Brusselse facilitator Yvan Verougstraete (Les Engagés) heeft uitgebreide startnota klaar, maar echte formatiegesprekken nog niet aan de orde

De startnota telt 17 pagina's en is gedistilleerd uit de gesprekken die Verougstraete vorige week had met alle Brusselse partijen, op Vlaams Belang en Team Fouad Ahidar na. Hij wil tegen eind deze week zicht hebben op mogelijke punten van overeenstemming, en daarnaast wil hij ook een akkoord over de begroting hebben.

"Dit document is geen definitief akkoord, maar een basis voor discussie om een regering te vormen", aldus Verougstraete bij de Franstalige nieuwszender BX1. "Het moet gepaard gaan met grondig onderzoek en berekeningen. De ideeën moeten de toets van de budgettaire realiteit kunnen doorstaan."

Opvallend: Verougstraete mikt in zijn nota op een budgettair evenwicht tegen 2032, binnen 7 jaar. Dat lijkt te wijzen op een compromis tussen de voorstellen van de MR (5 jaar) en de PS (10 jaar). Tegen eind deze week hoopt hij een lijst van mogelijke maatregelen klaar te hebben die moeten leiden naar zo'n begrotingsevenwicht. "Het doel is om de toekomstige formateur in staat te stellen zijn kaarten uit te spelen. Als alles voldoende voorbereid is, zullen we het stokje doorgeven."

Bij Open VLD lijken ze alvast niet onder de indruk. "Wij zijn, zoals aangekondigd, al lang bereid om naast de inhoud ook de begrotingstabel en het traject te bespreken", reageert Frédéric De Gucht op X. "Tijd dat iedereen zijn kaarten op tafel legt: hoe ernstig neemt men de budgettaire oefening?"

Naast de begroting schuift de Brusselse facilitator in zijn nota 10 beleidsprioriteiten naar voren. Hieronder een overzicht van de opvallendste voorstellen.

1. Netheid: o.m. een reorganisatie van de afvalophaling (niet vooraf alles vastleggen, maar ophaling afstemmen op de noden), de reiniging van de wegen verbeteren, meer sancties voor wie zich niet houdt aan e regels voor openbare netheid.

2. Veiligheid: o.m. Gewest moet het veiligheidsbeleid meer coördineren, meer inzetten op buurtpolitie, globale gewestelijke aanpak van drugsproblematiek onder leiding van één verantwoordelijke, gemeenten aanmoedigen om meer in te zetten op administratieve sancties, de uitvoering van de fusie van de 6 politiezones vergemakkelijken. 

3. Woningbeleid: o.m. noodplan huisvesting verfijnen, actieplan tegen dakloosheid.

4. Mobiliteit: o.m. netwerk openbaar vervoer als prioriteit, verderzetten werkzaamheden aan metrolijn 3 wordt "overwogen", betere controle zone 30, bevestigen LEZ-maatregelen, verbetering fietsnetwerk, verkeersbelasting op basis van gebruik, meer laadpalen voor elektrische auto's (opvallen: de woorden 'good move' worden zorgvuldig vermeden).

5. Werk: o.m. jonge werklozen beter en sneller toeleiden naar een baan, een stage of een opleiding, werking van arbeidsbemiddelingsdienst Actiris verbeteren, meer inzetten op talen leren (Nederlands, Frans en Engels).

6. Economie: o.m. inzetten op fiscaal pact tussen Gewest en gemeenten om de belastingdruk onder controle te houden.

7. Klimaat: o.m. inzetten op renovatie van gebouwen en productie van groene energie.

8. Volksgezondheid: o.m. een buurtgericht gezondheidsbeleid in de wijken ontwikkelen, ervoor zorgen dat zorg toegankelijk is in ten minste 2 gewestelijke talen (Nederlands en Frans) en het Engels.

9. Sociale cohesie: o.m. bestrijding van kinderarmoede, schooluitval en dakloosheid, steun aan kandidatuur van Molenbeek voor Europese Culturele Hoofdstad in 2030.

10. Versterking meertaligheid: o.m. tweetaligheid in administratie versterken.

"Dit kan een basis vormen voor onderhandelingen", horen we bij Groen. De partij van boegbeeld Elke Van den Brandt kan zich wel vinden in de manier waarop facilitator Yvan Verougstraete werkt, namelijk een startnota schrijven op basis van de inhoudelijke voorstellen van de verschillende partijen. "We steunen Yvan Verougstraete in zijn verdere voorstellen", klinkt het nog.

"Deze nota is een constructieve basis", klinkt het bij Vooruit. Ook de Vlaamse socialisten kunnen de aanpak van de facilitator best smaken, waarbij eerst de begroting aan bod komt. In zijn tekst zien ze een "goede balans" aan voorstellen.

Ook CD&V-onderhandelaar Benjamin Dalle vindt de aanpak van de facilitator verstandig: "Echt doorwerken op de inhoud met het budget als vertrekpunt. "L'argent est le nerf de la guerre, zeker nu in Brussel."

Open VLD klinkt sceptischer. "Er is slechts één nota die telt: de toekomstige formateursnota", laat Frédéric De Gucht weten op X.

Bij de N-VA onthoudt kopvrouw Cieltje Van Achter zich voorlopig van alle commentaar. Ook bij de MR blijft het stil.

De olifant in de kamer - welke partijen in de coalitie stappen - blijft natuurlijk. Aan Franstalige kant weigert de PS van kopstuk Ahmed Laaouej nog altijd om over een regering te praten zolang de N-VA aan Nederlandstalige kant mee aan tafel zit. Open VLD houdt dan weer vol dat de N-VA deel moet uitmaken van de nieuwe Brusselse regering. Daardoor blijft het voorlopig onmogelijk om een nieuwe regering te vormen met een meerderheid in beide taalgroepen.

Over de mogelijke coalitiepartners wil Verougstraete zich niet uitspreken. "Maar als ik geen hoop had, zou ik hier geen tijd hebben ingestoken", zegt hij. De facilitator ziet mogelijkheden en kansen. "Ik denk dat er verschillende wegen mogelijk zijn. 'Trust the process', zoals Vincent Kompagny zei." 

Voor Verougstraete zijn zowel Open VLD-onderhandelaar Frédéric De Gucht als N-VA-kopstuk Cieltje Van Achter welkom voor verdere gesprekken.