Steeds populairder (maar zeker niet van de poes): wat maakt trailrunning zo aantrekkelijk?

Vandaag begint ultraloper Karel Sabbe aan zijn avontuur in de Franse Alpen. Hij neemt dan deel aan de Ultra Trail Mont Blanc (UTMB), een bijzonder zware trailrun met cijfers om van te duizelen (zie kaderstukje). Maar ook de kortere trails die er plaatsvinden zijn een groot succes, met telkens veel meer kandidaten dan plaatsen.

Bij trailruns lopen deelnemers op paden door de natuur. De afstanden zijn niet min, met pakweg 9 of 12 km voor de kortere afstand tot 28 km of zelfs 42 km. Maar het kan nog langer, zoals bij de Trail du Grand Ballon in Frankrijk (100 km). Of met evenementen zoals deze week in de buurt van Chamonix.

Ook in België zijn evenementen vaak op voorhand uitverkocht, terwijl zelfs de kortere afstanden toch niet van de poes zijn en best wat voorbereiding en training vragen. Vaak bevatten de trailruns ook behoorlijk wat hoogtemeters. Vanwaar dat succes? 

Wanneer we een kijkje nemen op de website van trailrun.be, krijgen we meteen een waarschuwende pop-up: 'Ticket Alarm: trailrunning is populairder dan ooit, en een startnummer bemachtigen is soms het moeilijkste deel', staat er onder meer te lezen.

"2020 en 2021 waren verloren jaren door corona. In 2022 en 2023 ging het wat beter, terwijl het vorig jaar begon te boomen. Maar dit jaar zien we echt een exponentiële groei." Aan het woord is Wim De Doncker van Sportevents, het bedrijf achter trailrun.be, de grootste organisator in België.

Het fenomeen blijft zeker niet beperkt tot België. Om aan te tonen hoe populair het internationaal is, geeft hij het voorbeeld van Frankrijk: "Daar zijn er sinds dit jaar meer trails dan wegwedstrijden zoals joggings, marathons of stadslopen. Nochtans zitten ook die evenementen in de lift."

Ook evenementen in België raken veel sneller volzet dan vroeger. Dat komt voor een deel omdat het aantal deelnemers beperkt blijft tot (doorgaans) enkele duizenden per evenement - om de impact op de natuur beperkt te houden en omdat de paadjes nu eenmaal smaller zijn dan op de weg. Anderzijds zijn er ook best wel wat evenementen. Trailrun.be alleen al biedt er 36 per jaar aan.

Go Dare Events biedt vooral in Limburg evenementen aan. Zij organiseren morgen de Coalminers' Trail op de mijnsite in Genk. Ook dat evenement is op voorhand volgeboekt, ter plaatse komen en dan inschrijven is er dan niet meer bij.

"Je moet er tegenwoordig snel bij zijn", vertelt Stijn Witters van Go Dare Events. "De plekjes zijn fel begeerd. Wij organiseren een tiental evenementen per jaar, de meeste zijn uitverkocht. Trailrunning is enorm geboomd de voorbije tijd. Ik schat dat we nu dubbel zoveel deelnemers hebben als 3 jaar geleden. Het is echt extreem. In Antwerpen organiseerden we een nieuw evenement in de Lilse Bergen. De eerste editie was meteen uitverkocht." 

Loop- en wandelevenementen doen het in het algemeen goed, maar trailrunning lijkt dus nog wat extra te boomen. De uitdaging is groter dan op de weg, omdat trailruns vaak iets langer zijn en omdat het vaak net iets technischer is als je op paden loopt. De natuur trekt aan, mensen associëren het meer met het pure avontuur én ze zijn weg van alles.  

Daar waar andere loopwedstrijden veelal op tijd zijn gericht, is de 'cultuur' bij trailruns heel anders. Aankomen is de boodschap. "De eerste vraag na een klassieke loop is 'wat was je tijd?'. Bij een trailrun is dat: heb je de finish gehaald? Als je het einde hebt gehaald, dan ben je al een held", zegt De Doncker.   

Dat bevestigt ook Karel Sabbe, het uithangbord van trailrunning in België. "Door de andere ondergrond en het type trail loop je minder op tempo of tijd, maar meer op het gevoel. Stel dat je gaat lopen rond de Watersportbaan in Gent, dan ga je je automatisch afvragen wat je tijd is. Bij trailrunning niet. Want elke loop is anders."  

Dat het aspect van tijd veel minder speelt, is mooi meegenomen in een maatschappij waar de 'rat race' tijdens de werkweek vrij dominant kan zijn.

Als je gaat lopen en je zet je tijd op Strava, is er opnieuw druk, om een goede post te hebben, redeneert Sabbe. "Je loopt bijvoorbeeld liever niet lager dan 10 km per uur gemiddeld. Bij trailrunning maakt de snelheid niet uit. Haal je gemiddeld 7 km per uur? Normaal, want je loopt in het bos."  

Sabbe ziet nog andere voordelen: "Het aspect natuur speelt een grote rol. Je loopt per definitie onverhard, op paden in de bossen of de bergen. Dat werkt rustgevend en ontspannend, vergeleken met de stad of de piste." 

Op die manier wordt er meer ontspannen gelopen. Andres Scherpereel loopt zelf trailruns en is uitgeloot voor de CCC, een evenement (Courmayeur-Champex-Chamonix) van 100 kilometer tijdens de UTMB World Series Finals.

Hij geeft een voorbeeld van de andere mindset: "Ik herinner me een trailrun waarin een deelnemer hulp nodig had. Lopers achter hem zijn gewoon gestopt en bij hem gebleven tot de hulp er effectief was. Pas daarna zijn ze verder gelopen."

Er heerst dus een sfeer van sportiviteit en behulpzaamheid, en een goed resultaat is minder van belang, bevestigt Scherpereel: "Het gaat ook om het plezier, het blijven plakken achteraf..." 

Scherpereel denkt dat de grote extra instroom voor een groot deel op het conto van de jongere deelnemers kan worden geschreven. De jongere deelnemers kiezen voor de kortere afstanden van bijvoorbeeld 15 kilometer, tot ergens 25 of 28, "want alles onder de 30 klinkt haalbaar". De ultralopen van 40 of 50 kilometer, trekken een net iets ouder publiek.  

De komst van meer jongeren heeft wel wat te maken met de invloed van de sociale media. "Het gaat bij het jongere publiek ook om de fashion. De sociale media hebben een grote impact. Denk aan Strava: je kan posten dat je die of die trail toch maar mooi hebt afgevinkt", zegt Scherpereel. En er is bijvoorbeeld Instagram: trailruns lenen zich nu eenmaal net iets meer tot mooie Insta-kiekjes. 

In België heeft het fenomeen Karel Sabbe mee voor die grote populariteit gezorgd. De tandarts uit Anzegem bracht in 2023 de legendarische Barkley Marathons tot een goed einde , een van de zwaarste loopwedstrijden ter wereld. Eerder dit jaar liep hij het Te Araroa Trail uit, dwars door Nieuw-Zeeland, in een nieuwe recordtijd.

"Bij mij ging het om extreme tochten", vertelt Sabbe, "maar in interviews achteraf heb ik ook wel de nuance gemaakt en het breder getrokken. Ik heb de nadruk gelegd op wat het doet met een mens om dag na dag in de natuur te lopen."

Het aspect van rust en ontspanning zal net iets verder weg zijn wanneer Sabbe begint aan de UTMB, met honderden deelnemers aan de start van een van de meest competitieve trails ter wereld. "Het contrast zal groot zijn. Maar dan weet je ook dat de deelnemers zich vaak alleen in de natuur hebben voorbereid, en dat is het mooie aan de sport. Maar goed, eens we de nacht ingaan, zal het al een stuk rustiger zijn op pad."