President Donald Trump wil Lisa Cook "met onmiddellijke ingang" ontslaan uit de raad van bestuur van de Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank. Dat schrijft hij in een brief op Truth Social. Eerder beschuldigde hij haar al van hypotheekfraude, en werd ze onder druk gezet om af te treden.
Trump wil Lisa Cook, eerste zwarte vrouw in bestuur van Federal Reserve, "met onmiddellijke ingang" ontslaan
"Ik heb vastgesteld dat er voldoende reden is om u uit uw positie te verwijderen." In een brief op zijn sociaal medium Truth Social kondigt de Amerikaanse president Donald Trump zo het ontslag aan van Lisa Cook. Ze is bestuurslid van de Federal Reserve, het centraal banksysteem van de Verenigde Staten.
Cook was al langer een doorn in Trumps oog. "Cook moet nu opstappen!!!", schreef hij vorige week nog op Truth Social. Hij beschuldigde haar van hypotheekfraude, maar dat werd door Cook weerlegd. Trump heeft daarvoor overigens geen bewijs. "Ik laat me niet wegpesten", klonk het toen nog bij Cook.
Wie is Lisa Cook?
Lisa Cook is een Amerikaanse econoom en lid van de Board of Governors van de Federal Reserve, als eerste zwarte vrouw ooit in die rol. Ze bekleedde eerder posities aan onder andere Michigan State University, Harvard en het Amerikaanse ministerie van Financiën.
Als lid van de raad van bestuur van de Federal Reserve bepaal je het monetaire beleid van de VS (over bijvoorbeeld rente), houd je toezicht op banken en maak je regels en regulering voor het banksysteem.
In een brief verwijst Trump opnieuw naar "bedrieglijk en mogelijk crimineel gedrag in een financiële kwestie", wat voor hem "getuigt van grove nalatigheid in financiële transacties" en "haar capaciteiten en geloofwaardigheid als financiële toezichthouder ondermijnt".
"Illegaal ontslag"
"Trump beweert me te ontslaan 'met reden', maar er is geen wettelijke reden. En hij heeft de macht niet om mij te ontslaan", reageert Cook in een statement. "Ik stap niet op. Ik blijf mijn functie uitvoeren om de Amerikaanse economie te helpen, zoals ik dat al doe sinds 2022."
Cooks advocaat Abbe David Lowell zegt er alles aan te doen om "Trumps poging tot illegaal ontslag" te voorkomen.
Ik stap niet op. Ik blijf mijn functie uitvoeren zoals ik dat al doe sinds 2022
Lisa Cook, bestuurslid van de Federal Reserve
Donald Trump zegt dan weer dat hij wél de macht heeft om Cook te ontslaan. "De Federal Reserve Act bepaalt dat ik je naar eigen goeddunken kan ontslaan, mits daar een geldige reden voor is", schrijft Trump.
Dit is wat de wet daarover zegt: "De president heeft de macht om alle vacatures in te vullen, en kan elk lid van het bestuur (Board of Governors) van het Federal Reserve System om gegronde redenen ontslaan."
Vooral die gegronde redenen (cause) is daarbij belangrijk, en het verschilt van de "naar eigen goeddunken" waar Trump het over heeft. Er moet dus duidelijk sprake zijn van ernstig wangedrag, plichtsverzuim of onbekwaamheid, en niet zomaar meningsverschillen over beleid of politiek gemak. Of een ontslag gebeurt om gegronde reden, kan bij een rechtbank aangevochten worden.
De wet is er gekomen om de onafhankelijkheid van de Federal Reserve te waarborgen. Door de leden van de raad van bestuur af te schermen van politieke druk, kunnen ze beslissingen nemen die politiek gevoelig liggen, zoals het verhogen van de rente om inflatie te bestrijden.
Heksenjacht van Trump
Nog nooit in de (moderne) geschiedenis is het een president gelukt een gouverneur van de Federal Reserve daadwerkelijk te ontslaan. Zelfs tijdens grote conflicten werd aan de dreiging nooit gevolg gegeven, omdat de juridische basis onduidelijk is en een rechtszaak waarschijnlijk zou volgen.
De aankondiging van Trump tegen Cook is de zoveelste directe aanval gericht tegen de Federal Reserve. Eerder richtte Trump ook al zijn pijlen op Jerome Powell, de huidige voorzitter van de Federal Reserve.
Trump heeft felle kritiek geuit op Powell en noemde hem een "koppige ezel" omdat hij de rente dit jaar ongewijzigd liet. Ook berispte de president Powell openlijk tijdens diens bezoek aan het hoofdkwartier van de Federal Reserve in juli.
"Dit is een buitengewoon agressieve daad die de onafhankelijkheid van de Fed schendt", zegt Eswar Prasad, professor aan de Cornell University, aan de Financial Times.
"Trump heeft nu openlijk de oorlog verklaard aan het Amerikaanse institutionele kader, dat de dominantie van de dollar in de wereldwijde financiën ondersteunt."
