Met themawandelingen en een speciale expo eert het Arboretum in Kalmthout vanaf zaterdag tot en met 31 augustus Jelena De Belder-Kovačič. De grondlegster zou op 23 augustus 100 jaar worden, maar ze overleed in augustus 2003 op 78-jarige leeftijd. Een portret van de plantenvrouw uit Slovenië die het Arboretum decennialang mee uitbouwde tot een internationaal vermaarde plantentuin. "Haar plantenkennis blijft een bron van inspiratie", zegt conservator-directeur Bram Rammeloo.
Arboretum Kalmthout eert Sloveense 'plantenvrouw' Jelena De Belder met themawandelingen: "Grondlegster zou dit jaar 100 worden"
Gepubliceerd:
Met een tentoonstelling, themarondleidingen en informatie in de plantentuin eert het Arboretum in Kalmthout de grondlegster van 23 tot 31 augustus.
Arboretum Kalmthout eert Jelena De Belder: "Ze heeft het arboretum het uitzicht gegeven zoals het nu is"
1925 – 1951: landbouwingenieur, net als haar vader
Jelena Kovačič wordt geboren op 23 augustus 1925. Ze groeit op in de streek van Maribor in het voormalige Joegoslavië. In 1951 behaalt ze net als haar vader het diploma van landbouwingenieur aan de universiteit van Zagreb. Dan krijgt ze ook officiële toestemming om te studeren en te werken in kwekerijen in Denemarken, Duitsland en Nederland.
1954: een kleine sprong met grote gevolgen
Jelena fietst op 21 juli 1954 naar de voormalige boomkwekerij van de Société Anonyme Horticole de Calmpthout. Naar verluidt kroop ze over het hek om de Stewartia (Koreaanse boom) te bewonderen waarover ze gelezen had. Een kleine sprong met grote gevolgen, want ze botst er op Robert De Belder. Die heeft kort daarvoor, samen met zijn broer Georges, de kwekerij overgenomen die Charles van Geert in 1856 in Kalmthout stichtte.
Liefde op het eerste gezicht, want amper 5 maanden later trouwen Jelena en Robert. Na hun huwelijksreis staat een koper-oranjekleurige toverhazelaar vol in bloei. Robert noemt die soort Hamamelis x intermedia Jelena, naar zijn kersverse vrouw.
1955-1977: van kwekerij tot privé botanisch paradijs
Op het moment dat Jelena over het hek springt, bestaan er goedgekeurde plannen om op de plaats van het huidige Arboretum een villawijk met 48 woningen te bouwen. Die huizen zouden in de plaats komen van de eerder zakelijke boomkwekerij.
Omdat Jelena samen met haar man Robert De Belder die voormalige kwekerij omvormt tot een botanisch paradijs, redt zij de plek in zekere zin. Tijdens hun vele reizen verzamelt het echtpaar zaden en ze brengen ook nieuwe planten mee.
1961: Hemelrijk
Samen met Robert koopt Jelena in 1961 in Essen domein Hemelrijk, toen meer dan 100 hectare groot, of meer dan 10 keer de toenmalige oppervlakte van het Arboretum. Jelena plant er duizenden zaailingen om ze jarenlang op te volgen en te beoordelen.
1978 – 1992: internationale erkenning en verhuis
Jelena wil haar passie voor planten met zoveel mogelijk mensen delen. De tuin van het Arboretum is privébezit, maar al vele jaren toegankelijk voor bezoekers. In 1978 openen ze een onthaalgebouw, een belangrijke stap in de publiekswerking.
In 1986 ontvangt Jelena van de Britse Royal Horticultural Society de Veitch Memorial Medal. Deze prijs reiken ze als sinds 1870 jaarlijks uit aan iemand die een uitzonderlijke bijdrage levert aan tuinsierkunst.
40 jaar lang wonen Jelena en Robert in het Vangeertenhof, het imposante, witte gebouw naast het Arboretum. In 1992 verhuizen ze naar domein Hemelrijk in Essen, maar blijven ze nauw betrokken bij ‘hun Arboretum’ in buurgemeente Kalmthout.
1996: Barones en ereburger van Kalmthout
Koning Albert II verleent Jelena in 1996 de titel van barones en zo krijgt ze ook een eigen wapenschild. Dat ontwerp heeft ze zelf gekozen en het wapenschild stelt een mannelijke en vrouwelijke tuinier voor. Het bijhorende motto luidt: “Grün ist leben” (Groen is leven)
Robert en Jelena krijgen ook de titel van ereburger van Kalmthout.
2003: Gestorven op vakantie
Jelena De Belder gaf meerdere boeken uit omdat ze haar kennis en passie voor planten met heel de wereld wilde delen. Tijdens haar laatste levensjaren vocht ze tegen een oogziekte. Op 31 augustus 2003 overleed ze tijdens een boottocht op vakantie in Kroatië.
Haar as werd uitgestrooid tussen cyclamen, haar lievelingsplanten. Er werd ook een Fonds Jelena De Belder opgericht dat internationale studenten kansen biedt om stage te doen in het Arboretum, met kost en inwoon in het Vangeertenhof.
Conservator-directeur Bram Rammeloo: "Privilege om haar gekend te hebben"
"Hoewel ik haar slechts leerde kennen in 2000, zal ik mij Jelena De Belder altijd herinneren als een heel genereuze vrouw", zegt Bram Rammeloo, conservator-directeur van het Arboretum.
"Ze wilde haar plantenkennis, maar ook haar tijd en ideeën met zoveel mogelijk mensen delen. Jelena heeft ongelooflijk veel gegeven aan het Arboretum, ze laat op mij een diepe en blijvende indruk na en is vandaag nog steeds een bron van inspiratie."
"Soms reageren stagiaires oprecht verwonderd als ze horen dat ik haar persoonlijk kende en met haar mocht samenwerken", zegt Rammeloo. "Je kan het vergelijken met Michael Jackson. Heel veel mensen kennen zijn muziek, maar weinigen hebben hem persoonlijk ontmoet of goed gekend. Zo is het in de plantenwereld ook met Jelena De Belder. Soms beseffen we onvoldoende wat die dame voor de internationale tuin- en plantenwereld heeft betekend."
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
