Het nieuwsombudsteam krijgt dagelijks reacties binnen op de berichtgeving over de oorlog in Gaza. De ene keer is er kritiek dat de redactie te veel tegen Israël gericht is, de andere keer klinkt het dat ze het leed van de Palestijnen miskent. Hoe valt dat te rijmen?
"Beste nieuwsombudsvrouw, de berichtgeving over de oorlog in Gaza is eenzijdig"
Het is duidelijk dat de oorlog in Gaza de gemoederen fel blijft beroeren. Mensen bekijken het nieuws door hun eigen bril en willen hun standpunt er ook in terugvinden. Als dat niet onmiddellijk het geval is, dan is de berichtgeving in hun ogen eenzijdig.
"Waarom niets over de rol van Hamas?"
“Kunnen we eindelijk eens de verantwoordelijken hierbij betrekken. De dood en de honger van de Gazanen zijn het gevolg van de wreedheid van Hamas en het weigeren van deze terroristen om de gegijzelden vrij te laten en de wapens neer te leggen.”
Deze reactie kwam binnen over het nieuws dat Israël honger inzet als oorlogswapen. Hamas heeft zeker ook een verantwoordelijkheid in deze oorlog, maar dat betekent niet dat de redactie de daden van Israël niet mag benoemen. Israël controleert nu eenmaal de voedselbevoorrading in Gaza en volgens de internationale monitororganisatie IPC worden bijna een half miljoen Gazanen (22 procent van de bevolking) geconfronteerd met een “catastrofale voedselonzekerheid”.
Wie de berichtgeving over langere tijd bekijkt, zal zien dat het standpunt van Israël hierover wel degelijk aan bod gekomen is. Dat standpunt hoeft de verslaggeving echter niet te bepalen. De redactie kan zelf de invalshoek kiezen van artikels, reportages en gesprekken. Niet alles kan en moet daarin telkens weer aan bod komen.
“Noem het genocide”
Tegelijkertijd zijn er ook mensen die vinden dat de redactie de daden van Israël nog veel straffer zou moeten benoemen. Ze vinden dat de redactie het leed van de Palestijnen miskent door niet over een genocide te spreken.
“Jullie blijven het hebben over een conflict of “de oorlog tussen Israël en Palestina”. Zelfs in de artikels over de hongersnood van de Palestijnse bevolking die rechtstreeks veroorzaakt wordt door het tegenhouden van voedselpakketten door het IDF wordt met geen woord gerept over etnische zuivering of genocide.”
VRT NWS communiceerde al uitgebreid over hoe ze over het geweld in Gaza bericht en welke termen ze daarbij gebruikt en waarom. Dat kun je nalezen in dit artikel. De redactie gebruikt het woord genocide niet in eigen naam, zolang er hierover geen uitspraak is van het Internationale Gerechtshof in Den Haag. Ze laat wel mensen aan het woord die het wel over genocide hebben, maar - opnieuw - dat hoeft niet in elk nieuwsbericht.
Kritiek van beide kanten
Uit de vele reacties van het publiek blijkt dat het zo goed als onmogelijk is voor de redactie om te berichten over het Israëlisch-Palestijns conflict op een manier die bij geen enkele overtuiging weerstand zal oproepen. Dat is op zich ook niet nodig. De redactie moet onpartijdig berichten. Dat betekent dat alle relevante stemmen, opinies en standpunten aan bod mogen komen.
Dat er kritiek van beide kanten komt, ziet de redactie vaak als een positief signaal. Toch geeft dit journalisten geen vrijgeleide om op hun lauweren te gaan rusten. Ze moet de berichtgeving kritisch blijven benaderen. Online woedt er immers een informatieoorlog met heel wat desinformatie en propaganda. Daarin op een onpartijdige manier navigeren, blijft elke dag een uitdaging. De reacties in de mailbox van het nieuwsombudsteam kunnen helpen om de redactie daarbij alert te houden.
