Minister Weyts heft bescherming oude textielfabriek in Eeklo op door zware kwikvervuiling: sloop en nieuwe invulling volgt

De fabriekssite Textiles d'Eecloo in Eeklo is niet langer een beschermde site. Dat heeft minister Weyts beslist op vraag van de Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM), de eigenaar en de stad Eeklo. Daardoor kunnen de gebouwen gesloopt worden en kan de site een nieuwe invulling krijgen. "We kijken in de richting van woningen, kantoren én groen", zegt waarnemend burgemeester Filip Smet (CD&V).

Moonray Grunewald

vr 01 aug. 2025 14u02

De vroegere katoenfabriek is zwaar vervuild met kwik. Niet alleen de gronden, maar ook de gebouwen zelf zijn vervuild. In maar liefst 83 procent van de genomen monsters op de site is de concentratie hoger dan de toegestane normen.

"De gebouwen herbestemmen zou voor gezondheidsproblemen zorgen, want bij het boren of schuren kan er kwikstof vrijkomen dat ingeademd kan worden of in ons voedsel of drinkwater kan belanden", klinkt het.

Daarom vroegen de stad Eeklo, de Vlaamse Afvalstoffemaatschappij (OVAM) en de eigenaars zelf om de bescherming op te heffen, zodat de gebouwen gesloopt kunnen worden. Enkel de 15 meter hoge fabrieksschoorsteen en de stoomketel blijven beschermd en worden dus niet gesloopt.

Vandaag ligt de voormalige fabriek Textiles d’Eecloo er verlaten bij.

"Deze grote fabriek is meer dan een eeuw oud en heeft heel wat erfgoedwaarde, maar de volksgezondheid gaat altijd voor", zegt Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts (N-VA). "De industriële activiteiten hebben deze site zwaar vervuild. Dat verleden kunnen we niet veranderen, maar we kunnen er wel verantwoord mee omgaan."

Nieuwe invulling met woningen, kantoren én groen

Na de sloop van de gebouwen, volgt de sanering. Intussen worden er al gekeken naar hoe de site, die in handen is van privé-eigenaars, kan ingevuld worden. "We kijken in de richting van wonen in combinatie met kantoren, waar ook ruimte is voor groen", zegt waarnemend burgemeester Filip Smet.

"De stoomketel en de schoorsteen worden mee geïntegreerd in het project. Al die zaken moeten nu samen komen in een ontwerp, dat van de eigenaars zal komen", zegt Smet. "Maar natuurlijk zal dit een verhaal van samenwerking worden, tussen de eigenaars, de stad en OVAM."

Stukje Eekloose textielgeschiedenis tegen de vlakte

Eeklo was ooit een befaamde textielstad, met veel textielfabrieken en een grote tewerkstelling in de sector. Een aantal van die oude industriële sites is als monument erkend. Onder meer de Peignage aan de Nijverheidskaai en ook de Textiles d'Eecloo, dat nu dus zijn bescherming verliest.

Het textielbedrijf Textiles D'Eecloo bouwde de katoenfabriek in 1912, er stonden wel 40 weefgetouwen. 25 jaar later werd de fabriek omgevormd tot een stoomvellenbereiderij, waar hazen- en konijnenvellen met kwiknitraat behandeld werden om hoogwaardig hoedenhaar te verkrijgen.

Na de sluiting in 1954 werd de site in gebruik genomen door een vlasvezelfabriek. In de jaren 1960 kreeg het gebouw een functie als opslagruimte. Maar de industriële activiteiten hadden dus wel giftig kwik achtergelaten in de bodem, vloeren en muren.