"Beste festival van België" strijkt opnieuw neer in Kortrijk: wat maakt Alcatraz zo bijzonder?

Alcatraz ontleent zijn naam aan het beruchte gevangeniseiland aan de kust van San Francisco met beroemde ex-gedetineerden als Al Capone. Ontsnappen uit het echte Alcatraz is onmogelijk, maar de metalgevangenis in Kortrijk lokt vooral veel volk.

Vorig jaar werd het metalfestival door de luisteraars van Studio Brussel uitgeroepen tot beste festival van 2024. Voor deze editie zijn voor de eerste keer in de 17-jarige geschiedenis van het festival alle combitickets uitverkocht. VRT NWS vroeg aan de bezoekers wat Alcatraz zo uniek maakt.

"Dit soort festival vind je bij ons niet", klinkt het bij Raven (22) uit Schagen in Nederland. Hij was 4 uur onderweg naar Kortrijk, maar dat heeft hij er met plezier voor over. "Het is alsof je een weekend in een andere wereld bent", looft hij de sterkte van het festival. "Het ziet er gewoon allemaal fantastisch uit", valt Rutger (29) uit Ede zijn vriend bij. 

Die focus op beleving is de grootste troef van Alcatraz, vindt Studio Brusselpresentatrice Sofie Engelen, die dit weekend voor de gelegenheid Canal Metal* presenteert, de radioshow van Alcatraz. Geheel in het thema is het hele festivalterrein in Kortrijk overgoten met een gevangenissausje.

De 'Prison' - het hoofdpodium - is al jaren een van de blikvangers en ook 'The swamp' is inmiddels een vaste waarde. Nieuw op het terrein dit jaar: een exacte replica van een wachttoren op het Alcatraz-eiland. "De organisatie heeft blijkbaar zelfs naar Amerika gebeld om te vragen hoe hoog die exact moest zijn", weet Engelen. Het antwoord: 19,5 meter.

Niet alleen de podia en de decors zijn in thema, overal op Alcatraz valt iets te beleven. Denk maar aan de spectaculaire vuuracts van Pyrogen. Daarnaast lopen er op het terrein zelf ook bewakers - en andere creaturen - rond die de festivalgangers entertainen. 

Marischa (23), vriendin van Raven en Rutger, is onder de indruk van al die pracht en praal op zo'n kleine oppervlakte. Het is haar eerste kennismaking met Alcatraz, maar haar vrienden hebben geen moeite moeten doen om haar te overtuigen om naar België te komen. "Ik zag Candlemass (een van de headliners op zaterdag, red.) op de affiche staan en ik was verkocht." 

Woorden die vaak terugkomen in de gesprekken die we hebben in Kortrijk: 'familie' en 'community'. Wie al eens een metalfestival bezocht heeft, weet ongetwijfeld dat onder die zwarte bandshirts meestal heel warme mensen schuilgaan. Dat is op Alcatraz niet anders.

"Zelfs wanneer er geen enkele band op de affiche zou staan die ik zou willen zien, zou ik nog naar Alcatraz komen", vertelt Jens (26) uit Ardooie. De beginjaren in Deinze heeft hij niet meegemaakt, maar sinds het festival in 2013 in Kortrijk is neergestreken, heeft hij geen enkele editie gemist. "Doorheen de jaren leer je de vaste bezoekers echt goed kennen. We zijn geen familie, maar het voelt wel zo aan." 

Ook Thibault (24) spreekt vol lof over de bezoekers - en de organisatie - van Alcatraz. "Ik zit in een rolstoel en dat is niet evident op een festival. Maar ik merk dat iedereen daar echt rekening mee probeert te houden. De bezoekers zijn vriendelijk en het festival zelf doet ook zijn uiterste best. Zo zijn er bijvoorbeeld aangepaste toiletten."

Alcatraz wordt soms bestempeld als het kleine broertje van Graspop, maar dat is voor de meeste bezoekers een pluspunt. "Het moet hier niet groter worden. Ja, het is kleiner dan Graspop, maar dat maakt het net zo gezellig", luidt het bijna in koor. 

"Ik kom al 12 jaar, omdat de sfeer hier zo goed is", vertelt Sandra (52) uit Gistel. "Ik was er al bij van toen het festival nog in Deinze plaatsvond." Sandra heeft haar vriend Chris (56) en zijn dochter Yuna (17) mee.

"Doorheen de jaren zijn heel wat mensen die ik hier heb leren kennen vrienden geworden", vertelt Chris. "Alcatraz is jaar na jaar een feest om naar uit te kijken. Zijn woorden zijn nog niet koud of hij wordt op de schouder getikt door zijn collega Kyle, die hem hartelijk begroet. "Je ziet, de sfeer is hier heel gemoedelijk", lachen de collega's. 

Yuna is er voor de eerste keer bij op Alcatraz. "Een vroeg verjaardagscadeautje", aldus de jongedame die over 2 weken 18 jaar wordt. "Ik ben opgegroeid met bands als Dyscordia en zo ben ik zelf ook naar metalmuziek beginnen te luisteren. Ze kijkt dit weekend nog uit naar Myrath (zaterdag) en Majestica (zondag). "En de headliners natuurlijk."

Gisteren stonden onder meer Kreator en Mastodon op Alcatraz. Vandaag en morgen passeren ook nog Avatar en Machinehead de revue. Maar Alcatraz is uiteraard meer dan enkel de headliners. De gevarieerde affiche is een van de meest vernoemde redenen waarom bezoekers naar Alcatraz (blijven) komen. 

"Er is voor ieder wat wils", analyseert Sofie Engelen de line-up. Al moet ze ook toegeven dat er best wat namen op de affiche staan die ze niet kent. "Maar dat vind ik net cool: je kan hier ontzettend veel nieuwe muziek leren kennen." Het aanbod op Alcatraz is eindeloos: van de 'heksenrock' van Frayle tot de door Tolkien geïnspireerde 'dwergenmetal' van Wind Rose.

Davy (47) uit Hooglede is een hevige blackmetalfan. Het is al even geleden dat hij nog naar Alcatraz was afgezakt. 's Zomers schuimt hij graag de metalfestivals in Europa af en hij laat zich daarbij leiden door de affiche. "Graspop doe ik al bijna 30 jaar met vrienden, maar ik ben bijvoorbeeld ook al naar Metal Days (Slovenië), Dark Troll Festival (Duitsland) of Steelfest (Finland) geweest."

De voorbije jaren vertoefde hij tijdens het Alcatrazweekend op "zijn favoriete metalfestival" Brutal Assault in Tsjechië, maar de toevoeging van enkele van zijn favoriete blackmetalbands aan de affiche in Kortrijk dit jaar heeft hem overtuigd om dit weekend in België te blijven. 

Alcatraz geeft ook een podium aan heel wat Belgische bands. En dat valt duidelijk in de smaak bij het publiek. Coffin Feeder, een vrij nieuwe band met daarin muzikanten van onder meer Fleddy Melculy en Aborted, deed gisteren om 12.30 uur de Helldorado-tent al volledig volstromen. 

Ook vandaag mogen de Belgische bands de diverse podia openen. Op het hoofdpodium mag Magic Kingdom straks de spits afbijten. Morgen is met 10 Belgische optredens ongeveer een kwart van de Alcatraz-affiche van eigen bodem.

Tom (50) en Rud (56), die zelf in de Kempische metalband Rudlon spelen, zijn blij dat de Belgen zoveel kansen krijgen op Alcatraz. "Zondag wil ik absoluut Bark zien. Dat is niet de grootste naam, maar voor mij een van de beste bands die er zijn", aldus Rud. 

We treffen de metalvrienden aan bij het bord waar iedereen een laatste eerbetoon kan neerpennen voor de recent overleden Ozzy Osbourne. Voor Tom en Rud een zeldzame rustpauze in hun drukke festivalagenda.

"We willen elke dag minstens 8 optredens zien. Voor vandaag hadden we er 13 aangeduid." Net als het festival zelf zijn de bands op Alcatraz misschien niet de grootste of de bekendste, maar de formule werkt duidelijk wel.