Trump en Poetin ontmoeten elkaar op militaire basis Elmendorf-Richardson: VRT NWS ging er op bezoek

De Amerikaanse president Donald Trump en de Russische president Vladimir Poetin ontmoeten elkaar op een goed beveiligde plek. Zelfs op een dag dat er geen internationale topontmoeting plaatsvindt, kom je niet zomaar Joint Base Elmendorf-Richardson binnen.

Aanmelden moet ruim op voorhand gebeuren en dan nog volgt een grondige identiteitscontrole aan de poort. Eenmaal binnen worden we met een bus rondgereden en elke stap die we daarbuiten maken wordt grondig gemonitord door enkele strenge begeleiders.

Joint Base Elmendorf-Richardson ligt net ten noorden van Anchorage. De huidige basis ontstond in 2010 door de samensmelting van de legerbasis Fort Richardson en de luchtmachtbasis Elmendorf Field. Het is 1 van 12 'joint bases' (een basis die door meerdere takken van het leger wordt gebruikt, red.) van de Amerikaanse strijdkrachten. Naast luchtmacht en landmacht huizen hier ook een beperkt aantal mariniers en kustwachters.

Er wonen ongeveer 30.000 mensen op de basis: militairen, burgerpersoneel en hun gezinsleden. De gids op onze bus, een gepensioneerd lid van de luchtmacht, kent de leuke weetjes: "Als de basis een stad zou zijn, dan zou het de tweede grootste stad van Alaska zijn, na Anchorage, en groter dan de hoofdstad Juneau."

Iets wat president Trump misschien zal interesseren is hun golfterrein, 1 van slechts 3 in Alaska. Het terrein wordt 'Moose Run' genoemd, vanwege de regelmatige ontmoetingen met elanden. En dat zijn niet de enige wilde dieren waar voor moet opgelet worden. Er zitten ook zwarte beren en bruine beren. "Enkele weken geleden is hier nog iemand aangevallen door een bruine beer", vertelt de gids. "Het ziet ernaar uit dat ze goed zal genezen. Maar het is iets waar we de nieuwkomers voor moeten waarschuwen. Alaska is a little different."

We komen langs een grote werf, de uitbreiding van de start- en landingsbaan. Een project van 300 miljoen dollar. Er wordt duidelijk fel geïnvesteerd in deze basis, en dat komt door de unieke strategische ligging.

Dit is de plek van waar je het snelst in China, Japan of de 2 Korea’s komt. Sneller dan vanuit Hawaï. Zelfs sommige Europese bestemmingen kunnen sneller bereikt worden vanuit Anchorage dan vanaf de Amerikaanse Oostkust, door kortere vliegroutes over de Noordpool. 

Uiteraard ligt ook Rusland vlakbij, Alaska was er tot 1867 deel van. De afstand tussen het Russische grondgebied en de 49e Amerikaanse staat is op het smalste punt ongeveer 85 kilometer. Tussen de eilanden Groot Diomedes (Rusland) en Klein Diomedes (VS) is de afstand slechts een kleine 4 kilometer.

De militaire basissen in Alaska waren dan ook van groot belang tijdens de Koude Oorlog. Dit was de frontlinie. Potentiële aanvallen vanuit Rusland op het vasteland van de VS konden hier eerst waargenomen worden en de 48 lager gelegen staten konden vervolgens snel worden gewaarschuwd.

De Russische nabijheid blijft voor spanningen zorgen. Vanuit Elmendorf-Richardson wordt het luchtruim tussen Rusland en de VS bewaakt. Russische gevechtsvliegtuigen dringen met regelmaat de Alaska Air Defense Identification Zone binnen, het luchtruim net buiten het soevereine luchtruim van de VS. Daar worden ze onderschept door Amerikaanse en Canadese gevechtsvliegtuigen en uit de zone geëscorteerd. Het zijn routineuze provocaties, al beschuldigen de Amerikanen de Russen af en toe van erg roekeloos gedrag in de lucht.

Het noordpoolgebied is van groot belang voor Rusland: omwille van de grote voorraden natuurlijk gas en olie, maar ook door de Noordelijke zeeroutes die door het warmer wordend klimaat makkelijker bevaarbaar worden. Het wordt de polaire zijderoute genoemd. Het zou de handelsroutes tussen Azië, Noord-Amerika en Europa aanzienlijk verkorten en een alternatief bieden voor het Suez-kanaal.

Controle over die routes is één van de grote prijzen in het Arctisch gebied. Rusland en ook China tonen uitdrukkelijk interesse, en dat is ook te merken aan de aanwezigheid van hun schepen in het noordpoolgebied. China en Rusland zien de wateren rond Alaska als competitief gebied. Zowel Donald Trump als Vladimir Poetin zijn zich heel bewust van de enorme economische troeven van het gebied waar ze vrijdag hun ontmoeting zullen hebben.

Het Amerikaanse leger bereidt zich al jaren nadrukkelijk voor op opereren in extreem koude gebieden. En ook daar biedt de basis in Alaska goeie mogelijkheden.

Elmendorf-Richardson is de uitvalsbasis vanwaar militaire oefeningen worden opgezet in het JPARC, het grootste militaire trainingsgebied ter wereld in Centraal-Alaska. Hier trainen Amerikaanse strijdkrachten samen met partnerlanden in de lucht en op de grond en simuleren ze gevechtssituaties in extreme koude.

Het volgende grote conflict zal niet meer noodzakelijk plaatsvinden in zanderige woestijnen of een gematigd zeeklimaat: daar willen ze op voorbereid zijn. En Joint Base Elmendorf-Richardson vervult daar een centrale rol.