De zelfdodingscijfers wereldwijd zijn de afgelopen drie decennia gemiddeld met bijna 30 procent gedaald. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek dat is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Mental Health. De onderzoekers analyseerden gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) uit 102 landen. Volgens Gwendolyn Portzky van het Vlaams Expertisecentrum Suicidepreventie heeft die daling vooral te maken met preventie en, het bespreekbaar maken van de problematiek.
Wereldwijd zo'n 30 procent minder zelfdodingen sinds 1990, daling heeft vooral te maken met preventie-initiatieven
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be.
Nood aan een gesprek? Dan kan je 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. Je kan ook chatten via www.tele-onthaal.be .
Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via chat op awel.be
De onderzoekers ontdekten dat het gemiddelde daalde van 10,33 zelfdodingen per 100.000 mensen in 1990 tot 7,24 in 2021. Dat is een daling met 29,9 procent. De afname was meer uitgesproken in landen met een hoog inkomen, waar het aantal zelfmoorden daalde met 32,1 procent. In landen met een laag en gemiddeld inkomen was er een daling met 27,3 procent.
De meest hoopvolle dalingen zien we in de landen waar aan suïcidepreventie wordt gedaan
Gwendolyn Portzky (Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie)
"Vooral Europa blijkt het goede te doen, terwijl de cijfers in Amerika bijvoorbeeld blijken te stijgen", zegt Gwendolyn Portzky, directeur van het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie. "De meest hoopvolle dalingen zien we in de landen waar aan suïcidepreventie wordt gedaan. We weten al langer dat Noorwegen, Zweden en Finland de eerste landen waren waar men aan suïcidepreventie is beginnen te doen. In Amerika zien we dat minder gericht aan zelfmoordpreventie is gewerkt."
Verantwoordelijke berichtgeving in de media en inspanningen om de sociale en emotionele vaardigheden van jongeren te versterken zijn volgens de onderzoekers factoren die hebben bijgedragen aan de daling. Ook de verbeterde toegang tot psychiatrische en psychosociale zorg, het afgenomen stigma rond geestelijke aandoeningen worden als belangrijke factoren beschouwd.
In 1990 hadden hoge-inkomenslanden een relatief hoog zelfmoordcijfer van 12,68 per 100.000 mensen. In 2021 was gedaald naar 8,61. In lage- en middeninkomenslanden daalde het cijfer in dezelfde periode van 7,88 naar 5,73. In sommige landen kan er sprake zijn van onderrapportage. Volgens Portzky kan dat ook te maken hebben met het feit dat zelfdoding in sommige landen verboden en/of taboe is.
En Vlaanderen?
"In verschillende landen - ook in Vlaanderen - zien we bij jonge meisjes geen daling de laatste jaren", zegt Gwendolyn Portzky. Een echte verklaring daarvoor heeft ze niet, maar het kan te maken hebben met de nasleep van de Covidcrisis en het sociale isolement. "Maar dat is nog een hypothese."
Sinds we Vlaamse cijfers hebben, gaat het over de laagste cijfers die we ooit hebben gehad
Gwendolyn Portzky (Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie)
Vlaanderen doet het wel goed. "In Vlaanderen zitten we met een daling van 34 procent", aldus Gwendolyn Portzky. "Sinds we Vlaamse cijfers hebben - sinds begin jaren 90 - gaat het over de laagste cijfers die we ooit hebben gehad." Ze verwijst hier naar het Vlaams actieplan tegen suïcide, dat zelfdoding meer bespreekbaar heeft gemaakt.
"Denk maar aan Zelfmoordlijn 1813. Veel mensen kennen dat, maar dat maakt ook dat er over dit heel moeilijke thema iets gemakkelijker kan worden gepraat."
