Veroordeelde terrorist Nizar Trabelsi overgebracht naar gesloten centrum "met oog op terugkeer"

Nizar Trabelsi is een man van Tunesische origine die in ons land begin jaren 2000 werd veroordeeld voor terrorisme. Nadat hij zijn straf helemaal had uitgezeten, werd hij uitgeleverd aan Amerika. Daar zat hij 12 jaar in hechtenis.  

Met de komst van Nizar Trabelsi naar ons land komt een voorlopig einde aan een erg lang aanslepende procedureslag. 

Die procedureslag startte eigenlijk al op 8 april 2008. Op dat moment zat Nizar Trabelsi al 7 jaar vast in de Belgische gevangenis. De Verenigde Staten van Amerika vragen die dag officieel aan ons land om de uitlevering van Trabelsi. Ze willen dat de man ook in hun land terecht moet staan op beschuldiging van een moordaanslag op Amerikanen in het buitenland.

Daarmee bedoelen ze de geplande aanslag op de luchtmachtbasis van Kleine-Brogel waar ook Amerikaanse militairen verblijven. Maar voor die feiten was Trabelsi al veroordeeld in ons land. Hij kreeg daarvoor een straf van 10 jaar die hij ook helemaal uitzat. 

Om die reden was de uitlevering van in het begin erg omstreden. Niemand kan namelijk 2 keer voor dezelfde feiten veroordeeld worden. Dat juridische principe, non bis in idem, is eigenlijk erg helder en ondubbelzinnig.  

Toch gaf de Belgische overheid toe aan de Amerikaanse druk. Dat had vooral te maken met de goede relaties, zeker op het vlak van politie en justitie, tussen ons land en Amerika in de strijd tegen het terrorisme.  

Maar de beslissing werd juridisch wel fel aangevochten door Trabelsi. Er volgden een rist uitspraken van diverse hoven en rechtbanken.  

Het belette niet dat België de man in oktober 2013 effectief uitleverde. Ons land werd daarvoor later veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Het verplichtte België ook tot het betalen van een schadevergoeding van 90.000 euro aan Trabelsi. 

Trabelsi wachtte 10 jaar, van 2013 tot 2023, in de gevangenis in Amerika op zijn proces. Die lange wachttijd had ook te maken met de procedureslag die onverminderd verder ging. In de zomer van 2023 werd zijn zaak eindelijk inhoudelijk voorgelegd aan een Amerikaanse rechtbank. Die rechtbank sprak hem tot verbazing van iedereen over de hele lijn vrij. 

Maar de Amerikaanse overheid weigerde Trabelsi ook effectief vrij te laten. Zij oordeelden dat de man illegaal op hun grondgebied verbleef en dus werd hij opgesloten in een centrum voor illegalen. De vraag stelde zich op dat moment wat er met Trabelsi moest gebeuren. Naar welk land moest hij uitgewezen worden? 

Die vraag werd opnieuw voorwerp van een intense juridische strijd die zowel in Amerika als België werd uitgevochten. De conclusie van die strijd was dat België de man terug moest nemen. Ons land had hem nooit mogen uitleveren, zo redeneerde het Brusselse hof van beroep nog begin dit jaar, en dus  moet die fout rechtgezet worden door hem te laten terugkeren. 

Dat laatste is nu ook gebeurd. De man werd gisteren uit het gesloten centrum voor illegalen in Farmville in de Verenigde Staten gehaald en op een vliegtuig van United Airlines richting Brussel gezet. Hij werd geëscorteerd door verschillende mensen van de Amerikaanse inlichtingendienst. De vlucht verliep zonder incidenten.

Maar het volgende probleem dient zich al aan. Hoelang kan Trabelsi hier verblijven? Nizar Trabelsi heeft niet de Belgische nationaliteit en heeft ook geen enkel geldige verblijfstitel in ons land. Een mogelijkheid is dat men hem een visum geeft om humanitaire redenen, maar dat lijkt politiek gesproken een onhaalbare kaart.

De kans dat hij alsnog naar Tunesië zal gestuurd worden is niet helemaal denkbeeldig. Destijds stond in het uitleveringsverdrag tussen België en Amerika dat hij nooit aan Tunesië mag uitgeleverd worden, omdat hij daar veroordeeld is door een militaire rechtbank.

In een reactie aan Belga liet de FOD Buitenlandse Zaken vanochtend weten dat het de bedoeling is om hem uit te wijzen naar Tunesië. 

Vanavond meldde minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) dat "Trabelsi onder beveiliging werd overgebracht naar een gespecialiseerd gesloten centrum met het oog op terugkeer." Of hij naar Tunesië gestuurd zal worden, dan wel naar een ander land, verduidelijkte ze niet.