"Te weinig, gevaarlijk en voedsel dat moeilijk te bereiden is": waarom luchtdroppings boven Gaza geen oplossing zijn

De taferelen aan de grens met de Gazastrook zijn intussen bekend, maar ze blijven schrijnend. Honderden vrachtwagens met voedselhulp staan er klaar om de Gazastrook binnen te rijden, maar worden door het Israëlische leger tegengehouden. Terwijl mensen in Gaza honger lijden, wordt voedselhulp aan de grens vernietigd omdat het bedorven zou zijn . 

En dus zoeken landen andere manieren om de broodnodige voedselhulp Gaza binnen te krijgen: via de lucht. Het wordt eigenlijk beschouwd als een laatste redmiddel: alleen wanneer de toegang over land volledig geblokkeerd is, worden luchtdroppings gebruikt om de acute nood zo snel mogelijk te verlichten.

Maar bij hulporganisaties klinkt veel kritiek. De hulp via de lucht is erg gevaarlijk, kost handenvol geld en biedt vaak geen oplossing voor de mensen ter plaatse. 

Caroline Willemen is noodcoördinator van Artsen zonder Grenzen in Gaza-stad. Ze vertelt over het gevaar dat die manier van transport van voedselhulp met zich meebrengt. 

"Daar vallen erg vaak gewonden bij", zegt ze. "Elke keer als mijn collega's van het veldhospitaal zo'n vliegtuig zien overvliegen, maken ze hun spoeddienst al klaar. Mensen lopen echt als honden op die hulpgoederen af. We zien veel chaos: het is heel erg gevaarlijk."

Toch benadrukt ze wel dat de voedselpakketten noodzakelijk blijven. "Mensen hebben honger, dus het zou cynisch zijn om me uit te spreken tegen die luchtleveringen. Maar we blijven druk uitoefenen op Israël dat zo'n transport gewoon gebeurt over land, met vrachtwagens."

Vandaag kwam ook het bericht binnen dat een Palestijnse verpleger in Gaza om het leven is gekomen nadat hij een hulppakket op het hoofd heeft gekregen. Het is onduidelijk of het om een levering gaat die uit een Belgisch vliegtuig werd gedropt. 

Maar ook wat er in de pakketten zit, is vaak ontoereikend. Op foto's die verspreid worden door de Belgische Defensie is te zien dat daar heel vaak ongekookte pasta en rijst in zit. Voor mensen ter plaatse is het heel erg moeilijk om dat soort voedselwaren te bereiden.

"Eerst en vooral is de toegang tot drinkbaar water problematisch", vertelt Catherine De Bock, beleidsmedewerker internationaal humanitair recht voor Oxfam. "Om pasta te kunnen koken, hebben mensen schoon water en brandstof nodig. In Gaza is een groot tekort aan beide. Veel waterzuiveringsinstallaties zijn beschadigd en brandstof is schaars door de blokkade. Zonder deze middelen is de pasta niet eetbaar en dus onbruikbaar."

Als mensen toch aan schoon water zouden geraken, is het niet altijd evident om dat water aan de kook te brengen. Gazanen hebben vaak geen toegang tot een gasvuur, en moeten dus koken op een houtvuurtje.

"In de praktijk zie je dat mensen vuilnis beginnen te verbranden, wat erg gevaarlijk en schadelijk voor de gezondheid is. Het materiaal dat je nodig hebt om te koken, krijgen we niet binnen. En wat wél binnen raakt, is te weinig en raakt heel moeilijk tot bij de meest kwetsbare mensen. Dit is geen oplossing."

Ook De Bock pleit voor een terugkeer naar voedselhulp over land. "Naar het systeem dat door de Verenigde Naties gecoördineerd werd", vindt ze. Nu wordt voedselhulp verdeeld door de omstreden Israëlisch-Amerikaanse organisatie GHF (Gaza Humanitarian Foundation), maar dat verloopt vaak erg chaotisch, waarbij soldaten het vuur openen op een wanhopige massa mensen.

"Ik vind het hallucinant dat we bereid zijn om zoveel geld te betalen voor voedseldroppings uit de lucht (dat kost al snel een half miljoen euro, red.), maar dat onze politici weigeren de politieke druk op te voeren op Israël om de grenzen te heropenen. Zolang we maar geen politieke verantwoordelijkheid moeten opnemen, zijn onze politici blijkbaar bereid om dat bedrag te betalen."