Wit-Gele Kruis voert remgeld in voor thuisverpleging in 3 provincies: "Sector al jaren ondergefinancierd"

Het vragen van remgeld door thuisverplegingsdiensten is niet nieuw. Iedere praktijk of dienst, of die nu zelfstandig werkt of met loontrekkenden, kan vandaag remgelden innen. Dat gebeurt ook vaker in Franstalige regio’s, maar ook heel wat Nederlandstalige zelfstandige thuisverpleegkundigen doen dat al. De bedragen van de remgelden zijn vastgelegd en te consulteren op de website van het RIZIV.

Vanaf 1 september stapt het Wit-Gele Kruis ook op die kar. Zij zijn in Vlaanderen de bekendste aanbieders van thuisverpleging. Het remgeld zal enkel gevraagd worden in Limburg, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant. In Antwerpen en West-Vlaanderen voorlopig nog niet. 

Nadja Vananroye, directeur van Wit-Gele Kruis Limburg: "Binnen het Wit-Gele Kruis functioneert elke provincie als autonome vzw. Ieder maakt dus zijn eigen keuze. Voorlopig beslissen onze afdelingen in Antwerpen en West-Vlaanderen nog te wachten om remgeld te vragen, maar dat kan natuurlijk in de toekomst nog wijzigen."

Hoewel thuisverplegingsdiensten al remgeld mochten vragen, zet het Wit-Gele Kruis nu pas de stap. Dat doen ze omdat de werkomstandigheden veranderd zijn.

Nadja Vananroye: "Het is zo dat onze sector al jaren ondergefinancierd wordt. We hebben dat al aangekaart en zijn ondertussen in overleg met het RIZIV en het kabinet van minister Vandenbroucke. Het financieringsmodel waarmee wij werken is verouderd en is niet meer gekoppeld aan de kosten die we vandaag hebben. Remgeld zal dit niet oplossen, maar is een stap in de juiste richting om een gezonde organisatie te blijven."

Dat bevestigt ook Steven Vancraesbeek. Hij is voorzitter van het NPTV, de koepel voor Nederlandstalige thuisverpleegkundigen: "We kunnen vandaag niet meer verantwoorden dat zorg gratis is. Overal in de eerstelijn wordt al remgeld gevraagd. Wij deden dat niet, maar nu kunnen we financieel niet meer anders. We kunnen ook niet bij de overheid gaan aankloppen en zeggen dat we te weinig middelen hebben, als we het remgeld, waar we recht op hebben, niet eens innen."

Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit): "Het hoofddoel van de nieuwe financiering is het bevorderen van een andere manier van werken die beter afgestemd is op de reële zorgbehoeften van de patiënten en de zelfredzaamheid van patiënten stimuleert."

"Ze moet ook zorgen voor minder werkdruk en hogere jobtevredenheid bij de verpleegkundigen en zorgkundigen, en meer ruimte bieden tot samenwerking met andere zorgprofessionals. In plaats van een vergoeding per individuele handeling, wordt er geëxperimenteerd met een model waarbij zorgverleners vergoed worden op basis van de tijd die ze effectief aan zorg besteden, zowel voor directe als indirecte zorg."

Een andere motivatie om remgeld te vragen, is het feit dat de zorg die de thuisverpleegkundigen moeten leveren steeds complexer en technischer wordt.

"Mensen gaan vandaag veel sneller naar huis na een verblijf in het ziekenhuis. Daardoor hebben ze andere noden en is de zorg vaak ook zwaarder. Maar de financiering volgt helaas niet. We moeten dus met alle partijen bekijken hoe we die financiering kunnen aanpassen aan deze nieuwe realiteit."

Door de toenemende vergrijzing zal er de komende jaren meer en meer werk zijn voor thuisverpleegkundigen. Daarom vinden ze het ook belangrijk dat ze ingezet worden waar ze het meest nodig zijn.

"Door remgeld te vragen, gaan mensen misschien meer nadenken of ze ons echt nodig hebben voor bepaalde taken. Voor sommige zorg kunnen ze misschien ook beroep doen op een mantelzorger. Er is natuurlijk ook altijd gezinszorg. Het kan patiënten stimuleren om ons echt in te zetten waarvoor we bedoeld zijn."

Over hoeveel remgeld het zal gaan, hangt af van persoon tot persoon. Vier bepalende factoren daarin zijn het sociaal statuut van de patiënt, de zorgafhankelijkheid, de aard en de frequentie van de zorg.

Dit betekent dat het bedrag van het remgeld zal verschillen van patiënt tot patiënt en van maand tot maand. Het Wit-Gele Kruis kan voor huidige patiënten wel een raming maken van hoeveel hun dit ongeveer zou kosten.

En er zijn ook heel wat beschermingsmaatregelen, waardoor mensen die in een financieel kwetsbare situatie leven, niet uit de boot vallen. Zo zullen mensen met een verhoogde tegemoetkoming, dat zijn mensen met een laag inkomen, amper 0,32 euro betalen voor een thuisbezoek. Bijna de helft van patiënten bij het Wit-Gele Kruis heeft hier recht op. Ook de maximumfactuur zal ertoe moeten leiden dat deze patiënten plots niet minder zorg krijgen.

Nadja Vananroye, directeur bij Wit-Gele Kruis Limburg: "Het mag niet de bedoeling zijn mensen af te schrikken om zorg te vragen. We zullen ook de situatie van elke patiënt individueel bekijken.  We hebben de oefening al eens gedaan in Limburg: bij ons zal het merendeel van de patiënten zonder verhoogde tegemoetkoming maximaal 50 euro remgeld per maand moeten betalen."

Toch stappen (voorlopig) niet alle thuisverplegingsdiensten mee in het remgeld-verhaal, zo ook zorgorganisatie i-mens: "Dit biedt geen oplossing voor de echte uitdagingen. Remgeld wordt vandaag praktijk per praktijk of dienst per dienst ingevoerd, zonder verplichting of sectorale afspraken. Dat zorgt voor verwarring en ongelijkheid bij patiënten," aldus Karin van Mossevelde, algemeen directeur bij i-mens.

De organisatie gelooft wel dat het vragen van remgeld kan helpen om ondergefinancierde prestaties beter te vergoeden:" Als eenvoudige zorgtaken vaker door zorgkundigen en verzorgenden gebeuren, komt tijd vrij voor verpleegkundigen om zich te richten op technische, gespecialiseerde of oncologische thuiszorg. Maar dat lukt alleen als er duidelijke afspraken en transparantie zijn — en die ontbreken vandaag."

Daarom pleiten ze voor een duidelijk kader, voor ook zij remgeld vragen: "We missen een duidelijk kader. Het invoeren van remgeld mag nooit willekeurig zijn of afhangen van de organisatie die langskomt. Dat leidt tot verwarring bij patiënten en concurrentie op prijs, terwijl de focus net moet liggen op betere organisatie van zorg. Op deze manier remgeld vragen, schiet zijn doel voorbij."