Staat er echt een oude stenen offertafel in het Kluisbos in Ruien?

Je krijgt een fraai zicht wanneer je de trap aan de parking van het Kluisbos omhoog wandelt. Na zo’n 100 meter doemt er langs het aarden bospad een stenen constructie op. Plots lijk je voor een hunebed of dolmen te staan: een uit de kluiten gewassen constructie van 3 rechtopstaande stenen met erbovenop een zware deksteen. 

“Ik ken die stenen al heel mijn leven”, zegt Kluisbergenaar Peter. “Als kind kwam ik hier vaak op schooluitstap met mijn meester. Hij vertelde verhalen over Keltische druïden die mensen offerden op de stenen tafel. In gedachten zag ik het bloed van de stenen stromen.” Waar hij die verhalen vandaan haalde, weet Peter niet. “Helaas kunnen we het hem vandaag niet meer vragen.”

Ook Marleen Depraetere kent de legendes maar al te goed. Ze werkte jarenlang voor de Dienst Toerisme in Kluisbergen, en vertelde als gids gelijkaardige druïdeverhalen aan kinderen. “Het is bewezen dat de Kelten hier gewoond hebben. Ze bouwden een nederzetting langs de Schelde. Misschien was dit dus echt hun offertafel. Hoewel een andere bron dan weer zegt dat het een dolmen zou zijn, een stenen graf dus.”

De Kluisbergenaren hebben de stenen als bijnaam 'Peetje en Meetje' gegeven. "Het zijn de oudste bewoners van het Kluisbos. Hun bijnaam betekent zoveel als ‘oud mannetje en oud vrouwtje’, omdat de stenen op gebochelde oude mensjes lijken", weet Nancy Lemay. Ze is archeologe en erfgoedconsulente in Oost- en West-Vlaanderen. 

Lemay doet de druïdeverhalen meteen af als sprookjes. “Een Keltische offertafel heeft gewoonweg nooit bestaan, zeker niet zo groot. Maar wat de 2e piste betreft, klopt het dat er in ons land inderdaad ooit mensen leefden die hun doden begroeven in dolmens of ganggraven. Maar die cultuur kwam alleen voor in de Ardennen.”

Nancy heeft wel een cruciaal bewijsstuk in de zoektocht naar de waarheid: een oude postkaart met een zwart-witfoto van de plek waar de stenen staan. “Die foto werd ongeveer 100 jaar geleden genomen. Toen was er van een tafel nog helemaal geen sprake.” Het beeld toont 2 gigantische stenen die op een paar meter van elkaar liggen.

In de loop van de voorbije 100 jaar moeten de stenen dus verplaatst zijn. “Iemand heeft ze dichter bij elkaar gelegd en er een deksteen opgelegd”, zegt Nancy. “En dat is nog niet eens zo lang geleden, las ik in een brochure over de mysteries van het Kluisbos.”

De auteur van de bewuste brochure heet Bert Dekimpe. "We hebben de zaak jaren geleden al eens uitgespit bij Erfdeel Kluisbergen. De tafel staat er eigenlijk sinds 1974. Het was Berchemnaar Gaston Debusschere die enkele jaren ervoor de kiem legde voor de werken aan de stenen," steekt Dekimpe van wal.

"Gaston was een volks figuur, een man die ook veel met cultuur en geschiedenis bezig was." Hij hoorde zijn grootmoeder vaak vertellen over de stenen Peetje en Meetje uit haar jeugd en raakte mateloos geïntrigeerd.

“Daarom heeft hij de stenen eigenhandig onderzocht en kwam hij tot de conclusie dat ze restanten moeten zijn van een prehistorisch, megalithisch monument. In het lokale maandblad hield hij een vurig pleidooi om het bouwwerk in ere te herstellen.”

"Toenmalig burgemeester Luc Reyntjens had wel oren naar dat verhaal en liet het monument reconstrueren", zegt Bert. "Hoe ze het klaargespeeld hebben om die kolossale stenen te verplaatsen op die helling, weten we niet. Er is niet veel over geschreven en er zijn geen getuigen meer. Maar op een dag in 1974 stond er dus plots een stenen tafel in het Kluisbos."

Sindsdien duikt het bouwwerk ook geregeld op in toeristische brochures. “Peetje en Meetje werden uitgespeeld als een toeristische trekpleister. En dat was misschien wel de bedoeling van de burgemeester, want in dezelfde periode kocht de gemeente een deel van het Kluisbos en ging het openluchtzwembad op de Kluisberg open. Het toerisme bloeide, ongetwijfeld ook dankzij Peetje en Meetje.”

Het waren dus niet de Kelten die de stenen op elkaar legden, maar een pientere burgemeester midden de jaren 70. “Wat we nu zien is inderdaad een ‘fake’ reconstructie”, zegt Bert.

“Anderzijds is er wel degelijk archeologisch bewijs van prehistorische bewoning in onze streken. Niemand kan uitsluiten dat de stenen ooit een echt historisch bouwwerk gevormd hebben. Dat zullen we wellicht nooit weten, maar misschien is die onwetendheid zelfs nog mooier.”