'De kemping' krijgt een nieuw hoofdstuk als Camping Switch in Rotselaar: "Hier zijn we collega's in plaats van jongeren en begeleiders"

Het is rustig wanneer we ’s ochtends het terrein van Camping Switch op wandelen: 1 gezin pakt langzaam zijn tent in, die nog nat is van de dauw, de meeste kampeerders zitten aan het ontbijt aan de picknicktafels. Een jongetje van een jaar of 5 heeft zijn weg naar de reuzemikado en sjoelbak al gevonden.

Achter de schermen draait de camping, gelegen in de groene vallei van de Molenbeek, op volle toeren. De medewerkers communiceren druk heen en weer met hun walkietalkies: "het springkasteel moet nog worden aangezet", "de vlaggetjes in het bos zijn losgekomen", "kan er even iemand naar de bar komen".

Camping Switch is dan wel geen professionele, afgelikte kampeerplek, maar de organisatie heeft niets aan het toeval overgelaten: van een receptie en foodtrucks over sanitaire ruimtes tot animatie en dagactiviteiten, gasten komen er niets tekort.

De Wissel vzw, actief in Leuven en het Hageland, begeleidt jonge mensen en gezinnen in een kwetsbare positie. De organisatie van de camping is in handen van de afdelingen De Switch en Het Vertrek, die kwetsbare tienermeisjes tussen 14 en 18 jaar begeleiden. Het waren 3 jaar geleden de meisjes zelf die met het idee op de proppen kwamen.

"Een aantal maanden voor de start van de zomer houden we een cirkelgesprek met de jongeren over de uitstappen en activiteiten die ze tijdens de vakantie willen ondernemen. Enkele meisjes gaven toen aan dat ze graag een studentenjob wilden doen", vertelt Sophie Janssens van De Switch. 

Dat is vaak echter makkelijker gezegd dan gedaan. De meeste jongeren dragen door hun thuissituatie een stevige emotionele rugzak met zich mee. Geïnspireerd door het VRT 1-programma 'De kemping', waarin werkzoekende jongeren onder begeleiding van Tijs Vanneste in 2020 en 2021 een camping uitbaatten, wilde De Wissel haar jongeren toch de kans op een vakantiejob bieden. Pop-upcamping Switch was geboren.

"Voor de zekerheid belden we met De Chinezen (het productiehuis achter 'De kemping', red.) of we met hun concept aan de slag mochten." Niet alleen was dat geen probleem, de vzw die destijds voor het programma was opgericht, doneerde ook nog eens haar spullen. "Vlaggetjes, houten paaltjes, koorden, strandstoelen en een grote tent: daar waren we enorm mee geholpen."

Intussen is Camping Switch aan haar derde editie toe. Dit jaar werken er 11 jongeren mee, sommigen voor het eerst, anderen al voor de derde keer. "We bieden hen een officieel studentencontract via een interimkantoor aan", verduidelijkt Janssens. "Wel moeten ze daarvoor solliciteren: ze stellen een cv en sollicitatiebrief op en ze hebben bij mij een sollicitatiegesprek – net zoals dat in het echte leven gebeurt. Daarmee hopen we hen een waardevolle ervaring te kunnen geven."

Onthaal, catering, bar en logistiek: de jongeren worden op alle plekken ingeschakeld. "Hier stappen we uit de rol van ‘jongere in de jeugdhulp’ enerzijds en ‘begeleider’ anderzijds", zegt Janssens. "We zijn gelijkwaardige collega’s. Ze vinden het fantastisch om hulp te kunnen bieden in plaats van telkens hulp te moeten krijgen. Op het vertrouwen dat hier onderling gecreëerd wordt, zowel in zichzelf als in elkaar, kunnen we samen de rest van het jaar teren."

Kylie en Kulsom, allebei 18, zijn druk in de weer wanneer we hen vragen wat ze van het project vinden. Kylie helpt al voor de derde keer mee, Kulsom is er voor het eerst. Hun begeleiding werd recent afgerond, maar Camping Switch willen ze voor geen goud missen, en dat zegt genoeg. "De avonden zijn het gezelligst, zeker om te helpen in de bar. Er zijn dan veel mensen en de sfeer is leuk, vooral tijdens de karaoke."

Er zijn 20 kampeerplaatsen, goed voor in totaal 80 kampeerders. "Maandag en woensdag waren we bijna volzet, vandaag zijn alle plaatsen uitverkocht. Waar we in 2023 voornamelijk gasten over de vloer kregen die De Wissel een warm hart toedragen, zien we intussen – met dank aan mond-aan-mond-reclame en een beetje media-aandacht – een gevarieerd publiek."

De Wissel trekt het initiatief, maar zonder de hulp van sponsors, vrijwilligers en buurtbewoners zou Camping Switch niet bestaan. “Het is fantastisch om te zien hoe de buurt zich mee engageert in dit verhaal. De eerste dag viel de elektriciteit uit. Een boer uit de omgeving bracht zijn generator. Later hadden we een probleem met het watertoevoer. In een oogwenk schoot een buur ons te hulp.”

De eigenares van café Bezzeke 2 uit Sint-Pieters-Rode baat - telkens met de hulp van een jongere - de bar uit, creatief aterlier Helena's Design organiseert workshops. "Een bewoner van voorziening Adem vzw houdt van fotografie en is onze fotograaf van dienst. Deze plaats ligt in een vergeten uithoek, maar hier is zoveel te beleven."

Luc Deneffe, directeur van De Wissel vzw, is fier – niet alleen op hoe Camping Switch al 3 jaar een succes is, maar ook op het traject dat de jongeren afleggen. "Je ziet velen van hen openbloeien. Ik herinner me goed hoe een meisje een paar weken voor de start van de camping haar leefgroep volledig op stelten zette, om enkele weken later voluit haar handen uit de mouwen te steken en zelfs vergaderingen voor te zitten. Daar doen we dit voor."

Tegelijk maakt hij zich zorgen. Financieel is het geen evidentie om dit soort initiatieven op poten te blijven zetten. "Onze werkingsmiddelen zijn al 16 jaar niet geïndexeerd en bijgevolg zeer beperkt. We ontvangen in 2025 slechts 92 euro voor elke kost die ondertussen 143 euro geworden is. Voor het eerst sinds de start van onze werking hebben we het aantal medewerkers moeten terugschroeven."

De giften van sponsors, organisaties en particulieren die vroeger dienden voor extra’s, zijn vandaag nodig om de gewone werking van de organisatie overeind te houden. "Ik ben economist. Ik begrijp dat er besparingen nodig zijn, maar na al die jaren gaat het hier om beleidskeuzes - geen financieel dogma. Het gaat over zorg die je geruisloos afbouwt."

Giften zijn dus een belangrijke reddingsboei, maar ook daar schroeft de regering zelf retroactief, zegt hij. "Vroeger kreeg je 45 procent van een donatie terug van de belastingen. Nu is dat nog maar 30 procent. Waar zijn we mee bezig? Niet alleen worden onze subsidies dermate afgebouwd dat we onze dienstverlening moeten terugdraaien, nu wordt ook nog eens de gulheid van de mensen afgestraft. Welk kil signaal geef je daar mee?"

Toch - en steeds meer dan de voorgaande jaren - blijft de directeur naarstig op zoek gaan naar steun. "Collega’s van bijvoorbeeld andere voorzieningen zijn het daar niet allemaal mee eens. 'Dat is de verantwoordelijkheid van de staat. De put vullen met giften lost het probleem niet op', zeggen zij. Ik begrijp dat, maar ik denk er anders over."

Deze week verblijft Deneffe zelf met zijn kleinkinderen op De Camping. "Ik ben momenteel in verlof en dus campinggast zoals iedereen. Ik heb ons tentje opgezet, een crea-atelier gevolgd met de kleindochters en met vrienden de warme avonden genoten. Wie kan zeggen dat hij of zij met verlof kan op het werk? Misschien zouden we in ons werk wat meer dat vakantiegevoel moeten inbouwen. Je kijkt anders - jongeren naar begeleiders, begeleiders naar jongeren. En anders kijken is anders doen."