijn als nu beslist wordt dat het examen opnieuw moet afgelegd worden. In dat geval zou ik misschien ook wel juridische stappen durven zetten."

Professor Jan Eggermont, voorzitter van de examencommissie, gaf gisteren in De Ochtend op Radio 1 toe dat het tijdens het examen mogelijk was om op de laptops waarop de examens worden afgelegd, andere tabbladen open te klikken, en eventueel een andere website te openen. 

"Dat is niet optimaal", geeft hij toe. Maar hij voegt er wel aan toe dat toezichthouders "specifieke instructies" hebben gekregen op waar ze moeten op letten tijdens de examens. "Iedereen werd heel goed in de gaten gehouden", vertelt Roos daarover. "In het lokaal waar wij zaten waren er 3 toezichthouders voor een 20-tal studenten." Bij Matthis en Victor horen we hetzelfde verhaal.

Victor benadrukt dat ook sociale controle een rol speelt tijdens de examens. "Als iemand naast mij ChatGPT zou gebruiken, zou ik dat zeker melden aan de toezichthouder. Dat is een persoon die mogelijk mijn plaats zou kunnen 'afpakken' door te frauderen."

Critici wijzen ook naar het bijzonder hoge slaagpercentage van dit jaar. Bijna de helft van de deelnemers (47 procent) is geslaagd. In 2024 was het slaagpercentage slechts 18,9 procent en in 2023 36,7 procent. Volgens de voorzitter van de examencommissie ligt dat aan het feit dat het examen deze keer gemakkelijker was. Roos bevestigt dat. "Ik heb vorig jaar ook meegedaan en het was toen veel moeilijker."

Volgens haar is het overigens ook bijna onmogelijk om - onder tijdsdruk en onder het toeziend oog van de controleurs - een goed resultaat te behalen op het toelatingsexamen door vals te spelen. "Als je ChatGPT nodig hebt om te slagen, heb je eigenlijk geen idee waar je mee bezig bent. Dan denk ik niet dat je de vereiste score zelfs kan behalen."