TikTok staat op het punt om zijn moderatieteam in Berlijn te ontslaan en te vervangen door onderaannemers en artificiële intelligentie. Ook de Nederlandstalige moderatoren van TikTok werken in Berlijn. Zij controleren video’s op schadelijke inhoud. Zij vrezen dat het platform door hun ontslag (nog) onveiliger zal worden.
TikTok ontslaat volledige moderatieteam in Berlijn, ook Nederlandstalige moderatoren getroffen
Dorien Vanmeldert
Gepubliceerd:
TikToks "Trust and Safety"-afdeling in Berlijn, zo’n 150 mensen, staat in voor de veiligheid van het platform. De afdeling controleert video's op nepnieuws, pornografie en geweld. Sommige beelden worden van het platform verwijderd, andere krijgen een waarschuwing. De medewerkers hebben allemaal verschillende nationaliteiten om zo video’s in verschillende talen, zoals het Nederlands, te kunnen modereren. De volledige afdeling wordt binnenkort opgedoekt.
Vervangen door AI
TikTok wil de werknemers vervangen door AI-systemen en moderatoren bij onderaannemers. Vooral die shift naar AI baart de werknemers in Berlijn zorgen. Naar eigen zeggen gebruikte TikTok hun manuele werk van de afgelopen jaren om die AI te trainen. AI alleen laten modereren zal voor problemen zorgen, aldus de moderatoren.
"AI neemt gevaarlijke, verkeerde beslissingen, omdat het de politieke of culturele context niet altijd begrijpt", vertelt Kalle Kunkel, woordvoerder van de Duitse vakbond "ver.di" aan VRT NWS. “-"De huidige AI-systemen duiden bijvoorbeeld pride-vlaggen aan als haatspraak, omdat ze zich baseren op negatieve reacties in de comments. Je kunt dit werk niet zomaar uitbesteden of automatiseren."
Ik vrees dat er nog meer ongepaste en illegale inhoud op het platform zal rondgaan
Olivier Cauberghs, AI-expert
AI-expert Olivier Cauberghs deelt die mening. "Ik vrees dat er nog meer ongepaste en illegale inhoud op het platform zal rondgaan, zoals haatspraak, fake news en seksueel getinte video’s. AI is een goed hulpmiddel, maar daar stopt het ook. Het kan bijvoorbeeld geen subtiele vormen van haatspraak, via emoji’s, codewoorden en muziek opmerken. Menselijke moderatoren hebben dat inzicht wel."
Vlaamse TikTok-moderator getuigt anoniem in Het journaal
Wereldwijde ontslagronde
In oktober vorig jaar kondigde het bedrijf aan dat het wereldwijd honderden mensen zou ontslaan. Zo werden de moderatieteams in Amsterdam en Maleisië al aan de deur gezet. Tot begin dit jaar had het bedrijf naar eigen zeggen 40.000 contentmoderatoren wereldwijd. Hoeveel er daar intussen van overblijven, is onduidelijk.
Uit een rapport van januari 2025 blijkt dat TikTok voor het Nederlandse taalgebied toen 99 moderatoren had. Ongeveer 11 daarvan werken in Berlijn, vertelt een Vlaamse moderator die er werkt, anoniem aan onze redactie.
TikTok laat weten dat er nog altijd menselijke moderatie in Europa zal blijven, maar dan wel bij onderaannemers. Die zouden volgens TikTok efficiënter werken dan het moederbedrijf zelf. Hoeveel van die moderatoren nog Nederlands als moedertaal zullen hebben en waar ze zullen werken, blijft onduidelijk.
TikTok zegt wel artificiële intelligentie nu al goed werk levert. Zo zou bijna 90 procent van de video's die verwijderd worden vanwege gewelddadige inhoud, verwijderd worden op basis van AI.
Mag TikTok moderatie aan AI overlaten?
De vraag is ook of socialemediabedrijven moderatie wel in dergelijke mate in handen van AI mogen leggen. In de Europese Unie moeten ze zich aan de DSA-regels (Digital Service Act) houden.
"Op zich is geautomatiseerde moderatie niet verboden volgens die wetgeving", stelt Mathias Vermeulen, directeur van advocatenkantoor AWO dat specialiseert in digitaal recht. "Platformen moeten transparant zijn over hoe ze modereren, maar er wordt niet opgelegd hoe die moderatie moet gebeuren. TikTok moet wel aantonen dat het voldoende middelen inzet om het platform veilig te houden. Daar zal de Europese Commissie goed op moeten toezien."
Na de ontslagen in Amsterdam vorig jaar startte de Europese Commissie een onderzoek naar de AI-moderatie van TikTok. Het onderzoek loopt nog. Een woordvoerder laat weten dat de Commissie in contact staat met TikTok om dit op te volgen.
Stakingen in Berlijn
De getroffen medewerkers in Berlijn staakten de afgelopen weken al 2 keer tegen de beslissing. Volgens de Duitse vakbond ver.di waren dat "de eerste stakingen ooit van medewerkers tegen een sociaalmediaplatform in Duitsland".
Naast het moderatieteam zullen er ook een tiental werknemers van de 'LIVE'-afdeling worden ontslagen. Die staan in voor contact met influencers en investeerders.
Onduidelijk wanneer ontslagen officieel zijn
Het is onduidelijk wanneer ze effectief het werk moeten neerleggen. Het management onderhandelde de afgelopen maanden met de ondernemingsraad, maar kwam nog niet tot een akkoord. Volgens de Duitse wetgeving moet een werkgever bij een grote ontslagronde eerst een akkoord hebben met die raad over de voorwaarden. De raad verdedigt de belangen van de werknemers.
Intussen nam het bedrijf juridische stappen om een bemiddelingscommissie op te richten. Die commissie wordt in de loop van de maand samengesteld. Volgens ver.di is die procedure juist een manier om de ontslagen zo snel mogelijk te realiseren. Ver.di pleit voor betere ontslagvergoedingen en langere opzegtermijnen voor de getroffenen.
