De Nederlandse regering komt straks bijeen om zich te beraden over een standpunt over de oorlog in Gaza én maatregelen tegen Israël. Gisteren al was er een felle discussie in de Tweede Kamer, die zonder oplossing eindigde. Na de ministerraad wordt het debat voortgezet. "Dit is hoogst uitzonderlijk", zegt politiek verslaggever Jorn Jonker. "Minister van Buitenlandse Zaken Veldkamp kan het zich niet veroorloven om met lege handen te komen."
Ook in Nederland verhitte discussie over standpunt over Israël: regering komt straks uitzonderlijk samen
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Niet alleen bij ons, ook in Nederland wordt stevig gedebatteerd over een duidelijk standpunt van de regering over de oorlog in Gaza en het optreden van Israël daar. In de Tweede Kamer was er gisteren een verhitte discussie, maar tot een beslissing kwam het voorlopig niet. Straks vergadert de regering in lopende zaken over de kwestie, en daarna wordt het debat in de Tweede Kamer hervat.
"Dit is hoogst uitzonderlijk", zegt Jorn Jonker, politiek verslaggever bij de Nederlandse openbare omroep NOS. "Het is bovendien ook nog eens reces (politieke vakantie, red), normaal gezien zouden ze pas in september weer vergaderen. Maar ze zijn nu al een aantal keren samengekomen."
"En nu komen ze op een vrijdag bijeen, wat ze in andere tijden, wanneer er geen reces is, nooit doen. Anders komt het er niet van, klinkt het. Na de ministerraad moet er maar duidelijkheid komen."
Minister in de problemen bij iedereen in de Tweede Kamer
Ontslagnemend minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (Nieuw Sociaal Contract) "voelt onder druk van de gebeurtenissen in Israël en de linkse oppositie in Nederland de nood om hier een standpunt in te nemen", legt Jonkers uit. "Hij zei dat hij vindt dat Nederland meer maatregelen moet nemen tegen Israël."
"Maar de linkse oppositie vond dat nog te vaag. Die wilde meer concrete maatregelen, maar die kon Veldkamp dan weer niet geven, want daar vergadert de ministerraad over. Tegelijk kwam hij in aanvaring met de andere kant van de Tweede Kamer. Die vroeg hem of hij wel spreekt namens het hele kabinet als hij zegt dat hij meer maatregelen wil."
Met andere woorden: Veldkamp zat in de problemen bij de linkse oppositie, die de houding van Nederland te weinig en te zwak vindt, maar nu ook bij de hele Kamer, die vindt dat de minister niet duidelijk is of hij nu namens zichzelf spreekt, of namens de regering.
Niet met lege handen
Verschillende Kamerleden kwamen gisteren met voorstellen voor eigen maatregelen, omdat ze vinden dat de regering er te laat mee is. "Veldkamp zei daarop dat het kabinet echt wel met iets zou komen. Maar wat dan, dat wilde de Tweede Kamer weten. Daar kon hij niets over beloven en daardoor werd het een heel chaotisch debat", zegt Jorn Jonker.
"Hij zei over de moties van de Kamerleden telkens dat het 'sympathieke' maatregelen waren, maar het werd maar niet duidelijk of het hele kabinet dat vond. Dus werd dan maar besloten: 'ga eerst maar even met uw collega-ministers vergaderen en misschien kunnen we dan beter voortpraten'."
Veldkamp heeft gezegd dat maatregelen noodzakelijk zijn. Als hij niet kan waarmaken dat dat namens de hele regering was, heeft hij voor zijn beurt gesproken
Jorn Jonker, politiek verslaggever bij NOS
Veldkamp kan het zich niet echt veroorloven om na de ministerraad met lege handen naar de Kamer te komen, zegt Jonker. "Hij heeft natuurlijk gezegd dat maatregelen noodzakelijk zijn, gezien wat er gebeurt in Israël. Hij heeft het ook in een brief aan de Tweede Kamer geschreven. Als hij straks niet kan waarmaken dat dat namens de hele regering was, dan heeft hij voor zijn beurt gesproken."
Wat gaat er komen, en gaat het stevig zijn?
Volgens Jonker lijkt het erop dat minister Veldkamp wel met iets naar de Tweede Kamer kan komen na de ministerraad. "Regeringspartijen zoals NSC en de VVD eisen wel wat maatregelen. Maar of het stevig zal zijn, dat is gezien de verdeeldheid in het kabinet wel de vraag."
Die andere regeringspartij, BBB (BoerBurgerBeweging), is namelijk niet zo te vinden voor sancties. "Die vindt dat de regering al de hele tijd over Israël praat en vindt dat er meer schuld gelegd moet worden bij Hamas. Veldkamp heeft het gevoel dat hij ook namens hen zal moeten spreken."
"Minister vindt maatregelen nodig"
Jonker kon gisteren na het debat in de Tweede Kamer met minister Veldkamp spreken. "Hij was er zelf heel erg van overtuigd dat er maatregelen zouden komen uit de ministerraad. Tegelijk zei hij dat niet in de Kamer te kunnen garanderen, want hij kon nog niks beloven. Hij gokt er wel op, denk ik."
"Hij zegt dat hij het nodig vindt als expert, oud-diplomaat, als minister van Buitenlandse Zaken. Wij hebben ons jarenlang verzet tegen de bouwplannen van Israël bijvoorbeeld, die een tweestatenoplossing onmogelijk maken. Hij vindt dat je niet geloofwaardig bent als je dan niks op tafel legt. Hij vindt dat er iets moet uitkomen. En hij gokt dat de anderen in de ministerraad daarin meegaan."
Gaza-crisis splijt ook Nederlandse politiek: wat is daar aan de hand?
