Het parlement van El Salvador heeft een ingrijpende grondwetswijziging goedgekeurd die president Nayib Bukele in staat stelt zich onbeperkt herkiesbaar te stellen. Ook wordt de ambtstermijn van presidenten verlengd: van 5 naar 6 jaar. Oppositiepartij Arena heeft felle kritiek.
El Salvador keurt grondwetswijziging goed: president Bukele mag zich onbeperkt herkiesbaar stellen
Trees Vanhoutte
Gepubliceerd:
Voor de grondwetswijziging moesten 5 artikels herzien worden. De wijzigingen werden ingediend door Ana Figueroa, van Bukeles partij Nuevas Ideas. Een ruime meerderheid van 57 tegen 3 stemmen nam de wijzigingen aan, vlak voordat het parlement met reces ging.
De wijzigingen werden zonder voorafgaande afkondiging of advies van grondwetsexperts door het parlement gejaagd.
Volgens de oppositie is dit een nieuwe stap richting autoritaire machtsconcentratie. Marcela Villatoro van oppositiepartij Arena was 1 van de 3 stemmen tegen het voorstel en hield tijdens de stemming een bordje vast met "Vandaag is de democratie gestorven."
"Jullie beseffen niet wat onbeperkte herverkiezing met zich meebrengt: het leidt tot een opeenstapeling van macht en verzwakt de democratie ... er ontstaat corruptie en cliëntelisme, omdat nepotisme toeneemt en de democratie en politieke participatie tot stilstand komen", zei Villatoro in een vurig betoog.
"Ana Figueroa verdedigt de wijzigingen: "Voor parlementsleden en burgemeesters zijn er geen termijnlimieten; het presidentschap was de enige uitzondering." President Bukele, die in 2019 voor de eerste keer tot president van El Salvador werd verkozen, heeft nog geen commentaar gegeven op de wijzigingen.
Jullie beseffen niet wat onbeperkte herverkiezing met zich meebrengt: het leidt tot een opeenstapeling van macht en verzwakt de democratie
Marcela Villatoro, parlementslid van oppositiepartij Arena
Een ander wetsvoorstel van Figueroa is om de presidents- en parlementsverkiezingen gelijk te trekken. Ze stelt voor om Bukeles termijn te laten eindigen in 2027 in plaats van in 2029. Ook wil ze de termijn optrekken van 5 naar 6 jaar.
Critici zien hierin een strategische zet van Nuevas Ideas om hun immens populaire president, die zichzelf ooit "de coolste dictator ter wereld" noemde, aan de macht te houden.
Populaire president
Bukele, die in 2021 al via een door zijn partij gecontroleerd hooggerechtshof toestemming kreeg voor een tweede termijn ondanks een grondwettelijk verbod, heeft zijn populariteit grotendeels te danken aan zijn harde aanpak van straatbendes.
In 2022 kondigde Bukele de noodtoestand af voor het hele land en sindsdien zijn er al meer dan 83.000 mensen opgepakt, vaak zonder proces of bewijs. Mensenrechtenorganisaties maken zich zorgen over martelingen en gebrekkige zorg in het gevangenissysteem, evenals over het opsluiten van onschuldige burgers.
Deal met Trump
Begin dit jaar sloot Bukele ook een akkoord met de Amerikaanse president Donald Trump. De VS betaalt El Salvador miljoenen om gedeporteerde migranten, onder wie veel Venezolanen, op te sluiten in El Salvadors beruchte megagevangenis CECOT.
Dat akkoord leidde tot internationale verontwaardiging, zeker nadat Bukele een verkeerd gedeporteerde man weigerde terug te sturen naar de VS.
Tegelijkertijd neemt de repressie tegen kritische journalisten en mensenrechtenactivisten in El Salvador toe. Onafhankelijke media zoals El Faro publiceerden eerder over vermeende geheime deals van Bukele met bendes. Kort daarna werden journalisten bedreigd en vervolgd op basis van verzonnen bewijs.
