"Ik eis de nacht op. Ik eis de straten op. Ik eis dat de angst wordt verlegd. Ik eis dat meisjes van 17 veilig thuiskomen." De woorden van de Nederlandse actrice en schrijfster Nienke 's Gravemade worden, samen met de hashtag #rechtopdenacht, massaal gedeeld op sociale media nadat de 17-jarige Lisa nabij Amsterdam gewelddadig vermoord werd.
"We zijn allemaal al Lisa geweest": hashtag #rechtopdenacht viraal na moord op 17-jarige nabij Amsterdam
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
"Het rode handtasje. Ik denk steeds aan het rode handtasje. Hoe het bungelde aan haar stuur, terwijl ze de nacht doorreed. Een nacht die ook aan haar toebehoorde, want we hebben allemaal 24 uur in onze dag. 24 uur die we mogen benutten hoe en waar we willen."
De Nederlandse actrice en schrijfster Nienke 's Gravemade besluit gisteren haar woede en onmacht over de 17-jarige Lisa, die gewelddadig vermoord werd dichtbij Amsterdam toen ze 's nachts naar huis fietste, om te zetten in een gedicht en dat te delen op Instagram. "Ik werd heel verdrietig en boos van dit nieuws, omdat het zo herkenbaar is. We zijn allemaal wel eens Lisa geweest", vertelt de auteur in Het Kwartier.
De auteur geeft ook toe dat ze zich schaamt. "Waarom gaat ze niet in de taxi naar huis met haar vrienden? Is het wel slim om alleen op de fiets te stappen? Misschien is het tasje daardoor rood geworden, door de schaamte die ik ook meteen voelde na die gedachte."
De gedachten die haar hoofd doorkruisten, vallen onder victim blaming: het slachtoffer krijgt de schuld, en wordt er bijvoorbeeld van beschuldigd niet voorzichtig genoeg geweest te zijn. Denk aan opmerkingen als "Was haar rokje niet te kort? Had ze niet te veel gedronken?"
's Gravemade maakt er korte metten mee: "Hoe durf ik haar medeplichtig maken? Waar halen we als maatschappij het gore lef vandaan om meisjes en vrouwen almaar medeplichtig te maken aan hun eigen rampspoed, hun eigen trauma, hun eigen dood?"
#rechtopdenacht
Toen Lisa merkte dat ze achtervolgd werd, heeft ze de hulpdiensten nog proberen te bellen. Daardoor kon haar telefoon gelokaliseerd worden, maar alle hulp kwam te laat.
Daar heeft 's Gravemade geen woorden voor: "Ik ben 43 jaar en ben nog steeds op mijn hoede, kijk nog steeds uit waar ik ga en sta. Dat zit er gewoon ingeprent bij vrouwen", zegt ze duidelijk geëmotioneerd.
"Het is echt belangrijk om te kijken naar die geïnternaliseerde angst die we als vrouw hebben als de zon ondergaat. Want natuurlijk is het overdag ook gevaarlijk, maar als de nacht valt, dan gebeurt er iets bij vrouwen. Ze gaan zich anders bewegen, ze maken andere keuzes. Ik eis mijn nacht op. Of we die nu slapend doorbrengen, of al fietsend in een donkere steeg na een nachtje uit. We hebben daar recht op."
En dat gevoel van onmacht, woede, ongerustheid delen tienduizenden vrouwen online. De Instagrampost van de auteur gaat viraal, samen met de hashtag #rechtopdenacht. Ook in België en zelfs het VK.
Vrouwen hebben ook recht op de nacht: of ze die nu slapend, of fietsend onderweg naar huis doorbrengen
Nienke 's Gravemade, Nederlands actrice en schrijfster
"Zo verdrietig dat dit nodig is", "confronterend goed", "bedankt voor je woorden, ik vond ze niet, maar voel ze wel", "we verdienen de nacht, de dag en onze veiligheid": het zijn slechts enkele van de duizenden reacties die 's Gravemade kreeg.
"Dat ik toch eerst denk aan die taxi, dat we met zijn allen zo denken. Dat het altijd over het meisje gaat en niet over de dader. Het is bijzonder dat zo veel mensen dat begrijpen. Ik heb mezelf gecorrigeerd en daarmee ook anderen", besluit de auteur.
Zit je na het lezen van dit bericht met vragen of heb je nood aan een gesprek? Je kan terecht bij slachtofferhulp op het nummer 0800 13 500. Voor vragen over geweld en misbruik kan je de professionele hulplijn 1712 contacteren.
