Een schep zand uit de tuin kan zomaar een stuk van het Kasteel van Horst in Sint-Pieters-Rode (Holsbeek) worden. Erfgoedorganisatie Herita, die instaat voor de restauratie van het kasteel, roept bezoekers op om een zandstaal mee te nemen voor de restauratie van de donjon. De restaurateurs zijn namelijk op zoek naar een specifiek type zand voor het metsel- en pleisterwerk, en willen uitzoeken waar het zand vandaan komt.
Zand gezocht: Kasteel van Horst in Holsbeek vraagt bezoekers om leemhoudend zand mee te brengen
Het zand is nodig voor de restauratie van de donjon, de middeleeuwse woontoren van het kasteel. De kasteelbouwers gebruikten destijds lokaal leemhoudend zand voor het pleister- en metselwerk.
Die stijl willen de restaurateurs in ere houden. "We willen trouw blijven aan die traditionele bouwtechniek om het authentieke karakter van het kasteel te bewaren", zegt Griet Langbeen van Herita.
Geelbruin tot roodbruin leemhoudend zand
De organisatie is op zoek naar leemhoudend zand met heel specifieke eigenschappen. "Het gaat om een ongelijkmatige mengeling van geelbruin tot roodbruine grond met daarin een zandkorreltje", zegt expert Fabian Rasson van Ornament.
"De zoektocht is complex, want zelfs binnen een straal van 500 meter rond het kasteel zijn er maar liefst 12 verschillende bodemtypes. Van die bodemtypes zijn er 10 leemhoudend, maar slechts 4 voldoen aan de juiste verhouding tussen leem en zand om geschikt te zijn voor de donjon."
Niet rechtstreeks voor donjon
Erfgoedorganisatie Herita roept buurtbewoners daarom op om zandstalen mee te brengen naar het werfweekend van het Kasteel van Horst op 15, 16 en 17 augustus.
Het is niet zo dat het zand rechtstreeks voor de donjon wordt gebruikt. "Dat is pas voor een volgende fase", zegt Langbeen. "Als uit de testen blijkt dat het om de juiste zandsoort gaat, schrijven we graag contactgegevens op. In een volgende fase kunnen we de mensen contacteren om nog zand te halen. Op die manier zien we ook waar de bouwers van het kasteel hun grondstoffen hebben gehaald."
Het is niet de bedoeling dat mensen hun volledige tuin gaan afgraven en met kilo's zand sleuren. "Vanaf 6 centimeter diepte, onder de donkere humusaarde, vind je vaak al bruikbaar zand. Een zakje van ongeveer een halve kilo is voldoende om te testen", zegt Rasson.
Werfweekend
De erfgoedorganisatie wil zo ook de regiobewoners betrekken bij de renovatie van het bekende kasteel tijdens het werfweekend .
"Ze kunnen dan voor het eerst over de gerestaureerde toegangsbrug stappen over de dam rond het kasteel. Er zijn ook demonstraties van restauratietechnieken en kinderen kunnen die uitproberen", zegt Langbeen nog.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant

