Van misselijkheid, braken en diarree tot ziekenhuisopname. Een listeriabesmetting kan in sommige gevallen zelfs dodelijk zijn. Maar wat is de listeriabacterie precies? Die vraag rijst nu verschillende grote supermarktketens kaas- en visproducten uit de rekken halen omdat ze mogelijk besmet zijn met de bacterie. Een overzicht van de symptomen en hoe we er ons tegen kunnen beschermen.
Listeria is een geslacht van bacteriën dat verschillende soorten en ondersoorten kent, en vooral voorkomt in de lucht, in water en in de grond. De soort die is vastgesteld in de besmette kaas- en visproducten in ons land en in Frankrijk, is Listeria monocytogenes.
Die soort wordt voornamelijk via voeding op mensen overgedragen en is meestal de oorzaak van de tamelijk zeldzame ziekte listeriose. De ziekte wordt niet doorgegeven van mens op mens.
Uitbraken komen niet enkel voor bij kaas of vis, maar ook bij andere soorten voedsel.
De bacterie werd in het verleden al vastgesteld in charcuterie, gepasteuriseerde of ongepasteuriseerde melk, rauw en gebakken gevogelte, rauw vlees, roomijs, rauw fruit en rauwe groenten.
Voor welke bevolkingsgroepen gevaarlijk?
Besmetting door Listeria monocytogenes is vooral gevaarlijk voor jonge kinderen, zwangere vrouwen, mensen met een verminderde immuniteit en ouderen. Symptomen zijn onder meer misselijkheid, braken, hoofdpijn en diarree.
In sommige gevallen kan de bacterie ook de aanleiding zijn tot hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging, wat dodelijk kan zijn. Na de recente listeria-uitbraak zijn er in Frankrijk al 2 doden gevallen en tientallen mensen ziek geworden. In ons land is er voorlopig 1 besmetting vastgesteld.
Vorig jaar 6 doden in België
Vorig jaar zijn in ons land in totaal 27 mensen ziek geworden na een besmetting met Listeria monocytogenes. 26 daarvan moesten minstens een korte periode in het ziekenhuis verblijven. 6 mensen, onder wie 3 ouderen, overleefden de ziekte niet.
Bij mensen die niet tot de risicogroepen behoren, blijft de infectie meestal beperkt tot het spijsverteringssysteem en geeft ze eerder milde symptomen die enkele dagen duren. Die vorm kan aangepakt worden met pijnstillers en middelen tegen diarree en misselijkheid.
Wat kan je zelf doen?
Voor mensen die tot een risicogroep behoren, is het aangeraden om bepaalde voedingsmiddelen te vermijden die een grote kans hebben op besmetting.
"Zo wordt aanbevolen om geen rauw vlees of rauwe vis te eten, op mayonaise gebaseerde salades zoals kip curry te vervangen door zelfgemaakte salades en om diepvriesproducten niet te ontdooien in de koelkast, maar ze meteen te verhitten in de microgolfoven", aldus het FAVV.
Hélène Bonte van het FAVV geeft tekst en uitleg in Het Journaal.
Verder is het aangeraden om gekoeld voedsel te bewaren bij temperaturen onder 4 graden om de groei van de bacterie tegen te gaan, en om vis, vlees en gevogelte voldoende te bakken en te koken.
Na het winkelen of na je lunch stop je de gekoelde producten best zo snel mogelijk in de koelkast. Ethanol is een goede reiniger tegen listeria voor snijplanken en andere oppervlakken die met voedsel in aanraking komen. Tenslotte raadt het FAVV aan om je groenten steeds te spoelen en je handen goed te wassen.
Bacterie bestrijden in fabriek
Pasteurisatie of voldoende opwarming rekent af met Listeria monocytogenes, want de bacterie kan geen temperaturen hoger dan 73 graden verdragen. Toch kan een besmetting ook gebeuren na het koken of pasteuriseren, en voor het verpakken. Fabrieken moeten daarom een uitgebreide lijst procedures volgen om besmetting uit te sluiten.
In dit artikel vind je een overzicht van alle producten die op dit moment zijn teruggeroepen door het FAVV. Wie één van de betrokken producten gegeten heeft en symptomen van ziekte vertoont, wordt aangeraden om de huisarts te raadplegen en te melden dat hij dit product gegeten heeft.
