Controversiële Noord-Ierse rapgroep Kneecap staat vanavond toch op Pukkelpop: "Ze zoeken de grens op, maar daar is niks mis mee"

De Noord-Ierse rapgroep Kneecap bestaat sinds 2017. Hun muziek en podiumact is altijd sterk politiek beladen en activistisch geweest. Hun groepsnaam verwijst naar de term 'kneecapping': een vorm van marteling waarbij een slachtoffer van dichtbij in de knie wordt geschoten.

Die techniek werd ook door het IRA gebruikt. Die Ierse paramilitaire organisatie wilde eind 20e eeuw via geweld een eengemaakt Iers eiland nastreven, zonder Britse inmenging. Een conflict dat de Noord-Ieren van Kneecap en hun families zelf hebben meegemaakt. Vanuit die persoonlijke geschiedenis delen de leden van Kneecap een uitgesproken anti-oorlogsgevoel.

De laatste jaren spreekt Kneecap daarom hun expliciete steun uit aan het Palestijnse volk. Waar ze optreden, wapperen Palestijnse vlaggen op het podium en in het publiek. Niet toevallig is ook de bevriende Ierse rockgroep Fontaines D.C. een verdediger van de Palestijnse zaak tijdens hun concerten.

Dit is 'H.O.O.D.', het populairste Kneecap-nummer op Spotify:

Elke artiest vult zijn politieke engagement anders in. Kneecap is daarin een stuk radicaler dan Fontaines D.C.. Ze roepen op concerten onder meer 'Go Hamas!' of 'Go Hezbollah!', allebei gewapende organisaties die in conflict zijn met Israël. Op het Amerikaanse festival Coachella riepen ze meermaals "Fuck Israël".

Hun uitspraken en daden blijven niet zonder gevolgen. Op 20 augustus - in de week na Pukkelpop - moet Kneecap-lid Mo Chara (geboren als Liam Óg Ó hAnnaidh) opnieuw voor de rechter in Londen verschijnen. Er loopt een rechtszaak tegen hem, omdat hij tijdens een concert in november met een vlag van de Libanese gewapende groepering Hezbollah heeft gezwaaid.

Volgens de Londense politie heeft Chara daarmee de Britse terreurwetgeving overtreden. "Deze rechtszaak is een circus dat afleidt van het echte verhaal: de genocide in Gaza", aldus Kneecap na een eerste zitting van de Londense rechtbank enkele maanden geleden. Afwachten welke uitspraak er binnenkort valt.

De controverse rond Kneecap is sinds de juridische klacht tegen Mo Chara en hun uitspraken op Coachella nog gegroeid. Vanuit de Britse Labour-partij en premier Keir Starmer kwam de vraag om Kneecap te schrappen van de affiche van het Britse festival Glastonbury, maar dat is niet gebeurd.

Kneecap heeft op het podium van Glastonbury 'Fuck Keir Starmer' geroepen. Een uitspraak waarvoor ze in eerste instantie een vervolging riskeren, al heeft de politie het onderzoek laten vallen na "een gebrek aan bewijs".

Door de controverse is Kneecap niet meer overal welkom. In Hongarije mag de groep niet meer binnen en dat voor de komende 3 jaar. De Hongaarse regering beschuldigt Kneecap van "antisemitisme en het steunen van terroristische groeperingen". Hun optreden op 11 augustus op Sziget is geannuleerd: een beslissing die Kneecap op sociale media sterk bekritiseert. 

Kneecap heeft eind juni wel opgetreden op het Nederlandse festival Best Kept Secret. In recensies circuleren verschillende politieke uitspraken van de groep. "Na 800 jaar kolonialisme door de Britten weten we hoe het voelt om bezet te worden. Het Ierse volk begrijpt het leed van de Palestijnen", zeiden ze onder meer.

Op Pukkelpop is Kneecap vanavond ook welkom. "Wij hebben niet het gevoel dat er op ons festival een artiest staat die niet past bij de normen en waarden van Pukkelpop. Kneecap is een band die roept met een luide stem, maar daar is niets mis mee", zegt Pukkelpop-woordvoerder Frederik Luyten aan VRT NWS.

"Muziek is een kunstvorm die al eeuwenlang een bron is van protest. Veel artiesten gebruiken het podium om hun bekommernissen te delen met hun publiek. Daar is niets mis mee, ook al klinkt het bij sommige artiesten harder dan bij anderen. Dat is artistieke vrijheid: een artiest mag zijn podium gebruiken, zolang dat gebeurt met respect voor iedereen."

De uitspraken van Kneecap op verschillende festivalpodia en de rechtszaak tegen een van hen veranderen voor Pukkelpop niets aan hun keuze om de Noord-Ieren te programmeren. "Als een artiest iets doet wat in strijd is met de waarden van Pukkelpop, dan zullen we ingrijpen. Op dit moment is dat niet aan de orde. Muziek moet verbinden."

"Wij hebben natuurlijk gevolgd wat Kneecap op Best Kept Secret en Glastonbury heeft gedaan. Ze uiten een duidelijke en harde boodschap over een bezorgdheid die veel mensen ondertussen delen. Af en toe zoeken ze daarin de kantjes op. Bij wat Kneecap doet, hebben wij niet het gevoel dat we hen van de affiche moeten halen."

"Ik stel deze zomer vast dat de bekommernis over de gang van zaken in Gaza wereldwijd heel breed gedeeld wordt. Stop het menselijk leed: dat is het universele gevoel. Die boodschap ondersteunen wij zeker als Pukkelpop, want we zijn als festival gegroeid vanuit het humanistische gedachtegoed (Pukkelpop is opgestart door de Humanistische Jongeren van Leopoldsburg in 1985, red.)."

Medewerkers op Pukkelpop zullen een T-shirt dragen met een watermeloen op de achterkant. Omdat de kleuren van de vrucht dezelfde zijn als die van de Palestijnse vlag is de watermeloen uitgegroeid tot een symbool van steun aan de Palestijnen.