30 jaar geleden zorgde verdwijning van An en Eefje voor schokgolf in ons land: "Ik weet nog precies waar ik was toen ik het nieuws hoorde"

Tijdens de verdwijning van An en Eefje zat zowat heel België aan zijn televisiescherm gekluisterd. Iedereen wilde weten wat er met de meisjes gebeurd was. Ook in de straten van Hasselt laten de feiten vandaag een diepe indruk na.

"Ik weet nog precies waar ik was op dat moment, dat vergeet je niet", vertelt Alain (62). "Ik was in Zepperen en toen kwam het nieuws dat de meisjes verdwenen waren. Ik weet dat de familie zelf nog ging zoeken. Toen ze gevonden werden, was heel België dat aan het volgen. Je denkt eerst en vooral aan de familie en wat zij allemaal moeten doorstaan. Toen kwam het besef: dit kan bij iedereen gebeuren."

Hilda (89) ging een paar maanden na de verdwijning nog met de grootmoeder van An op vakantie naar Engeland. "Daar heeft ze affiches uitgedeeld in de hoop haar toch terug te vinden. Toen de ouders van An en Eefje de verdwijning van de 2 meisjes gingen aangeven, kregen ze te horen van de politie dat ze waarschijnlijk met een of andere man in bed lagen. Die mensen hebben zo veel meegemaakt, dat is verschrikkelijk. Iedereen was zo kwaad. De prentjes van An en Eefje heb ik altijd bewaard."

Debbie (44) was - net als An en Eefje - een tiener op het moment van de feiten. "Het was een hele heisa die heel het land in rep en roer zette. Als meisje van 14 mocht ik van mijn ouders ineens niet meer alleen rondlopen op straat. Iedereen was zo bezorgd en bang. De ouders in het algemeen waren op hun hoede. Niemand verwachtte dat in ons kleine landje zoiets kon gebeuren."

Die overbezorgdheid, kwaadheid en angst die ouders toen voelden, is volgens Bram Vervliet, psycholoog en expert Angsten aan de KU Leuven, een hele normale reactie.

"De mensen die erbij waren, zullen zich ongetwijfeld nog herinneren wat voor grote impact Dutroux heeft gehad op onze samenleving. Er was een enorme morele verontwaardiging, en mensen wisten ook niet meer wie te vertrouwen. Op het moment dat een seriemoordenaar toeslaat, lijkt het bijna alsof elke mens potentieel gevaarlijk is. Dan word je achterdochtig."

"Tegelijkertijd is die angst en achterdocht een overdrijving, want de kans blijft heel klein dat je een seriemoordenaar tegen het lijf loopt. Maar op zo'n moment neemt de angst de bovenhand waardoor je niet meer rationeel kan denken."

Volgens Vervliet ervaarden heel wat mensen een vertrouwensbreuk. "Mensen zijn kuddedieren en verbinding is daarin heel belangrijk. Als een seriemoordenaar toeslaat, wordt die verbinding verbroken en is het vertrouwen weg. Dat veroorzaakt heel veel angst."

"Ouders werden heel beschermend naar hun kinderen toe. Dat is heel menselijk. We zien soortgelijke reacties na allerlei mogelijke rampen. Gelukkig zien we ook dat die reactie na een tijd weer wegtrekt en dat men weer in zijn normale doen hervalt. Maar bij de zaak-Dutroux zien we wel dat er een blijvende impact is. We zijn ons meer bewust geworden van de kwetsbaarheid van kinderen en hebben er daardoor vandaag meer oog voor."