Ook Lyle Menendez (57), die samen met zijn broer Erik (54) al bijna 30 jaar in de cel zit voor de moord op hun ouders, mag voorlopig niet vervroegd vrijkomen. Dat heeft een commissie die beslist over voorwaardelijke invrijheidsstelling in de Amerikaanse staat Californië beslist. Erik kreeg gisteren al te horen dat hij niet vroeger kan vrijkomen.
Ook Lyle Menendez ('Monsters') mag niet vervroegd vrijkomen, net als zijn broer Erik
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
De zaak van Erik en Lyle Menendez, die in 1989 hun steenrijke ouders om het leven brachten en verklaarden dat de moorden het gevolg waren van jarenlang misbruik, fascineert het publiek al lang. In 2024 bracht de Netflix-serie 'Monsters' het verhaal opnieuw onder de aandacht, en de discussie over hun schuld laaide weer op.
Toenmalig openbaar aanklager van Los Angeles County George Gascón diende in oktober 2024 een verzoekschrift in om de strafmaat te herzien. In mei van dit jaar zette de rechtbank de straf om van levenslang zonder kans op vervroegde vrijlating naar 50 jaar tot levenslang. Daardoor kwamen Erik en Lyle wél in aanmerking voor vervroegde vrijlating.
Eerder was de vraag voor vervroegde vrijlating van Erik al afgewezen. Gisteren boog een commissie voor voorwaardelijke invrijheidsstelling zich over Lyle. Hij getuigde via videoverbinding. Na een urenlange zitting kreeg hij te horen dat zijn aanvraag geweigerd was. "Je spijt is oprecht, maar we zien nog steeds signalen dat je een gevaar vormt voor de maatschappij", zei Julie Garland, die de commissie voorzat.
De zaak-Menendez Op 20 augustus 1989 werd het rijke echtpaar José en Kitty Menendez vermoord in hun villa in Beverly Hills, Californië. José werd 5 keer van dichtbij beschoten, Kitty 9. Zonen Erik (18) en Lyle (21) belden in paniek de hulpdiensten toen ze thuiskwamen. José was een invloedrijk Hollywood-manager. Eerst werd gedacht aan een overval of de maffia. Tot de extravagante aankopen en braspartijen van Erik en Lyle de aandacht begonnen te trekken. De ex-vriendin van de psycholoog van de broers stapte naar de politie: aan de psycholoog hadden ze de moorden bekend. In 1993 volgde een eerste proces. Daarin gaven Erik en Lyle de moorden toe, maar zeiden dat die volgden na jaren van emotioneel, fysiek en seksueel misbruik. Vader José had gedreigd hen te vermoorden als ze niet zwegen, aldus de verdediging. De aanklagers stelde dan weer dat ze uit waren op het miljoenenfortuin en het landgoed van hun ouders. De jury kwam niet tot een unaniem oordeel en in 1995 werd het proces overgedaan. In 1996 werden Erik en Lyle Menendez veroordeeld voor moord met voorbedachte rade. Ze kregen levenslang, zonder kans op vervroegde vrijlating. De zaak kwam in 2024 opnieuw in de aandacht door de Netflix-serie 'Monsters', die gebaseerd is op het verhaal van de broers. Sindsdien ging de bal aan het rollen om de broers vrij te krijgen.
"Ik zou zeggen dat ik een goed mens ben"
De commissie bekeek het leven van Lyle Menendez vóór de moorden en in de gevangenis, om te bepalen of hij een risico zou vormen bij zijn vrijlating. Als positieve elementen zijn er de opleidingen die hij in de gevangenis gevolgd heeft. Momenteel studeert hij voor een master. Lyle werkt ook mee aan programma's om het leven van andere gedetineerden te verbeteren en fungeert als mentor om gedetineerden te helpen.
"Ik zou mezelf nooit een voorbeeldige gevangene noemen. Ik zou zeggen dat ik een goed mens ben, dat ik mijn tijd besteed aan het helpen van mensen. Dat ik heel open en accepterend ben," aldus Lyle. Hij beweerde dat hij veel heeft gedaan om kwetsbare gedetineerden te helpen. "Ik ben iemand bij wie agenten aankloppen om conflicten op te lossen."
"Aanschaf van wapens de grootste fout"
Lyle sprak ook over zijn jeugd en het misbruik. Hij omschreef de relatie met zijn vader als "verwarrend". "Ik wilde geloven dat hij van mij hield, dus ik had het gevoel dat hij een geweldig man was. Mijn manier om ermee om te gaan (het misbruik, red), was dat het gewoon een ziekte was die mannen hebben."
Net als zijn broer Erik vertelde hij dat de wapens die ze gebruikten voor de moorden, hadden gekocht om zichzelf te beschermen. "Het gaf me een zekere mate van veiligheid", zei hij. Zijn vader had "ernstige dreigementen" geuit "als het misbruik ooit uitlekte".
De aanschaf van de wapens was "de grootste fout", zei Lyle. Maar na de moorden, zei hij, had hij spijt en was hij geschokt, en ervoer hij "geen enkele verlichting". Hij verklaarde ook diepe spijt te voelen voor het leed dat hij zijn familie heeft aangedaan. "Mijn vader en moeder hadden die dag niet hoeven te sterven. Het spijt me enorm voor wie ik was... voor het leed dat iedereen heeft moeten doorstaan."
"Nog steeds antisociale persoonlijkheidstrekken"
De ervaringen uit zijn jeugd en de nasleep van de moorden hebben een diep en pijnlijk gat in zijn leven geslagen, zei Lyle. Dat wil hij naar eigen zeggen proberen te dichten door zijn goede daden in de cel. "Mijn leven is gekenmerkt door extreem geweld. Ik wil door iets anders gedefinieerd worden."
Maar de positieve dingen wogen volgens de commissie niet op tegen de negatieve. Zo kon de commissie niet naast de wreedheid van de moorden en het gebrek aan zelfbeheersing kijken. Uit een risico-analyse bleek dat er een "matig risico" zou zijn bij zijn vrijlating. Volgens voorzitter Garland zijn er nog steeds signalen dat hij een gevaar kan vormen.
Je bent in veel opzichten een gedetineerde die het potentieel voor verandering toont. Maar ondanks al die positieve dingen, zien we dat je nog steeds worstelt met antisociale persoonlijkheidstrekken
Julie Garland, die de hoorzitting van de commissie voor voorwaardelijke invrijheidsstelling leidde
"We vinden dat uw berouw oprecht is. In veel opzichten lijkt u een voorbeeldige gedetineerde te zijn geweest," zei ze. "U bent in veel opzichten een gedetineerde die het potentieel voor verandering heeft aangetoond. Maar ondanks al die positieve dingen aan de buitenkant, zien we dat u nog steeds worstelt met antisociale persoonlijkheidstrekken zoals misleiding, minimalisering en het overtreden van regels", zei Garland.
En dan werd gekeken naar zijn gedrag in de gevangenis. Onder meer zijn illegale gebruik van mobiele telefoons in de gevangenis werd in vraag gesteld. Volgens de commissie leek hij er constant toegang toe te hebben. "Welke waarde moeten we hechten aan al die positieve dingen die u doet, als u constant de regels overtreedt", merkte een lid van de commissie op.
Bovendien heeft Lyle Menendez ook de neiging om zich privileges toe te eigenen, zegt de commissie, vertoont hij tekenen van bedrog en manipulatief gedrag en heeft hij moeite om de gevolgen van gedrag te aanvaarden.
Verzoek om clementie en om een nieuw proces
Lyle Menendez kan net als Erik pas over 3 jaar een nieuwe aanvraag indienen om vervroegd vrij te komen. Bij goed gedrag kan die termijn verkort worden naar 1,5 jaar. "Deze weigering is niet het einde", stelde voorzitter Garland. "Dit is een manier om tijd te besteden aan het in de praktijk brengen van wat u predikt over wie u wilt zijn. Wees niet iemand anders achter gesloten deuren."
Momenteel hebben Erik en Lyle Menendez elk nog een apart verzoek om clementie lopen bij Gavin Newsom, de gouverneur van Calfornië. Clementie kan bestaan uit strafvermindering of zelfs gratie, maar kan de straf van de broers niet ongedaan maken.
De broers willen ook een nieuw proces, omdat er nieuw bewijsmateriaal zou zijn in verband met het seksueel misbruik door hun vader. Een rechter neemt dat verzoek momenteel in overweging, maar de huidige openbare aanklager van Los Angeles, Nathan Hochman, verzet zich daartegen.
